Σε όλο τον Αραβικό κόσμο

Το σύνθημα της εξέγερσης έγινε: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία». Σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο, οι άνθρωποι οργάνωσαν συγκεντρώσεις αλληλεγγύης και προετοιμάστηκαν για δράση υπέρ της επανάστασης στην Τυνησία. Οι λέξεις: «Ινσαλλά ίννα» δηλαδή «Μακάρι να γίνει και εδώ» ακούστηκαν πολλές φορές στους αραβικούς δρόμους.

Στην Αλγερία ο κόσμος έκανε επανειλημμένες προσπάθειες να διαδηλώσει στην τυνησιακή πρεσβεία, αλλά η αστυνομία τους σταμάτησε με βία και τους διέλυσε.

Διαδηλώσεις έγιναν στην Ιορδανία, το Λίβανο και την Αίγυπτο. Ο κόσμος φώναξε συνθήματα υπέρ της τυνησιακής επανάστασης και για την πτώση όλων των αραβικών καθεστώτων. Αντίθετα, οι άραβες ηγέτες δεν είπαν κουβέντα. Τα περισσότερα κανάλια και εφημερίδες στον αραβικό κόσμο μπλοκάρισαν όλες τις αναφορές στην εξέγερση.

Ο Μπεν Αλί βγήκε σε εθνικό δίκτυο και επιτέθηκε στους διαδηλωτές αποκαλώντας τους τρομοκράτες. Η απάντηση στο πεζοδρόμοιο ήταν γρήγορη – περισσότεροι άνθρωποι κατέβηκαν κάτω και ενώθηκαν με την εξέγερση. Στις 13 Γενάρη, η Γενική Ένωση Τυνήσιων Εργατών (UGTT) κάλεσε σε περιφερειακή γενική απεργία στο Σφαξ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας.

Η απεργία κατέβασε δεκάδες χιλιάδες κόσμο σε διαδήλωση, κάτι πρωτοφανές. Αντίστοιχες κινητοποιήσεις οργανώθηκαν στο Καϊρουάν και την Τζεντούμπα. Υπήρχαν φήμες ότι ο στρατός άρχισε να παίρνει το μέρος των διαδηλωτών και μέσα σε λίγες ώρες ο Μπεν Αλί είχε φύγει από τη χώρα.

Η κατάσταση έκανε τους άραβες ηγέτες και βασιλιάδες να τρέμουν. Πολλά κομμάτια της αραβικής Αριστεράς και δυνάμεις της αντιπολίτευσης άρπαξαν την ευκαιρία για να απαιτήσουν οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.

Την ίδια ώρα που ο πρόεδρος της Βουλής και ο πρωθυπουργός της Τυνησίας αυτοχρίζονταν νόμιμοι αρχηγοί του κράτους, οι πολιτοφυλακές ακόμη χτυπούσαν γειτονιές και πόλεις σε όλη τη χώρα. Οι πολιτοφυλακές αυτές σχετίζονταν με το καθεστώς και την οικογένεια του Μπεν Αλί.

Τα συνδικάτα και τα αριστερά κόμματα κάλεσαν τον κόσμο να οργανώσει επιτροπές τοπικής λαϊκής αντίστασης για να υπερασπίσουν την επανάσταση. Αυτές οι λαϊκές επιτροπές μπόρεσαν να περιορίσουν τη δράση των πολιτοφυλακών και σε κάποιες περιπτώσεις να συλλάβουν και να δικάσουν τα μέλη τους.

Η επανάσταση δεν έχει τελειώσει και η μάχη μόλις ξεκίνησε. Τα απομεινάρια του παλιού καθεστώτος κάνουν χειρισμούς, προσπαθώντας να ελέγξουν το λαϊκό κίνημα και να σταθεροποιήσουν την εξουσία τους.

Δύο αντιπολιτεύσεις

Στην Τυνησία, όπως σε όλες τις αραβικές χώρες, υπάρχουν δύο ειδών αντιπολιτεύσεις. Από τη μια μεριά υπάρχει η αναγνωρισμένη ή «επίσημη» αντιπολίτευση, την οποία οι περισσότεροι Τυνήσιοι βλέπουν ως μια δράκα συνεργατών και κολλητών του καθεστώτος του Μπεν Αλί. Η άλλη αντιπολίτευση είναι οι εκτός νόμου οργανώσεις, κυρίως πολιτικά κόμματα της άκρας αριστεράς και ριζοσπαστικά κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας.

Αυτές οι δυνάμεις είχαν μεγάλο ρόλο στην οργάνωση των κινητοποιήσεων. Πολλοί επίσης λένε ότι το κίνημα δεν θα μπορούσε να έχει αναπτυχθεί τόσο πολύ χωρίς τη συμμετοχή των συνδικάτων. Ένας ακτιβιστής είπε: «Τα συνδικάτα καθόρισαν το τέμπο του κινήματος. Όσο η UGTT καλούσε απεργίες, ο κόσμος ήξερε ότι η μάχη συνεχίζεται».

Οι ισλαμιστές είναι ένας ακόμη παράγοντας στην πολιτική σκηνή της Τυνησίας. Δεν είχαν ρόλο στην εξέγερση, αλλά προσπαθούν να αξιοποιήσουν το κενό εξουσίας που προέκυψε από την πτώση του Μπεν Αλί. Μεγάλο κομμάτι της «επίσημης» αντιπολίτευσης, των Ισλαμιστών συμπεριλαμβανομένων, είναι έτοιμοι να κάνουν παραχωρήσεις στα υπολείμματα του καθεστώτος του Μπεν Αλί.

Μεγάλα τμήματα της πραγματικής αντιπολίτευσης, όμως, καλούν σε σχηματισμό μιας συντακτικής συνέλευσης που θα μπορέσει να φτιάξει ένα νέο Σύνταγμα στη χώρα. Η πραγματική αντιπολίτευση θεωρεί ότι αν γίνουν εκλογές με τον σημερινό νόμο, απλώς θα ξαναβολέψουν το παλιό καθεστώς και τους συμμάχους του στην εξουσία.

Το ισοζύγιο ισχύος την Τυνησία δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο. Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι η τυνησιακή επανάσταση έχει εξαιρετική σημασία. Σε πολύ κόσμο στις αραβικές χώρες, δείχνει πως τα πράγματα που κάποτε έμοιαζαν αδύνατα μπορούν να κατακτηθούν μέσα από ένα μαζικό κίνημα. Δείχνει πως η αλλαγή μπορεί να έρθει μέσα από δράση στους δρόμους, όχι μέσα από γραφειοκρατικές αντιπαραθέσεις στο κοινοβούλιο ή στην κυβέρνηση. Ενώ δείχνει επίσης πως η πάλη για την αλλαγή συνεχίζει να γεννάει ελπίδες μετά από δεκαετίες καταπίεσης και δεσποτισμού.

Οι άραβες ηγέτες ξέρουν πως η οικονομική και πολιτική κατάσταση σε όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής έχει πολλά κοινά στοιχεία με την Τυνησία. Αυτό αρκεί για να τους κρατάει άγρυπνους τις νύχτες.

Μπάσεμ Τσιτ από το Λίβανο

Υ.Γ. Την ώρα που έκλεινε ύλη η Εργατική Αλληλεγγύη την Τρίτη το μεσημέρι βρίσκονταν σε εξέλιξη μεγάλες διαδηλώσεις στην Αίγυπτο