Διεθνή
Ιμπεριαλιστικό χάος στη Μέση Ανατολή

Συρία: Το όπλο της πείνας

Ενώ οι ασταμάτητοι βομβαρδισμοί δεν αλλάζουν εύκολα την ισορροπία δυνάμεων στη Συρία, η πείνα εξελίσσεται σε βασικό όπλο όλων των πλευρών. Ανθρωπιστικές οργανώσεις το τελευταίο διάστημα έκαναν πιο γνωστή την τραγική κατάσταση. Σύμφωνα με την SiegeWatch ένα εκατομμύριο άνθρωποι βρίσκονται παγιδευμένοι σε περιοχές υπό πολιορκία. Ο ΟΗΕ λέει πως αν αθροιστούν και οι πληθυσμοί που βρίσκονται σε περιοχές αντικειμενικά αποκλεισμένες από τις μάχες, ο αριθμός φτάνει τα 4,5 εκατομμύρια.
 
Οι άνθρωποι κυριολεκτικά λιμοκτονούν, δεν υπάρχουν τα απαραίτητα. Όχι επειδή δεν υπάρχουν χρήματα, αλλά γιατί οι εμπόλεμες πλευρές ελέγχουν τα αγαθά και τα χρησιμοποιούν είτε για να πλουτίσουν και να εξασφαλίσουν οπλισμό, είτε για να εκβιάσουν στην πολεμική σκακιέρα. Μαυραγορίτες και εκβιαστές ελέγχουν τα περάσματα προς τις πόλεις και “φορολογούν” την είσοδο και την έξοδο προϊόντων και ανθρώπων. Όσοι είχαν παραμείνει με κάποια περιουσιακά στοιχεία, σπίτι, αυτοκίνητο, κοσμήματα αναγκάζονται να τα πουλήσουν για να πάρουν σε αντάλλαγμα λάδι, αλεύρι και ζάχαρη.
 
Άγριος κλοιός
Με την ισοτιμία της συριακής λίρας, πριν από τον πόλεμο ένα κιλό κοτόπουλο έκανε 70 λεπτά. Τώρα, ένα κιλό ζάχαρη κάνει 9 ευρώ σε περιοχές όπως το Ντέιρ αλ-Ζορ που την προηγούμενη βδομάδα δέχθηκε την επιδρομή του ISIS. Στη Μαντάγια που βρέθηκε κάτω από τον πιο άγριο κλοιό, ένα κιλό ρύζι έφτασε να κάνει 410 ευρώ.
 
Πού καταλήγει όλος αυτός ο πλούτος; Μια ιδέα μάς δίνουν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. Μιλάνε για έναν “επιχειρηματία” που ελέγχει την παροχή κονσερβών στις πολιορκημένες περιοχές, ο οποίος έχει κερδίσει 2 εκατομμύρια δολάρια το τελευταίο τρίμηνο και ένας “συνάδελφός” του λέει: “Αν πας στα μπαρ και τα ρεστοράν γύρω από το Φορ Σίζονς στη Δαμασκό, δεν έχει θέση για παρκάρισμα. Ένα σωρό κόσμος που οδηγεί καινούργιες Πόρσε, Ρέιντζ Ρόβερ, Μαζεράτι. Οι νεόπλουτοί μας βγάζουν λεφτά από την εξαθλίωση”.
 
Την ίδια στιγμή ο Μοχάμεντ αλ-Σάμι που πούλησε όλα του τα υπάρχοντα, επιβιώνοντας με ρύζι και νερόσουπα με μπαχαρικά, ώστε να μείνει με τη γυναίκα του και το γιο του 7 μηνών και να βοηθήσει στο ιατρικό κέντρο της Μαντάγια, λέει: “Ακόμη και τώρα που έχει αρχίσει να έρχεται ανθρωπιστική βοήθεια, δεν τρώμε μέχρι να χορτάσουμε. Κανείς δεν ξέρει πότε η πολιορκία θα ξαναστενέψει και μέχρι πότε θα έρχεται βοήθεια”.
 

Σαουδική Αραβία: Σε κρίση το κέντρο της αντεπανάστασης 

Το καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας περνάει δύσκολες ώρες και αυτό είναι καλά νέα για το κίνημα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Το χρηματιστήριο πέρασε ένα μίνι κραχ στις 17 του Γενάρη, μαζί με χρηματιστήρια των υπόλοιπων χωρών του Κόλπου. Ήταν η μέρα που επισημοποιήθηκε η επανένταξη του Ιράν στις διεθνείς αγορές, μετά την κατάργηση των κυρώσεων. Τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου του Ιράν (500 χιλιάδες βαρέλια τη μέρα) έρχονται να κυκλοφορήσουν διεθνώς πιέζοντας προς τα κάτω την τιμή του πετρελαίου που ήδη κινείται σε χαμηλό δεκαετίας. Όμως, η είσοδος του Ιράν στις αγορές ήταν αναμενόμενη και οι χρηματιστές την είχαν ήδη προεξοφλήσει. Η κρίση στη Σαουδική Αραβία πηγαίνει βαθύτερα.
 
