Οικονομία και Πολιτική
H απάντηση στους πανηγυρισμούς για τα 50 χρόνια της E.E.: Eνα μεγάλο OXI

Παρίσι Mάης 2005. Πανηγυρικό όχι στο Eυρωσύνταγμα.

Με μια “λαμπρή” τελετή και πανηγυρικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις  σε ολόκληρη την πόλη γιόρτασαν την περασμένη Κυριακή στο Βερολίνο οι ηγέτες των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης τα 50 χρόνια από την ίδρυση της ΕΟΚ. “Για αιώνες η Ευρώπη ήταν μια ιδέα”, γράφει η Διακήρυξη του Βερολίνου, που εκδόθηκε στο τέλος της γιορτής, “που κρατούσε ζωντανή την ελπίδα της ειρήνης και της συνεννόησης. Αυτή η ελπίδα έχει ικανοποιηθεί...” 

Απόρριψη 

Πλειοψηφία των ανθρώπων που ζούν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει, όμως, τελείως διαφορετική γνώμη -και αυτό είναι αναγκασμένοι να το παραδεχτούν σήμερα ακόμα και οι πιο θερμοί υποστηρικτές της. “Μην περιμένετε τα 480 εκατομύρια των απλών πολιτών της  Ευρωπαϊκής Ενωσης να υψώσουνε σημαίες” έγραφε, λίγες μέρες πριν από την επέτειο η εφημερίδα Financial Times.  “Μισό αιώνα μετά την ιδρυτική Συνθήκη της Ρώμης οι αξιοσημείωτες επιτυχίες  της ΕΕ δεν έχουν καταφέρει ποτέ να κερδίσουν την δημόσια αποδοχή...” 

Λίγες φορές, μόνο, τόλμησαν οι κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης να θέσουν τα ευρωπαϊκά τους σχέδια σε δημοψήφισμα. Τις περισσότερες  εισέπραξαν ένα “ηχηρό όχι”.  

Το 1992 οι Δανοί απέρριψαν την Συνθήκη του Μάαστριχτ -την συνθήκη που μετέτρεψε ουσιαστικά την ΕΟΚ στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε ούτε τους ηγέτες της ΕΟΚ να προχωρήσουν, ούτε την  άρχουσα τάξη της Δανίας να συμμετέχει στην “Ενωμένη Ευρώπη” -ύστερα από  μια ολόκληρη σειρά από κόλπα και μανούβρες φυσικά.  

Το 2001 οι Ιρλανδοί απέρριψαν την πρόταση διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Για να διασώσει το σχέδιο η δεξιά κυβέρνηση του  Μπέρνι Αχερν αναγκάστηκε να καταφύγει σε “επαναληπτικό δημοψήφισμα”  ένα χρόνο αργότερα -το οποίο κατάφερε να κερδίσει ύστερα από μια τεράστια και πανάκριβη προπαγανδιστική καμπάνια. Και όλα αυτά στην χώρα με τα μεγαλύτερα ποσοστά αποδοχής της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τον πληθυσμό.  

Το χειρότερο, όμως, πλήγμα ήταν αναμφίβολα το διπλό “όχι” στο  δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα, στην Γαλλία και την Ολλανδία την άνοιξη του 2005. Η απόρριψη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ίδιο το Ευρωσύνταγμα -ένα προκλητικό μανιφέστο του νεοφιλελευθερισμού που διεκδικούσε να γίνει “ανώτατος νόμος” σε όλη την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, όμως, οφείλεται και στην ίδια την βαθειά δυσπιστία που τρέφει ο κόσμος απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τους ηγέτες της και τα σχεδιά τους.  

Υποκρισία 

Η “Διακήρυξη του Βερολίνου” που μιλάει για τα “αξιοσημείωτα επιτεύγματα” της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι ένα μνημείο ψεμάτων, κυνισμού και υποκρισίας.  

“Παλεύουμε για ειρήνη και ελευθερία, για δημοκρατία και την κυριαρχία του νόμου, για αμοιβαίο σεβασμό και μοιρασμένη ευθύνη, για ευημερία και ασφάλεια, για ανοχή και συμμετοχή, για δικαιοσύνη και αλληλεγγύη”. Στην πραγματικότητα, όμως, για το μόνο που παλεύει η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι για τα συμφέροντα του ευρωπαϊκού κεφάλαιου -καταπατώντας βάναυσα όποτε αυτό το απαιτεί όλες τις “κοινές αξίες” που επικαλείται η διακήρυξη. 

