Το Σιατλ ήρθε τελικά στην Ευρώπη τον Ιούλη του 2001 στις διαδηλώσεις ενάντια στη Σύνοδο των G8 στη Γένοβα. Οι πυροβολισμοί της Αστυνομίας στο Γκέτεμποργκ (οι πρώτοι μετά το 1931) εναντίον διαδηλωτών ήταν ένα μήνυμα πυγμής από τους ηγέτες της ΕΕ για να σταματήσουν την εξάπλωση του κινήματος. Ο επιχειρηματίας και δεξιός πρωθυπουργός της Ιταλίας Μπερλουσκόνι, είχε ένα παραπάνω λόγο να κάνει ακόμα πιο τρομακτικό αυτό το μήνυμα, καθώς μόλις είχε συγκροτήσει τη δεύτερή του κυβέρνηση σε συμμαχία με ακροδεξιούς και πρώην φασίστες, όπως ο Φίνι.  

 

Η κυβέρνηση της Ιταλίας με τη σύμφωνη γνώμη των 15 ηγετών της ΕΕ, είχαν συμφωνήσει να ανασταλεί προσωρινά η συνθήκη Σέγκεν και η ελεύθερη μετακίνηση των διαδηλωτών από χώρες της ΕΕ. Στα τρένα, τα λεωφορεία και τα πλοία, οι διεθνείς αντιπροσωπείες ήρθαν αντιμέτωπες με τους Καραμπινιέρους που έκαναν οτιδήποτε δυνατό για να τους εμποδίσουν να φτάσουν στη Γένοβα. Η καρδιά της πόλης περιτοιχίστηκε προκειμένου να δημιουργηθεί μια οχυρωμένη «Κόκκινη Ζώνη» για τη Σύνοδο, παρά το γεγονός ότι η σύνοδος των G8 θα γινόταν εν πλω, μέσα σε κρουαζιερόπολοιο. 

Την πρώτη μέρα των κινητοποιήσεων Πέμπτη 19 Ιούλη, 50.000 διαδήλωσαν ειρηνικά από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη στο πλευρό των προσφύγων και των μεταναστών έχοντας στην κορυφή της πορείας ένα πανώ που έγραφε: “ελευθερία στη μετακίνηση, χωρίς περιορισμούς”.

 

Τη δεύτερη μέρα, Παρασκευή 20 Ιουλίου, η εντολή προς τους 16.000 Καραμπινιέρους ήταν χτυπάτε ό, τι κινείται. Επιτέθηκαν στις διαδηλώσεις περικύκλωσης της Κόκκινης Ζώνης, με δακρυγόνα και στη συνέχεια με θωρακισμένα οχήματα, κλείνοντας όλες τις εξόδους διαφυγής. Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο νεαρός γενοβέζος Κάρλο Τζουλιάνι, έπεσε νεκρός σχεδόν εξ επαφής από τις σφαίρες των Καραμπινιέρων που στη συνέχεια πάτησαν το σώμα του με ένα τζιπάκι. Μέσα στη νύχτα, οι καραμπινιέροι εισέβαλαν στο Κέντρο Τύπου του Κοινωνικού Φόρουμ της Γένοβα σπάζοντας τα κεφάλια δεκάδων δημοσιογράφων και ακτιβιστών, καταστρέφοντας υπολογιστές και φωτογραφικές μηχανές.

 

Αλλά αποτέλεσμα μηδέν. Η διαδήλωση του Σαββάτου 21 Ιούλη ενάντια στη Σύνοδο των G8 ήταν 5 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Σιάτλ. 300.000 κόσμος κυρίως από την Ιταλία αλλά και από άλλες χώρες της Ευρώπης, πλημμύρισε την πόλη. Η Corso Ιtalia, η παραλιακή λεωφόρος της Γένοβα, έμοιαζε με ένα ατέλειωτο ποτάμι, μία λαοθάλασσα με πολύχρωμα πλακάτ, σημαίες, πανώ, τύμπανα και τρομπέτες, φαντασία που ξεχείλιζε όπου και αν γυρνούσες το κεφάλι σου. Οι κάτοικοι που έβγαιναν από τα μπαλκόνια και πετούσαν νερό για να δροσιστούν οι διαδηλωτές από τον καυτό ήλιο ήταν η απάντηση των γενοβέζων στις εκκλήσεις του Μπερλουσκόνι για “ευπρεπή παρουσία της πόλης τις ημέρες της Συνόδου”.