Η κυβέρνηση του νέου (στο θρόνο) βασιλιά Σαλμάν βάζει μπρος το πρώτο πρόγραμμα λιτότητας μετά από δεκαετίες. Κόβει κατά 14% τις δημόσιες δαπάνες το 2016. Επιχειρεί να αλλάξει το φορολογικό σύστημα, επιβάλλοντας για πρώτη φορά ΦΠΑ στην κατανάλωση. Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ, που δοξάζεται από το περιοδικό Εκόνομιστ ως ο πρώτος Θατσερικός ισχυρός άντρας της Σαουδικής Αραβίας, βάζει μπρος και την ιδιωτικοποίηση ενός μέρους της Αράμκο, μια από τις   μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου. Στα τέλη του μήνα αναμένεται η επίσημη διακήρυξη των μεταρρυθμίσεων. Τέτοιες κινήσεις σε μια οικονομία όπως η Σαουδική Αραβία που στηρίζεται στις κρατικές επενδύσεις και στο πετρέλαιο προμηνύουν αναταράξεις. Η Σαουδική Αραβία που συσσώρευε ρευστό τα τελευταία χρόνια, από τα μέσα του 2014 έχει αρχίσει να καταναλώνει τα αποθεματικά της με ταχύτατους ρυθμούς. Κάποιοι αναλυτές λένε ότι μπορεί να αντέξει τέσσερα ακόμη χρόνια.
 
Η βασιλική οικογένεια υποστήριξε όλων των ειδών τις αντιδραστικές δυνάμεις στη Συρία, και τώρα βλέπει τον κίνδυνο του Ισλαμικού Κράτους να γυρνάει καταπάνω της, ενώ την ίδια στιγμή το Ιράν ανταμείβεται με διεθνή αναγνώριση. Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται ταυτόχρονα βαθιά χωμένη στην Υεμένη με μια επέμβαση που κοντεύει να κλείσει 10 μήνες. 
 
Έξοδος
Μόλις την περασμένη βδομάδα βομβάρδισαν ένα εργοστάσιο φαρμάκων, ενώ συνεχίζουν με καθημερινούς βομβαρδισμούς, ισοπεδώνοντας κτίρια προσπαθώντας να κάνει επίδειξη ισχύος. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Υεμένη έχει κοπεί σε κομματάκια, ελεγχόμενα από τους Χουθίτες αντάρτες, τους Σαουδάραβες, την Αλ-Κάιντα, ακόμη και από το ISIS. Δεν υπάρχει στον ορίζοντα ούτε νίκη, ούτε εύκολη έξοδος.
 
Τα πετροδολάρια της Σαουδικής Αραβίας χρηματοδότησαν τον πνιγμό της Αραβικής Άνοιξης, από την Αίγυπτο και τη Λιβύη, ως τη Συρία και το Μπαχρέιν. Με σαουδικό χρήμα οργανώθηκε η καμπάνια του Σίσι στην Αίγυπτο, οι αιγυπτιακοί βομβαρδισμοί στη Λιβύη, τα σαουδαραβικά τανκς μακέλεψαν τους επαναστάτες στο Μπαχρέιν και οπλίστηκαν τα χέρια των πιο μισαλλόδοξων δυνάμεων στη Συρία. Αντί να βγει κερδισμένη από όλη αυτή την καταστολή, βγαίνει πληγωμένη και απομονωμένη.
 
Η εκτέλεση του αντιπολιτευόμενου κληρικού Νιμρ αλ-Νιμρ πριν από δυο βδομάδες από το καθεστώς, δίνει ένα μήνυμα ότι η βασιλική οικογένεια φοβάται πως όλες αυτές οι συσσωρευμένες εντάσεις μπορούν ανά πάσα στιγμή να εκφραστούν στο εσωτερικό της χώρας. 
 

