Συνεντεύξεις
Βενεζουέλα: Συνέντευξη με τον Mάρκο Aντόνιο Γκαρσία, συνδικαλιστή της UNT από το ρεύμα C-CURA

Eργάτες συζητούν μέσα σε καταλημένο εργοστάσιο

Πες μας λίγα πράγματα για την UNT, την εργατική συνομοσπονδία της Βενεζουέλας στην οποία ανήκεις.

Για 40 χρόνια πριν ανέβει στην εξουσία ο Ούγκο Τσάβες το 1998, το συνδικαλιστικό κίνημα ελεγχόταν από μια ηγεσία που ήταν κομμάτι του κράτους. Στην παλιά συνομοσπονδία CTV κυριαρχούσε μια διεφθαρμένη γραφειοκρατία που ξεπουλούσε τα συλλογικά μας δικαιώματα για να γεμίσει τις τσέπες της. Πολλοί από τους ηγέτες της έγιναν εκατομμυριούχοι.

Η αλλαγή ξεκίνησε το 1989 με τα γεγονότα που ονομάζουμε Καρακάσο. Επί δύο ημέρες το Φλεβάρη εκείνης της χρονιάς, δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι βρίσκονταν στους δρόμους διαδηλώνοντας ενάντια στα οικονομικά μέτρα που τους έθιγαν άμεσα. Η καταστολή ήταν φοβερή και περίπου 20.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Τα φέρετρα έφευγαν γεμίζοντας καρότσες φορτηγών.

Αλλά από εκείνη την ημέρα αρχίσαμε να οργανώνουμε και να κάνουμε αντεπίθεση, υποστηρίζοντας τα κινήματα του Τσάβες το 1992 και στηρίζοντας την εκστρατεία που τον εξέλεξε πρόεδρο το 1998. Επειτα, αρχίσαμε να οργανώνουμε τα καινούργια συνδικάτα, με την υποστήριξη του νέου μπολιβαριανού συντάγματος.

Η συμμετοχή στα συνδικάτα ήταν μικρή τότε, περίπου 8% του εργατικού δυναμικού ήταν συνδικαλισμένο. Αλλά η πραγματική ώθηση ήρθε το 2002, όταν η παλιά συνδικαλιστική γραφειοκρατία της CTV υποστήριξε την απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Τσάβες. Τότε ήταν που γεννήθηκε η UNT.

Μία μέρα μετά το πραξικόπημα, δεξιοί δημοσιογράφοι διάβασαν δημόσια λίστες ανθρώπων που έπρεπε να συλληφθούν ή και ακόμη χειρότερα. Η λίστα περιλάμβανε ονόματα συνδικαλιστών της βάσης, ανάμεσά τους και το δικό μου. Αυτό μας έπεισε ότι έπρεπε να αντικαταστήσουμε την CTV με μια τίμια και αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση. Και δικαιωθήκαμε απόλυτα όταν άρχισε το λοκάουτ των αφεντικών εφτά μήνες μετά. Οι εργάτες κατέλαβαν τα εργοστάσια και συνέχισαν την παραγωγή.

Ηταν ξεκάθαρο ότι χρειαζόμασταν επειγόντως μια νέα πανεθνική οργάνωση που θα την οδηγούσαν οι ιδέες και οι μέθοδοι της μπολιβαριανής επανάστασης, η UNT. Αρχίσαμε σκληρή δουλειά για να κερδίσουμε νέα μέλη και να χτίσουμε συνδικαλιστική οργάνωση. Σήμερα η συμμετοχή στα συνδικάτα είναι περίπου 16% του συνολικού εργατικού δυναμικού και βρίσκεται στη βιομηχανία, στην τοπική αυτοδιοίκηση και αλλού.

Είμαστε σε αρχικό στάδιο οικοδόμησης του κινήματος. Αλλά είμαστε ξεκάθαροι ότι οι ηγέτες αυτού του κινήματος, σήμερα και αύριο, πρέπει να είναι ταξικά συνειδητοποιημένοι και τίμιοι, αντίθετα με τους παλιούς ηγέτες που λειτουργούσαν με βάση το νεποτισμό και το προσωπικό συμφέρον κι έτσι ξεπουλούσαν τους εργάτες ξανά και ξανά.