Στην κεφαλή της πορείας ήταν το πανό του Κοινωνικού Φόρουμ της Γένοβα με το σύνθημα “είστε G8 είμαστε 6 δισεκατομμύρια”. 

 

Η “Πρωτοβουλία ΓΕΝΟΒΑ 2001” που είχε καταφέρει να στείλει στη Γένοβα τη μεγαλύτερη αποστολή από κάθε άλλη χώρα εκτός Ιταλίας, διαδήλωσε στην κορυφή μαζί με την Πρωτοβουλία Globalize Resistance της Βρετανίας και το ATTAC. Τα συνθήματα “Assassini” (Δολοφόνοι) και “L' unica soluzione la rivoluzione” (μία μόνο λύση επανάσταση) εναλλάσσονταν με επαναστατικά τραγούδια όπως το Μπαντιέρα Ρόσα και το Μπέλα Τσάο.

 

Αλλά τον κύριο όγκο της κινητοποίησης τον είχαν φέρει τα συνδικάτα και η ιταλική αριστερά. Η FIOM, η Ομοσπονδία των εργαζόμενων στο μέταλλο είχε κινητοποιήσει δεκάδες χιλιάδες μεταλλεργάτες, με μεγάλη αντιπροσωπεία των εργαζόμενων της FIAT.

Η CGIL που πρόσκειταν στη σοσιαλδημοκρατία, δεν είχε καλέσει επίσημα στη διαδήλωση, όμως με πρωτοβουλίες αγωνιστών της βάσης, τμήματα της CGIL από την Πάντοβα, την Μπολόνια, την Μπριάνζα συμμετείχαν με τα πανό και τις σημαίες τους. Άλλα συνδικάτα όπως οι COBAS και η BAS έκαναν εντυπωσιακή κινητοποίηση. Εκεί βρίσκονταν το πανώ των εργαζόμενων της γαλλικής πολυεθνικής DANONE που πριν λίγους μήνες είχαν κάνει κατάληψη του εργοστασίου στο Καλαί ενάντια στις απολύσεις. Τα συνδικάτα βάδισαν μαζί με τα μπλοκ της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης, τα μπλοκ των οικολογικών οργανώσεων όπως τη WWF, τις οργανώσεις κατά της παγκοσμιοποίησης, οργανώσεις για την κατάργηση του χρέους του Τρίτου Κόσμου με πλακάτ που έγραφαν “Ακυρώστε το χρέος”.

 

Περίπου 3.500 διαδηλωτές συμμετείχαν από την Ελλάδα, κάνοντας όλα τα ΜΜΕ να μιλούν για τη μεγαλύτερη διεθνή αντιπροσωπεία. Το μπλοκ της Πρωτοβουλίας ΓΕΝΟΒΑ είχε επικεφαλής το πανό του σωματείου του εργοστασίου της MISKO-BARILLA στην Πάτρα που έγραφε “Αυτοί είναι G8 εμείς είμαστε 6 δις”, των Εργατικών Κέντρων Θεσσαλονίκης και Πειραιά, της ΕΙΝΑΠ, με σύνθημα “οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη, δημόσια και δωρεάν υγεία για όλους, παγκοσμιοποιήστε την αντίσταση”. Επίσης συμμετείχε με πανό ο Δήμος Ν. Ιωνίας, οι Οικολόγοι Πράσινοι και το ΣΕΚ. Μεγάλη ήταν η συμμετοχή και των φοιτητικών συλλόγων. Με πρωτοβουλία των συντρόφων της Πρωτοβουλίας ΓΕΝΟΒΑ αποφάσεις συμμετοχής στη Γενοβα είχαν πάρει δεκάδες Γενικές Συνελεύσεις. Κοινό πανό με σύνθημα “Οι σχολές μας δεν είναι για πούλημα” είχαν κατεβάσει οι Σύλλογοι Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων, Τοπογράφων, Φιλολογικού, Ψυχολογικού, Νομικής Θεσσαλονίκης. Επίσης διαδήλωσαν αντιπροσωπείες από το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ, την Ελληνική Επιτροπή για τη Γένοβα, την Αντικαπιταλιστική Επιτροπή Ενάντια στους G8, ενώ μαζικά συμμετείχε και ο αντιεξουσιαστικός χώρος.