Λιβύη: Ετοιμάζουν νέα επέμβαση

Τα βλέμματα όλων όσον αφορά τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής είναι στραμένα στη Συρία. Όμως την ίδια στιγμή πυκνώνουν οι πιέσεις και οι προετοιμασίες για μια νέα επέμβαση στη Λιβύη. Έχουν ήδη σταλεί βρετανικές ειδικές δυνάμεις για να προετοιμάσουν την αποστολή έξι χιλιάδων στρατιωτών από ΗΠΑ και Αγγλία. Βασικός στόχος τους είναι να προστατεύσουν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις που όλο και περισσότερο βρίσκονται κάτω από την απειλή δυνάμεων του ISIS. 
 
Τις τελευταίες βδομάδες ένα βρετανικό αντιτορπιλικό κινείται στα ανοιχτά της Λιβύης ενώ από τη βρετανική αεροπορία έχει ήδη ζητηθεί να παρουσιάσει σχέδιο στόχων για βομβαρδισμούς. Ήδη από το Ακρωτήρι της Κύπρου απογειώνονται αεροσκάφη που χτυπάνε “επιλεγμένους” στόχους του ISIS. Αντίστοιχους “επιλεκτικούς” βομβαρδισμούς δεν έχουν πάψει να κάνουν και οι ΗΠΑ.
 
Οι ανησυχίες των Βρετανών πρόερχονται από το γεγονός ότι πέντε χρόνια μετά την επέμβαση των Δυτικών στη Λιβύη, η κατάσταση βρίσκεται πολύ μακριά από την οποιαδήποτε σταθερότητα. Η Λιβύη διαθέτει τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά κοιτάσματα σε ολόκληρη την Αφρική και δεν είναι μικρή η πιθανότητα σύντομα κάποια από αυτά να περάσουν στα χέρια του ISIS.
 
Η Λιβύη από το καλοκαίρι του 2014 ως σήμερα συνεχίζει να έχει δύο αντιμαχόμενες κυβερνήσεις, μια με έδρα στην Τρίπολη και άλλη με έδρα το Τομπρούκ στα ανατολικά. Στις 17 Δεκέμβρη με μια συμφωνία που υπογράφτηκε στο Μαρόκο, κάτω από την πίεση των μεγάλων δυνάμεων, οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να σχηματίσουν κοινή κυβέρνηση ως τις 17 Γενάρη. 
 
Μοιρασιά
Η ημερομηνία πέρασε. Ακόμη κι αν τις επόμενες μέρες ανακοινωθεί η νέα κυβέρνηση, δεν θα λυθούν τα προβλήματα ανάμεσα στα αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Κάθε πλευρά ελέγχει τις δικές της ένοπλες πολιτοφυλακές που πολεμάνε μεταξύ τους, καμιά δεν έχει στα χέρια της έναν “εθνικό” στρατό. Το πιο σημαντικό είναι ότι κάθε μια από τις πλευρές θέλει να διασφαλίσει ότι θα έχει λόγο στην μοιρασιά των πετρελαίων.
 
Το ISIS προς το παρόν ελέγχει την Σύρτη, στο κέντρο της λιβυκής ακτής, και μια ακτίνα 300 χιλιομέτρων ανατολικά και δυτικά. Οι επιθέσεις που εξαπέλυσε στις αρχές του Γενάρη ήταν μια επίδειξη δύναμης. 65 αστυνομικοί νεκροί σε κέντρο εκπαίδευσης, και δυο από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια, στη Σίδρα και το Ρας Λανούφ, τυλίχτηκαν στις φλόγες. Όμως το πρόβλημα για τις ΗΠΑ και τους Βρετανούς δεν είναι μόνο το ISIS, είναι ότι δεν έχουν καμιά αξιόπιστη δύναμη να πατήσουν. Από το 2011 και μετά προσπάθησαν με διάφορους συμμάχους και το μόνο που κατάφεραν είναι να οξύνουν τον εμφύλιο πόλεμο. 
 
Οι Τάιμς της Νέας Υόρκης περιέγραφαν την απόγνωση την περασμένη βδομάδα δημοσιεύοντας ένα περιστατικό του Δεκέμβρη “Οι Αμερικάνικες ειδικές δυνάμεις περίμεναν θερμή υποδοχή όταν προσγειώθηκαν σε μια λιβυκή στρατιωτική βάση όπου εδρεύει μια φιλική τους πολιτοφυλακή. Αντί γι’αυτό άντρες από μια άλλη πολιτοφυλακή που βρισκόταν στη βάση απείλησε να συλλάβει τους Αμερικανούς κομάντος, αναγκάζοντάς τους τελικά να εγκαταλείψουν το χώρο”.
 
Όλο αυτό το χάος είναι αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων. Μια ακόμη επέμβαση δεν θα λύσει το πρόβλημα, θα το κάνει ακόμη χειρότερο.
Νίκος Λούντος