Η διακήρυξη μιλάει για “ειρήνη” και “ελευθερία” και τα ΜΜΕ δεν έχουν σταματήσει ούτε στιγμή αυτές τις μέρες να συνδέουν την μακριά  περίοδο ειρήνης που κυριάρχησε στην κεντρική Ευρώπη μετά το 1945 με την  Ευρωπαϊκή Ενοποίηση. Πρόκειται για ένα τεράστιο ψέμα και μια ακόμα μεγαλύτερη λαθροχειρία. 

Πρώτα απ’ όλα, τον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο δεν το διαδέχτηκε στην Κεντρική Ευρώπη η ειρήνη αλλά ο Ψυχρός Πόλεμος -ένας άτυπος στρατιωτικός ανταγωνισμός ανάμεσα στο Δυτικό και το Ανατολικό μπλοκ που απειλούσε συνεχώς με πυρηνικό αφανισμό ολόκληρη την ανθρωπότητα. Οι χώρες της ΕΟΚ έπαιζαν εκείνη την εποχή πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτόν τον αγώνα δρόμου  ανάμεσα στην Ανατολή και την Δύση. Η Δυτική Γερμανία εξοπλίστηκε την  δεκαετία του 1980 με εκατοντάδες πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές ικανούς  να πλήξουν την ίδια την Ρωσία -για την εξασφάλιση της ειρήνης,  υποτίθεται, φυσικά. 

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου η Ευρώπη έτρεξε να πάρει μέρος σε όλα σχεδόν τα “θερμά” μέτωπα που άνοιξαν στον πλανήτη -στον πόλεμο του Κόλπου το 1991, στις “ειρηνευτικές” αποστολές στην Σομαλία το 1993, στον  πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, στο Αφγανιστάν και το Ιράκ το 2002 και το 2003, στην “πολυεθνική δύναμη” κατοχής του Λιβάνου το 2006... Ναι, είναι αλήθεια ότι η Ευρώπη δεν έχει ξαναζήσει έναν εφιάλτη σαν αυτούς που έζησε στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Ούτε οι ΗΠΑ, όμως, έχουν ζήσει κάποιον πόλεμο στο έδαφός τους τον τελευταίο -τουλάχιστον- αιώνα. Τις κάνει αυτό μήπως δύναμη “ειρήνης και ελευθερίας”; 

Η διακήρυξη του Βερολίνου δηλώνει ανοιχτά ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι αντίθετη στον ρατσισμό και την ξενοφοβία. “Εχουμε γίνει πιο πλούσιοι από τα ανοιχτά σύνορα και μια ζωντανή ποικιλία γλωσσών, πολιτισμών και περιοχών”. Τι θράσος! Λες και δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση αυτή που έχει θεσμοθετήσει την διαβόητη και ρατσιστική συνθήκη του Σένκεν -την συνθήκη που έχει μετατρέψει την Ευρώπη σε απόρθητο φρούριο για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες από τον “τρίτο κόσμο”. Λες και δεν είναι οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης  υπεύθυνες για τον θάνατο χιλιάδων μεταναστών -πνιγμένων στα ανοιχτά της Σικελίας, διαμελισμένων στα ναρκοπέδια του Εβρου ή κλεισμένων σε μυστικά κοντέινερ στα λιμάνια της Αγγλίας. Λες και δεν είναι η ακριβώς προηγούμενη φράση της διακήρυξης αυτή που δηλώνει την αποφασιστικότητα της ΕΕ να καταπολεμήσει όχι μόνο το οργανωμένο έγκλημα αλλά και την “λαθρομετανάστευση” και την “τρομοκρατία”. 

Η διακήρυξη δηλώνει με στόμφο ότι στην ΕΕ “γυναίκες και άνδρες απολαμβάνουν ίδια δικαιώματα”. Οι γυναίκες στην Ευρώπη, όμως, συνεχίζουν να απασχολούνται σε χειρότερες θέσεις από ότι οι άντρες συνάδελφοί τους και να πλήττονται χειρότερα από την ανεργία. Η θέση της γυναίκας έχει επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο τα τελευταία χρόνια με το κύμα των περικοπών στις δημόσιες δαπάνες και την ιδιωτικοποίηση της Κοινής Ωφέλειας που φορτώνει με πρόσθετα βάρη την οικογένεια. Και η σεξιστική ιδεολογία που συνοδεύει αυτές τις επιθέσεις ανισότητας συνεχίζει να κάνει θραύση.  