Όπως έγραφε χαρακτηριστικά η Κύρα Αδάμ στην ανταπόκρισή της στην Ελευθεροτυπία στις 24 Ιούλη: «Το ελληνικό καραβάνι που έφτασε στη Γένοβα είχε πολλές τάσεις, εκφράσεις και απόψεις, με πολυπληθέστερο αυτό της Πρωτοβουλίας Γένοβα 2001. Το καραβάνι αυτό συγκέντρωσε δυναμικούς νεολαίους, ανθρώπους της αντίστασης, της γενιάς του 114, του Μάη του ’68, του Πολυτεχνείου, της περιόδου των καταλήψεων του ΄80, αλλά και απλούς ανθρώπους χωρίς εμπειρίες του παρελθόντος, αλλά ανοιχτούς στις εμπειρίες πραγματικά του μέλλοντος».

 

Για όλους όσους και όσες συμμετείχαν στη διαδήλωση και την καμπάνια για τη Γένοβα, ήταν φανερό ότι ένα νέο κίνημα είχε ήδη γεννηθεί και οι εμπειρίες του μέλλοντος έφεραν τη σφραγίδα του. 

---

Για το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα, η στάση απέναντι στο νέο κίνημα ήταν στρατηγικής σημασίας. Οπως γράφαμε στην απόφαση της Συνδιάσκεψης του Φλεβάρη του 2001, «η διαμόρφωση, η εμφάνιση, η δράση και η πίεση μιας αντικαπιταλιστικής μειοψηφίας μέσα σε συνθήκες χάσματος των ταξικών ανισοτήτων και αστάθειας του συστήματος έχει πολιτικές και ιδεολογικές επιπτώσεις». Πάνω σε αυτήν την κατεύθυνση ξεκίνησε η Πρωτοβουλία για την Πράγα και στη συνέχεια η Πρωτοβουλία Γένοβα που συγκροτήθηκε τον Μάρτη του 2001.

 

Οι υπογραφές στήριξης κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα αγωνιστών, από συνδικάτα, κόμματα της αριστεράς, οικολόγους, καλλιτέχνες, φοιτητές, πάνω στην απλή συμφωνία ότι αντίπαλος μας είναι το σύστημα που βάζει τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους, ο καπιταλισμός. Επιτροπές συγκροτήθηκαν σε δεκάδες σημεία και άρχισαν να οργανώνουν εκδηλώσεις, βιντεοπροβολές για το Σιάτλ και την Πράγα, συναυλίες, εξορμήσεις σε νοσοκομεία, μεγάλα συγκροτήματα ΜΜΕ, εργοστάσια. Σιγά-σιγά οι εκατοντάδες που συμμετείχαν στην καμπάνια έγιναν χιλιάδες. Κόσμος που δεν μπορούσε να έλθει στη Γένοβα δεν δίσταζε να ενισχύσει οικονομικά και να βάλει το εισιτήριο σε άλλους που μπορούσαν να πάνε.

