Ιστορία του Κινήματος. Οταν οι Μπολσεβίκοι είχαν εκλέξει βουλευτές στην Τσαρική Δούμα

Η εκλογή πολλών Περιφερειακών και Δημοτικών Συμβούλων σε πανελλαδικό επίπεδο μετά τις εκλογές της 7ης Νοέμβρη έχει δημιουργήσει νέες ευκαιρίες και νέα καθήκοντα για την αντικαπιταλιστική αριστερά, για την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Ταυτόχρονα, έχει δημιουργηθεί και το ερώτημα πως μπορούν να κινηθούν αυτοί οι σύντροφοι αξιοποιώντας τις θέσεις τους για το κίνημα.

Οι καλύτερες απαντήσεις και τα πιο χρήσιμα παραδείγματα μπορούν να βρεθούν στην παράδοση των Μπολσεβίκων, οι οποίοι είχαν να ανταποκριθούν σε παρόμοια ερωτήματα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα με την εκλογή τους στην Τσαρική Δούμα.

Πριν από το 1905 η Ρωσία ήταν ένα απόλυτα αυταρχικό κράτος. Ο Τσάρος κυβερνούσε χωρίς να δίνει το παραμικρό περιθώριο για πολιτική εκπροσώπηση σε οποιονδήποτε μέσα στην κοινωνία, όμως η επανάσταση του 1905, η "πρόβα" της επανάστασης του 1917, άλλαξε πολλά στο εσωτερικό του τσαρικού καθεστώτος. Ένα από αυτά ήταν η δημιουργία μιας συμβουλευτικής αντιπροσωπευτικής συνέλευσης, της Δούμας. Από την πλευρά του Τσάρου ήταν μία κίνηση "φιλελευθεροποίησης" του καθεστώτος που έδειχνε την πίεση που είχε δεχτεί από το επαναστατικό κίνημα.

Μέσα στο στρατόπεδο της αριστεράς της εποχής υπήρχαν αντικρουόμενες απόψεις σε σχέση με τη συμμετοχή σε έναν τέτοιο θεσμό που στην ουσία δεν θα έδινε καμία δυνατότητα να παρέμβει κανείς ενάντια στη λήψη αποφάσεων υπέρ του Τσάρου. Αρχικά, ο Λένιν και οι Μπολσεβίκοι υποστήριξαν το ενεργητικό μποϊκοτάζ για τις εκλογές στη Δούμα αφού δεν είχαν περάσει παρά μερικοί μόνο μήνες από την επαναστατική έκρηξη του 1905. Ο Λένιν έγραφε ότι "ένα ενεργό μποϊκοτάζ...είναι αδιανόητο χωρίς ένα ξεκάθαρο, συγκεκριμένο και άμεσο σύνθημα. Το μόνο τέτοιο σύνθημα είναι η ένοπλη εξέγερση".

Τα επόμενα δύο χρόνια, όμως, δεν έφεραν αυτό που έλπιζαν οι Μπολσεβίκοι. Δεν υπήρξε ένα νέο επαναστατικό κύμα που θα σάρωνε την τσαρική καταπίεση, αλλά το ανάποδο. Από το 1907 μέχρι το 1910 υπήρξε μεγάλη υποχώρηση του εργατικού κινήματος και τεράστια πτώση του αριθμού των απεργιών που διεκδικούσαν οποιοδήποτε οικονομικό ή πολιτικό αίτημα.

Η συζήτηση για την συμμετοχή στις εκλογές της Δούμας τέθηκε πλέον σε άλλες βάσεις. Ο Λένιν αναγνώρισε την τεράστια αλλαγή στις συνθήκες και βρέθηκε σε σύγκρουση με ένα μεγάλο κομμάτι των Μπολσεβίκων που συνέχιζε να θέτει βέτο στη συμμετοχή. Είναι ένα ακόμα παράδειγμα που καταρρίπτει τους αστικούς μύθους του "δικτάτορα" Λένιν μέσα στους Μπολσεβίκους.

Μέλη των Μπολσεβίκων που τα προηγούμενα χρόνια είχαν χτίσει τον παράνομο μηχανισμό του κόμματος, όπως ο Μπογκντάνοφ ή ο Κράσιν, δεν κατάφεραν να εκτιμήσουν σωστά την στροφή που υπήρχε και συνέχιζαν να επιμένουν στην επιλογή της άμεσης εξέγερσης παρά του ότι δεν υπήρχαν οι δυνατότητες και οι κατάλληλες συνθήκες.

Διαφωνίες

Μετά από πολλές διαφωνίες και συγκρούσεις με το κομμάτι των "αριστεριστών" μέσα στο κόμμα, ο Λένιν κατάφερε να κερδίσει την πλειοψηφία. Έγραφε: "Από τη στιγμή που η καταραμένη αντεπανάσταση μας οδήγησε σε αυτό το χοιροστάσιο θα δουλέψουμε και εκεί για το συμφέρον της επανάστασης, χωρίς να κλαιγόμαστε, αλλά και χωρίς να πανηγυρίζουμε".

