Οικονομία και Πολιτική
Το πρόβλημα της κ. Αχτσιόγλου

"Οι ηλικιωμένοι στην Ελλάδα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση απ' ότι αλλού στην Ευρώπη", επισημαίνει στο κλείσιμο της ανοιχτής επιστολής που απεύθυνε στην Κριστίν Λαγκάρντ μέσω της εφημερίδας Financial Times η υπουργός Εργασίας Έφη Αχτσιόγλου. "Πως θα μπορούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα να είναι οι μεγάλες συντάξεις, όταν το 43% των συνταξιούχων λαμβάνει λιγότερα από 660 ευρώ το μήνα;"

Όλα αυτά είναι σωστά. Όπως σωστές είναι και οι παρατηρήσεις της για την υστέρηση των κοινωνικών παροχών στην Ελλάδα που βαρύνει σε μεγάλο βαθμό τους συνταξιούχους -ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των ανέργων ζει στην ουσία από τη σύνταξη του παππού ή της γιαγιάς. 

Αλλά ο βασικός στόχος της επιστολής δεν ήταν η σκιαγράφηση της δραματικής κατάστασης στην οποία έχουν βρεθεί, χάρη στα μνημόνια, οι συνταξιούχοι. Ο βασικός στόχος της επιστολής είναι να "πει" στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τους άλλους "θεσμούς" ότι άδικα ανησυχούν: η κυβέρνηση έχει πάρει ήδη μέτρα για να επιδεινώσει αυτή την κατάσταση. Οι περικοπές που ζητάνε έχουν ήδη δρομολογηθεί.

Το Ταμείο, γράφει η επιστολή, κατηγορεί την Ελλάδα γιατί "οι συντάξεις απαιτούν ετήσιες μεταβιβάσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό της τάξης του 11% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος". Αυτό το ποσοστό είναι όχι μόνο παραπλανητικό, λέει η Αχτσιόγλου, αλλά και λάθος: 

"Μετά την εφαρμογή του νέου νόμου για τις συντάξεις το περασμένο έτος, η συνολική κρατική χρηματοδότηση των συντάξεων προβλέπεται να είναι χαμηλότερη από 9% του ΑΕΠ". Η διαβόητη μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου, με άλλα λόγια, που υποτίθεται ότι είχε σαν στόχο να κάνει το σύστημα όχι μόνο βιώσιμο αλλά και πιο δίκαιο και το οποίο, σύμφωνα με τις τότε εξαγγελίες του υπουργείου Εργασίας δεν θα επηρέαζε τους χαμηλοσυνταξιούχους, παραδέχεται τώρα η υπουργός ότι έχει κόψει ήδη δυο μονάδες του ΑΕΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό για τις συντάξεις. Σε Ευρώ αυτές οι δυο μονάδες μεταφράζονται σε 3.6 δισεκατομμύρια.

Αύξηση εισφορών

Από που θα εξοικονομήσει η κυβέρνηση αυτά τα χρήματα; Ένα κομμάτι ελπίζει η κυβέρνηση ότι θα συγκεντρωθεί από την αύξηση των εισφορών των αυτοαπασχολουμένων και των μικρών επιχειρηματιών. Τυπικά οι αυξήσεις αυτές θα αποφέρουν πρόσθετα έσοδα 1.45 δις το χρόνο στα ταμεία. Στην πραγματικότητα, όμως, η κυβέρνηση ξέρει ότι το ποσό θα είναι πολύ μικρότερο αφού ένα μεγάλο κομμάτι των ασφαλισμένων δεν θα είναι σε θέση να πληρώσουν τις νέες αυξημένες εισφορές (το 50% περίπου δεν μπορούσε να πληρώσει ούτε τις παλαιότερες). 

Στην πραγματικότητα το κύριο βάρος θα πέσει στους συνταξιούχους. Με βάση τα επίσημα στοιχεία, το 2015 υπήρχαν 2.6 εκατομμύρια συνταξιούχοι στην Ελλάδα. Η "εφαρμογή του νέου νόμου για τις συντάξεις", για την οποία κομπάζει στην επιστολή της η Αχτσιόγλου, μεταφράζεται στην περικοπή περίπου μιας μηνιαίας σύνταξης κάθε χρόνο για κάθε συνταξιούχο.

Και αυτό δεν είναι το τέλος της ιστορίας: "Παρ 'όλα αυτά", γράφει η Αχτσιόγλου, "η ελληνική κυβέρνηση εισήγαγε μια συνολική μεταρρύθμιση που εγγυάται την εξοικονόμηση της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2018". Δηλαδή ο στόχος είναι να κατέβει η δαπάνη του προϋπολογισμού για τις συντάξεις τελικά από το 11% που το "βρήκε" το ΔΝΤ στο 7.5% του ΑΕΠ.

Έχει δίκιο η υπουργός. Έχει άδικο το ΔΝΤ. Μετά από όλες αυτές τις περικοπές οι συντάξεις έχουν πάψει να είναι "το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας". Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι «θεσμοί» που τις κόβουν και οι κυβερνήσεις που συνεργάζονται σε αυτό το έγκλημα.