 

Κορυφαίος σταθμός της καμπάνιας που συνδέθηκε με όλους τους εργατικούς αγώνες που βρίσκονταν σε εξέλιξη, ήταν η συμμετοχή του μπλοκ της Πρωτοβουλίας ΓΕΝΟΒΑ 2001 στη μεγαλειώδη πανεργατική απεργία τον Απρίλη του 2001 ενάντια στο ασφαλιστικό του Γιαννίτση. Επίσης, το διήμερο που διοργάνωσαν οι Λιμενεργάτες του Πειραιά με τίτλο “Πειραιάς -Γένοβα τα λιμάνια της Αντίστασης” με εκδήλωση στον ΟΛΠ, αλλά και στην πλατεία Κοραή του Πειραιά. Εκδηλώσεις, συζητήσεις, συναυλίες έγιναν σε δεκάδες πλατείες σε όλη την Ελλάδα με τεράστια συμμετοχή, από την Ξάνθη και την Ζάκυνθο μέχρι το Ξηροκάμπι, ένα μικρό χωριό στη Λακωνία. Χιλιάδες συμμετείχαν στη συναυλία αλληλεγγύης στους διαδηλωτές του Γκέτεμποργκ που έγινε στο Γκάζι στην Αθήνα.

 

Η επιρροή του κινήματος γιγαντώθηκε στα πιο αγωνιστικά κομμάτια της νεολαίας και της εργατικής τάξης και στη συνέχεια σε ακόμα πλατύτερα στρώματα της κοινωνίας, μια επιρροή τόσο μαζική που στα γκάλοπ της εποχής ένα 54% δήλωνε υπέρ του νέου κινήματος.  

 

Αυτή η δυναμική τροφοδότησε τις «Πρωτοβουλίες Γένοβα» που φτιάχτηκαν μετά την ιστορική διαδήλωση σε μια σειρά από εργασιακούς χώρους και αρκετές από αυτές υπάρχουν μέχρι σήμερα, όπως το «Νυστέρι» στα νοσοκομεία, οι Financial Crimes στα ΜΜΕ, η Πρωτοβουλία Γένοβα στην Ιντρακόμ. Το ίδιο συνέβη και στις σχολές, όπου η δημιουργία της Πρωτοβουλίας Γένοβα συνοδεύτηκε από επιτυχίες και έτσι κατάφερε το επόμενο διάστημα να παίξει μαζί με τα ΕΑΑΚ τον πιο μαχητικό ρόλο στις καταλήψεις που γκρέμισαν τη Γιαννάκου το 2006-07. 

 

Η Πρωτοβουλία Γένοβα αποτέλεσε την καρδιά του τεράστιου αντιπολεμικού κινήματος που θέριεψε στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο ενάντια στις επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ και βρέθηκε ξανά και ξανά στο πλευρό της Παλαιστίνης.  Η ιστορική απόφαση για να γίνει η 15 Φλεβάρη μέρα παγκόσμιας διαδήλωσης ενάντια στον πόλεμο ήταν απόφαση του 1ου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ που έγινε στη Φλωρεντία το φθινόπωρο του 2002 και κυοφορήθηκε στη Γένοβα. 

---

 

Η Γένοβα ήταν το έναυσμα για ένα νέο ριζοσπαστικό και αντικαπιταλιστικό κίνημα, όμως ήταν ταυτόχρονα και το έναυσμα μιας πολιτικής αντιπαράθεσης μέσα σε αυτό, για το αν αυτό το σύστημα διορθώνεται ή ανατρέπεται. Μιας αντίθεσης που το 2001 φάνταζε σε πολλούς αγωνιστές ολίγον θεωρητική ή μικροκομματική αλλά σήμερα, 15 χρόνια μετά αποδεικνύεται καθοριστικής σημασίας.  

Κομβικό σημείο της αντιπαράθεσης ήταν αν το κίνημα πρέπει να είναι αντι-νεοφιλελεύθερο, να θέτει δηλαδή σαν στόχο την ανατροπή της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης του συστήματος ή αν θα πρέπει να είναι αντικαπιταλιστικό, να παλεύει δηλαδή ενάντια στο σύστημα και όχι για μια άλλη διαχείριση του καπιταλισμού. Αυτή η αντίθεση διαπέρασε το κίνημα σε όλες του τις φάσεις: Από την ίδια τη Γένοβα, στα Ευρωπαϊκά Φόρουμ της Φλωρεντίας, του Παρισιού, του Λονδίνου και της Αθήνας. Και από το αντιπολεμικό κίνημα της δεκαετίας του 2000 στο κίνημα ενάντια στα μνημόνια μέσα στη δεκαετία που διανύουμε. 