Ιμπεριαλισμός 

Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είχε ποτέ καμιά σχέση ούτε με την ελευθερία, ούτε με την ισότητα, ούτε με την δημοκρατία, ούτε με την ειρήνη. Η ΕΟΚ, το πρόπλασμα της ΕΕ που γεννήθηκε με την συνθήκη της Ρώμης στις 25 Μάρτη του 1957, ήταν μια προσπάθεια των ισχυρών επιχειρήσεων των “6” (Γερμανίας, Γαλλία, Ιταλίας, Ολλανδίας, Βέλγιο, Λουξεμβούργο) να ξεπεράσουν τα στενά όρια των εθνικών τους αγορών μοιράζοντάς τες μεταξύ τους. Η ελπίδα τους ήταν ότι αυτή η συνένωση θα τους έδινε την δυνατότητα να μεγαλώσουν έτσι ώστε να είναι σε θέση να ανταγωνιστούν επάξια με τις αμερικανικές και τις γιαπωνέζικες επιχειρήσεις στην διεθνή αγορά. Από την πρώτη στιγμή, με άλλα λόγια, το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης είχε χαρακτήρα ιμπεριαλιστικό. 

Τα θύματα αυτού του προσανατολισμού δεν είναι μόνο οι πληθυσμοί των φτωχών χωρών του “Γ’ Κόσμου”, τα άμεσα θύματα των στρατιωτικών και ρατσιστικών επιθέσεων. Είναι και οι ίδιοι οι εργάτες και οι εργάτριες της Ευρώπης. Στα μάτια της πλειοψηφίας των απλών ανθρώπων η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι απλά ένα νεοφιλελεύθερο γραφειοκρατικό τέρας συνδεδεμένο άμεσα όλες τις επιθέσεις ενάντια στις κατακτήσεις των περασμένων χρόνων. Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι αυτή που πιέζει για την απελευθέρωση των αγορών, για την διάλυση των επιχειρήσεων της Κοινής Ωφέλειας, για την παράδοση της Ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, των αερομεταφορών, των σιδηροδρόμων, των νοσοκομείων, των σχολείων κλπ στους ιδιώτες; 

Οι απολογητές της ΕΕ προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι εργαζόμενοι χρωστάνε το βιωτικό τους επίπεδο, που είναι ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο, σε αυτήν. Πρόκειται για τεράστιο ψέμα. Οτι έχουν κερδίσει οι εργάτες το έχουν κερδίσει μέσα από τους αγώνες τους. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στάθηκε -και συνεχίζει να στέκεται- πάντα στην αντίθετη μεριά. Εκαναν οι ιδιωτικοποιήσεις της Κοινής Ωφέλειας τους εργάτες πιο πλούσιους; ‘Η μήπως καλυτέρεψε η ζωή τους με την διάλυση των δημόσιων νοσοκομείων; 

Η διακήρυξη του Βερολίνου κλείνει με μια τεράστια πρόκληση: με την “υπόσχεση” των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης να αναστήσουν -και μάλιστα άμεσα- το ενταφιασμένο από τα δημοψηφίσματα στην Γαλλία και  την Ολλανδία Ευρωσύνταγμα. “Σήμερα, 60 χρόνια μετά την υπογραφή της  Συνθήκης της Ρώμης”, γράφει, “είμαστε ενωμένοι στον στόχο μας να θέσουμε  την Ευρωπαϊκή Ενωση σε μια ανανεωμένη κοινή βάση πριν από τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του 2009”. Είναι μια πρόκληση που δείχνει το μέγεθος της αδιαφορίας τους απέναντι στην δημοκρατία, απέναντι στην θέληση  και την γνώμη των απλών ανθρώπων δηλαδή. Δεν ψηφίσατε “σωστά”; Δεν πειράζει, θα ξαναψηφίσετε -μέχρι να βγάλουν οι κάλπες αυτό που εμείς θέλουμε. Αυτό δεν ήταν, άλλωστε, όλα τα προηγούμενα χρόνια το  “ευρωπαϊκό ιδεώδες” της δημοκρατίας;