Στις εκλογές για τη δεύτερη Δούμα εκλέχτηκαν 65 αριστεροί βουλευτές από τους οποίους οι 18 ήταν Μπολσεβίκοι. Όμως, αρχές Ιούνη του 1907 ο πρωθυπουργός Στολίπιν αποφάσισε να διαλύσει τη Δούμα για να ξεφορτωθεί την αντιπολίτευση που είχε δημιουργηθεί. Οι νέες εκλογές θα γίνονταν με ακόμα πιο αντιδημοκρατικούς όρους. Οι αστοί και οι γαιοκτήμονες θα εξέλεγαν το 65% των εκλεκτόρων, οι αγρότες το 22% (από το 42% που ήταν πριν) και οι εργάτες το 2% από το 4%, ενώ πολλοί πληθυσμοί έχασαν το δικαίωμα στην ψήφο.

Παρόλα αυτά, οι Μπολσεβίκοι κατάφεραν να εκλέξουν έξι βουλευτές στις εκλογές για την τέταρτη Δούμα το 1912. Ανάμεσα σε αυτή τη χρονιά και στο 1914 που ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν με κάθε τρόπο τα "παράθυράκια" που τους άνοιγαν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποί τους. Άλλωστε, μετά από την φάση της πλήρους υποχώρησης το εργατικό κίνημα σήκωνε ξανά το ανάστημά του με νέες απεργίες και μαζικές διαδηλώσεις.

Η βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίχτηκε το κόμμα των Μπολσεβίκων ήταν ότι η δουλειά των βουλευτών στη Δούμα έπρεπε να είναι ενταγμένη και υποταγμένη στη δουλειά των επαναστατών έξω από το τσαρικό κοινοβούλιο. Η κοινοβουλευτική ομάδα δεν ήταν η ηγεσία του κόμματος, αλλά "ένα απόσπασμα σαλπιγκτών", όπως γράφει ο ηγέτης των μπολσεβίκων.

Πραγματικά, οι επαναστάτες βουλευτές χρησιμοποιούσαν τις θέσεις τους για να απαιτούν τα πιο βασικά αιτήματα που είχαν οι εργάτες και οι αγρότες. Το οχτάωρο, τα δημοκρατικά δικαιώματα, τη δήμευση της περιουσίας των γαιοκτημόνων, το σταμάτημα της καταστολής. Οι βουλευτές όχι μόνο δεν έκρυψαν το πρόγραμμα του κόμματος για να εκλεγούν, αλλά το έκαναν συγκεκριμένα αιτήματα σε κάθε ομιλία τους, σε κάθε εμφάνιση τους μέσα ή έξω από τη Δούμα. Οι βουλευτές των Μπολσεβίκων αποδεικνύονταν οι καλύτερες "ντουντούκες" των καταπιεσμένων και μια ισχυρή γέφυρα ανάμεσα στις διαφορετικές μάχες που ξεσπούσαν.

Επαναστατική εφημερίδα

Σε αυτήν την προσπάθεια κεντρικό ρόλο έπαιζε η επαναστατική εφημερίδα, η Πράβδα. Ο Α.Γ. Μπαντάγιεφ, ένας από τους έξι βουλευτές των Μπολσεβίκων, γράφει: "χρησιμοποιούσαμε το βήμα της Δούμας για να μιλήσουμε πάνω από τα κεφάλια των διάφορων κοινοβουλευτικών στις μάζες. Όμως, αυτό γινόταν δυνατό λόγω της ύπαρξης του εργατικού μας Τύπου. Αν δεν υπήρχε η μπολσεβίκικη εργατική εφημερίδα, οι ομιλίες μας δεν θα ακούγονταν έξω από τους τοίχους του Ανακτόρου της Ταυρίδας".

Πολλοί από τους λόγους των βουλευτών ήταν γραμμένοι από τον Λένιν και την επόμενη μέρα από την παρουσίαση τους στην Δούμα τυπώνονταν ολόκληροι στην Πράβδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας από τους βουλευτές των Μπολσεβίκων, ο Μαλινόφσκι, αποκαλύφθηκε αργότερα ότι ήταν πράκτορας της Αστυνομίας. Όμως, δεν κατάφερνε να κάνει πολλές αλλαγές στις ομιλίες του λόγω του ελέγχου του κόμματος πάνω στους αντιπροσώπους του, ενώ όταν έκοβε κάποια παράγραφο την επόμενη μέρα οι εργάτες μπορούσαν να τη διαβάσουν στην Πράβδα. Έτσι, αποδείχτηκε ένας πολύ καλός αγκιτάτορας των επαναστατικών ιδεών!