Πώς βλέπεις το ρόλο των συνδικάτων σε σχέση με το νέο κόμμα που ανακοίνωσε ο Τσάβες, το PSUV (Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας);

Η νέα γενιά συνδικαλιστών, οι νέοι συνδικαλιστές βάσης είναι ξεκάθαροι γι' αυτό. Η πλειοψηφία συμφώνησε ότι θα συμμετάσχουμε στο PSUV. Ομως είμαστε ταυτόχρονα ξεκάθαροι ότι θα παλέψουμε για την ανεξαρτησία και την αυτονομία του συνδικαλιστικού κινήματος μέσα στο νέο κόμμα.

Ο ίδιος ο Τσάβες έχει κριτικάρει την ιδέα της αυτονομίας. Υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει ανάγκη ανεξάρτητης συνδικαλιστικής οργάνωσης αφού φτιάξαμε το PSUV. Διαφωνήσαμε δημόσια με τον Τσάβες και από τότε δεν έχει ξανααναφερθεί στο θέμα. Ομως είναι διεθνώς αναγνωρισμένο ότι τα συνδικάτα πρέπει να είναι ανεξάρτητα από την κυβέρνηση, παρόλο που ταυτόχρονα δουλεύουμε ενεργά για να υποστηρίξουμε τον Τσάβες και την μπολιβαριανή επανάσταση.

Η συζήτηση για τον χαρακτήρα του PSUV, την οργάνωσή του κλπ, θα ξεκινήσει τον επόμενο μήνα προετοιμάζοντας το ιδρυτικό συνέδριο τον Δεκέμβρη. Αυτά τα ζητήματα θα γίνουν αντικείμενο ευρείας αντιπαράθεσης μέσα στο μαζικό κίνημα. Αλλά πιστεύουμε πως είναι κρίσιμο το νέο κόμμα να δει τον εαυτό του να εργάζεται προς μια νέα κουλτούρα, τον “σοσιαλισμό του 21ου αιώνα” όπως το ονομάζει ο πρόεδρός μας.

Ποιο νόημα έχει για σένα ο “σοσιαλισμός του 21ου αιώνα”;

Είναι ισότητα και δικαιοσύνη, η ισότητα των εργατών, των ιθαγενών πληθυσμών, των χωρικών, των φοιτητών. Αυτό ορίστηκε στο μπολιβαριανό σύνταγμα του 1999. Είναι η εγγύηση ευκαιρίας για όλους να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων για την κοινωνία. Δεν είναι μόνο τι θα κάνει η κυβέρνηση για το λαό. Οι εργαζόμενοι έχουν τους δικούς τους σχεδιασμούς και προτάσεις και η κυβέρνηση θα παράσχει τους πόρους και τα μέσα για να τα καταφέρουμε. Στο κάτω κάτω, οι ίδιες οι κοινότητες ξέρουν καλύτερα από τον καθένα ποιες είναι οι ανάγκες τους.

Αυτός ο σοσιαλισμός του 21ου αιώνα πρέπει να είναι αυτό που ονομάζουμε “Poder Popular”, Λαϊκή Εξουσία. Ως συνδικαλιστής και ακτιβιστής στο κοινωνικό κίνημα και σε οργανώσεις βάσης της κοινότητας, βλέπω τον εαυτό μου σαν κομμάτι της οικοδόμησης αυτού του μέλλοντος. “Λαϊκή Εξουσία” σημαίνει να κοινωνικοποιήσουμε την ίδια την παραγωγή, ώστε να μπει στην υπηρεσία του λαού και να διευθύνεται από τους ίδιους τους εργάτες.

Μια σειρά εργοστάσια και εργατικοί χώροι στη Βενεζουέλα έχουν καταληφθεί από τους εργάτες τους. Ποια είναι η σημασία αυτών των πράξεων;

Πρόκειται για νέο φαινόμενο και είναι επίσης προϊόν της απόπειρας πραξικοπήματος και του λοκάουτ των αφεντικών το 2002. Οι οργανώσεις των αφεντικών μαζί με κάποια στοιχεία του στρατού και τους παλιούς ηγέτες των συνδικάτων, προσπάθησαν να ρίξουν τον Τσάβες με το πραξικόπημα του Απρίλη του 2002.