Κομμάτια της σοσιαλδημοκρατίας και γενικότερα της ρεφορμιστικής αριστεράς είχαν σπεύσει να συμμετάσχουν σε αυτό το νέο κίνημα. Αρχικά προσπαθώντας να καλύψουν κομμάτι της βάσης τους, εργαζομένων, νέων, συνδικαλιστών, που απογοητευμένο από τις διαχειρίσεις των Σρέντερ, Μπλερ, Ζοσπέν και Σημίτηδων αναζητούσε μια διέξοδο και στη συνέχεια βλέποντας ότι μέσα από αυτό το κίνημα ανοίγονται πολιτικές ευκαιρίες.

 

Κάτω από την πίεση του κινήματος, ο Συνασπισμός που στην αρχή έβλεπε το νέο κίνημα σαν μια συνέχεια των -πλήρως ελεγχόμενων από τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία- «ευρω-πορειών» άρχισε να στρίβει αριστερά.  Αντίστοιχα, στη Φλωρεντία το 2002, ο Μπερτινότι, ηγέτης της ιταλικής Κομμουνιστικής Επανίδρυσης που πρωτοστάτησε στη Γένοβα έβγαζε ο ίδιος πύρινες ομιλίες μνημονεύοντας ακόμα και το Λένιν.

 

Όμως η αντίθεση «διορθώνεται ή ανατρέπεται» συνέχισε να παραμένει για όλους ανεξαιρέτως  -ακόμα και για εκείνους που αρνούνταν να τη δουν, όπως πολλοί από τους ακτιβιστές, που απογοητευμένοι από την κρίση της αριστεράς και των κομμάτων της  προηγούμενες δεκαετίες, στράφηκαν στην αυτονομία, δίνοντας σημασία στα άμεσα κινηματικά καθήκοντα και καταγγέλλοντας γενικά τα κόμματα.    

 

Στην Ιταλία, πολύ γρήγορα η «άλλη» διαχείριση του συστήματος που υποσχόταν ο Μπερτινότι κατέληξε στην κεντροαριστερή κυβέρνηση του 2006-7 που επέβαλε λιτότητα και υποστήριξε τη συνέχιση της συμμετοχής της Ιταλίας στον πόλεμο στο Αφγανιστάν.

Στην Ελλάδα, ο ΣΥΝ μαζί με τις οργανώσεις που συγκολλήθηκαν μαζί του στην «Ελληνική Επιτροπή για τη Γένοβα», έδωσαν, το 2006 στο ΕΚΦ της Αθήνας, σκληρή μάχη για να υπερισχύσει ο αντι –νεοφιλελεύθερος του αντικαπιταλιστικού προσανατολισμού, φτάνοντας μάλιστα και σε προσπάθεια επιβολής δια της βίας της κυριαρχίας του (πρώτου πάνω στο δεύτερο μπλοκ) στην μεγάλη πορεία του ΕΚΦ στο κέντρο της Αθήνας. Λίγους μήνες αργότερα πάνω σε αυτήν την αντινεοφιλελεύθερη βάση έφτιαξαν το ΣΥΡΙΖΑ.

Σήμερα, με δέκα χρόνια καθυστέρηση από το Μπερτινότι, ο Τσίπρας και η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, κάθε μέρα που περνάει αποδεικνύουν τη χρεοκοπία του μοντέλου των «διορθώσεων» της καπιταλιστικής διαχείρισης, εφαρμόζοντας την ίδια αποτυχημένη νεοφιλελεύθερη ατζέντα λιτότητας, πολέμου και ρατσισμού που εφάρμοσαν οι προκάτοχοί τους.

 

Για τις δυνάμεις του αντικαπιταλισμού που συγκρότησαν την ΑΝΤΑΡΣΥΑ δίνεται σήμερα η ευκαιρία δρώντας ενιαιομετωπικά σε κάθε μικρή και μεγάλη μάχη να κερδίσουν στις γραμμές τους όλους εκείνους και εκείνες που κρατάνε ζωντανή τη φλόγα της ανατροπής που άναψε η Γένοβα πριν 15 χρόνια.