Οι βουλευτές των Μπολσεβίκων εκμεταλλεύονταν τη θέση τους σε δύο ακόμα περιπτώσεις. Η πρώτη ήταν ότι μπορούσαν να πηγαίνουν στα εργοστάσια, στα ναυπηγεία, σε όλους τους χώρους δουλειάς και να μιλούν για θέματα που δεν θα μπορούσαν να το κάνουν άλλοι επαναστάτες αφού θα μπορούσαν να συλληφθούν. Για παράδειγμα, όταν έγινε μια έκρηξη σε πυριτιδοποιείο στην Όκτα και σκοτώθηκαν αρκετοί εργάτες, οι Μπολσεβίκοι βουλευτές πήγαν αμέσως να μιλήσουν στους υπόλοιπους και να αναδείξουν το ζήτημα. Έθεσαν το θέμα της έρευνας των ελλείψεων στα μέτρα ασφάλειας, ενώ υπήρξαν και μαζικές διαδηλώσεις των εργαζόμενων για να υποστηρίξουν το αίτημα τους. Ταυτόχρονα, οι βουλευτές πραγματοποίησαν δική τους έρευνα και έφεραν τα αποτελέσματα μέσα στη Δούμα καταδεικνύοντας τους υπεύθυνους.

Η δεύτερη περίπτωση ήταν η συγκέντρωση χρημάτων για υλική βοήθεια στους εργατικούς αγώνες. Όπως γράφει ο Τόνι Κλιφ στη βιογραφία του Λένιν, ανάμεσα στον Οκτώβρη του 1913 και τις αρχές Ιούνη του 1914 "συγκέντρωσαν προσφορές 12.819 ρουβλίων για βοήθεια σε συντρόφους που βρίσκονταν στη φυλακή ή την εξορία, για ενίσχυση απεργών σε διάφορα εργοστάσια και για άλλες ανάγκες του εργατικού κινήματος".

Όλες οι ομιλίες των Μπολσεβίκων βουλευτών, οι νομοθετικές τους προτάσεις και οι επερωτήσεις τους συνέπιπταν με απεργίες ή συνοδεύονταν από μαζικές κινητοποιήσεις. Ξανά από τον βουλευτή Μπαντάγιεφ: "Ο σκοπός των επερωτήσεων ήταν να δείχνουν και να ξεσκεπάζουν την πραγματική φύση του υπάρχοντος καθεστώτος. Η εκδήλωση που είχε κανονιστεί από την σοσιαλδημοκρατική ομάδα μέσα στην μαυροεκατονταρχίτικη Δούμα, υποστηρίζονταν  και δυνάμωνε από τη δράση των εργατών της Πετρούπολης που προκήρυτταν μονοήμερη απεργία την ίδια μέρα. Όσο εμείς μιλούσαμε από το βήμα της Δούμας για το τελευταίο δείγμα της τσαρικής καταπίεσης, οι εργάτες εγκατέλειπαν τα εργοστάσια και τα εργαστήρια και σε βιαστικά οργανωμένες συγκεντρώσεις ψήφιζαν αποφάσεις διαμαρτυρίας...".

Οι σχέσεις των Μπολσεβίκων με την εργατική τάξη φαίνονται και από την προέλευση όλων των βουλευτών τους από τις εργατικές κουρίες (εκλογικές περιφέρειες), ενώ για παράδειγμα οι μενσεβίκοι βουλευτές προέρχονταν από μεσοαστικές εκλογικές περιφέρειες. Στις 6 περιφέρειες που εξέλεξαν τους Μπολσεβίκους υπήρχαν συνολικά 1.144.000 βιομηχανικοί εργάτες, ενώ στις 7 που είχαν εκλέξει Μενσεβίκους υπήρχαν 136.000.

Αυτή ήταν και η δύναμη που προστάτευε τους επαναστάτες βουλευτές. Όταν η Αστυνομία θέλησε να τους περιορίσει, οργανώθηκε απεργία που την ανάγκασε να πάρει πίσω την απόφαση της.

Οι Μπολσεβίκοι χρησιμοποίησαν με τον ίδιο τρόπο όλα τα επόμενα χρόνια οποιαδήποτε ευκαιρία τους δόθηκε μέσω των εκλογών για τα τονώσουν την αυτοπεποίθηση των εργατών και να δίνουν στήριξη στους εργατικούς αγώνες.

Συνέχισαν να παρεμβαίνουν στη Δούμα δίνοντας τη μάχη μέσα στο «χοιροστάσιο» μέχρι και την επανάσταση του 1917 όταν οι εργάτες πήραν την εξουσία, ξεκίνησαν να χτίζουν την εργατική δημοκρατία που ακόμα και σήμερα μας δίνει έμπνευση στην πάλη για την αλλαγή της κοινωνίας.