Απέτυχαν, κι έτσι η επόμενη κίνησή τους ήταν να προσπαθήσουν να σαμποτάρουν την παραγωγή, ή να αποσύρουν εκατομμύρια δολάρια από τους λογαριασμούς ώστε να χρεοκοπήσουν οι εταιρίες. Αυτό σήμανε ότι οι εργάτες δεν πληρώνονταν κανονικά κι έτσι σε πολλές περιπτώσεις οι εργάτες κατέλαβαν τα εργοστάσια και συνέχισαν την παραγωγή πουλώντας τα προϊόντα τους σε λογικές τιμές. Κάποιες από αυτές τις εταιρίες διευθύνονται με ένα συνδιαχειριστικό σύστημα -κοινή διοίκηση κυβέρνησης και εργατών. Σε άλλες περιπτώσεις βρίσκονται στον έλεγχο των εργατών ως κοινωνική ιδιοκτησία.

Το εργοστάσιο αλουμινίου Αλκάσα στο Πουέρτο Ορντάζ είναι ένα παράδειγμα. Το εργοστάσιο Σανιτάριος Μαρασέι που παράγει κεραμικά για το σπίτι είναι ένα από τα εργοστάσια που βρίσκονται σήμερα υπό κατάληψη.

Τι συμβαίνει στο εργοστάσιο σιδήρου Σιδόρ και ατσαλιού Σιουδάδ Γουϊάνα, όπου οι εργάτες πιέζουν για εθνικοποίηση;

Ο Τσάβες αντιστέκεται στην έκκληση για εθνικοποίηση, επειδή έχει στενή πολιτική σχέση με τον αργεντίνο πρόεδρο Νέστορ Κίρχνερ και η εταιρία είναι αργεντίνικης ιδιοκτησίας. Ομως εμείς στο συνδικαλιστικό κίνημα πιστεύουμε ότι πρέπει να εθνικοποιηθεί και να περάσει σε εργατικό έλεγχο. Για αυτό παλεύουμε και είμαστε σίγουροι ότι αυτό θα γίνει.

Πώς βλέπεις την τρέχουσα συζήτηση για το τηλεοπτικό κανάλι RCTV;

Το RCTV έχει μια ιστορία 40 ετών συνεχούς παραμέλησης των αναγκών των εργατών. Με το παλιό καθεστώς χαίρονταν που παρουσίαζαν τη Βενεζουέλα ως μια κοινωνία όπου η οικονομία πάει καλά και όλα είναι ωραία. Ισως αρχικά πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να κερδίσουν τον Τσάβες στη μεριά τους, όπως είχαν κάνει και με τους προηγούμενους.

Οταν ήταν πια ξεκάθαρο ότι δεν μπορούσαν να το κάνουν, άρχισαν εκστρατεία κατά του Τσάβες, υποστηρίζοντας ότι είναι τρελός, ότι θα κατέστρεφε την οικονομία, θα έκλεβε την περιουσία κλπ. Προσπάθησαν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση, να σπείρουν το φόβο και να ανοίξουν δρόμο για το πραξικόπημα του 2002.

Ομως, ακόμη και όταν το πραξικόπημα απέτυχε, ο Τσάβες δεν έκανε τίποτα σ' αυτό το κανάλι. Θα έπρεπε και θα μπορούσε να τους είχε κλείσει το 2002, αλλά τους άφησε και απλά δεν ανανέωσε την άδειά τους φέτος τον Μάη. Οταν ο Τσάβες έδρασε, είχε την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας, και οι πρώτες διαδηλώσεις ήταν υπέρ της απόφασής του. Τότε, η αντιπολίτευση άρχισε να οργανώνει τις δικές της διαδηλώσεις, αλλά δεν πήραν απάντηση από τον κόσμο, που είναι πολύ ξύπνιος και ξέρει ακριβώς τι γίνεται.

Αυτό που μας ανησυχεί είναι ότι η δεξιά κάνει διεθνή εκστρατεία, με την υποστήριξη του ιμπεριαλισμού. Τα κανάλια της δεξιάς λειτουργούν ακόμη στη Βενεζουέλα. Υπάρχει πλήρης ελευθερία έκφρασης παρά τα όσα λέγονται εκτός της χώρας. Κατά τη γνώμη μου υπάρχει μάλλον υπερβολική ελευθερία προς τη δεξιά. Εσωτερικά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το κίνημά μας είναι η διαφθορά και η γραφειοκρατία.

Ως συνδικαλιστές, οργανώνουμε απέναντι και στους δύο κινδύνους, και λέμε το ίδιο σε σχέση με το PSUV. Ο λαός πρέπει να είναι κομμάτι της οικοδόμησης αυτής της νέας οργάνωσης, και αφετηρία μας είναι ότι πρέπει να είναι ένα κόμμα που δεν θα έχει θέση για διεφθαρμένους γραφειοκράτες.