Οικονομία και Πολιτική
Το Μακεδονικό: Οι γείτονες δεν φλέγονται από «αλυτρωτισμό»

Τι ακριβώς έκφραζε η τεράστια αποχή του 64% στο δημοψήφισμα στη Δημοκρατία της Μακεδονίας και τι το ποσοστό του 91% που πήρε το «Ναι» στη Συμφωνία, από τις 600.000 περίπου χιλιάδες ανθρώπους που έφτασαν τελικά στις κάλπες στις 30 Σεπτεμβρίου; 

Οι περισσότερες αναλύσεις προσπαθούν να προσεγγίσουν το ζήτημα μονόπλευρα. Χρεώνουν την αποχή της πλειοψηφίας σαν αποτέλεσμα ισχυρών «εθνικιστικών αντανακλαστικών». Από την άλλη το ένα τρίτο των ψηφοφόρων που ψήφισε υπέρ του «Ναι» χαρακτηρίζονται συλλήβδην σαν «φιλονατοϊκοί» και «φιλοευρωπαϊστές».

Πρόκειται για απλοϊκές αναλύσεις. Το VMRO μέχρι το 2016 που έφυγε από την κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπο με μια σειρά από κινητοποιήσεις των εργαζομένων και της νεολαίας που αμφισβήτησαν όχι μόνο τις πολιτικές λιτότητας αλλά και την εθνικιστική του πολιτική. Τα αγάλματα που κατέβηκαν και οι δρόμοι που άλλαξαν όνομα «από τα πάνω» τους τελευταίους μήνες στη Δημοκρατία της Μακεδονίας δεν σήμαναν κανένα εθνικιστικό ξέσπασμα «από τα κάτω». Η καμπάνια της εθνικιστικής αντιπολίτευσης ενόψει του δημοψηφίσματος ήταν υποτονική αφενός γιατί το ίδιο το VMRO είναι εξίσου προσανατολισμένο με το κόμμα του Ζάεφ στην ένταξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, αφετέρου γιατί ξέρει καλά ότι δεν υπάρχει ένα εθνικιστικό ρεύμα. 

Αντίδραση

Το μεγάλο μέγεθος της αποχής (υπερδιπλάσιο από τις ψήφους που είχε πάρει το VMRO στις εκλογές) ήταν η αντίδραση στους εκβιασμούς της διπλωματικής σύμπραξης ΝΑΤΟ, ΕΕ και ελληνικής διπλωματίας, με το στανιό να επιβάλουν αλλαγή ονόματος και συντάγματος της γειτονικής χώρας. Τον ρόλο τους σίγουρα έπαιξαν και οι αυξανόμενες σταδιακά αμφιβολίες ότι η πολιτική του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια θα οδηγήσουν τελικά σε ειρηνικές και επωφελείς διεξόδους και όχι, όπως στο παρελθόν (πχ συμφωνία Ντέιτον) σε νέες εντάσεις -χωρίς όλα αυτά βέβαια να σημαίνουν ότι η αποχή είχε έναν αυστηρά αντιιμπεριαλιστικό χαρακτήρα ή ήταν αποτέλεσμα ενός μαζικού αντιιμπεριαλιστικού κινήματος. 

Εξίσου λάθος θα ήταν, από την άλλη να χρεώσει σε όλον τον κόσμο που ψήφισε το «Ναι» ότι είναι αντιδραστικοί «χρήσιμοι ηλίθιοι» του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Ένα κομμάτι κόσμου (χαμηλότερο από το αναμενόμενο) ψήφισε «Ναι» με την ελπίδα ότι θα καλυτερέψουν τα πράγματα οικονομικά και ένα άλλο, ανάμεσα σε αυτό και κόσμος της Αριστεράς, ψήφισε το Ναι, με κίνητρο την απέχθειά του για τον εθνικισμό και με ελπίδα για ειρηνική συνύπαρξη όχι μόνο με την Ελλάδα, αλλά και μέσα στην ίδια τη Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Σε κάθε περίπτωση, καθήκον της Αριστεράς στην Ελλάδα είναι να δείξει σε όλον αυτόν τον κόσμο ότι οι πραγματικοί σύμμαχοι των εργαζομένων και της νεολαίας στη Δημοκρατία της Μακεδονίας, δεν είναι ούτε οι ιμπεριαλιστές του ΝΑΤΟ και της ΕΕ ούτε οι εντός της Δημοκρατίας της Μακεδονίας «βουκεφάλες», αλλά οι εργαζόμενοι και η νεολαία στην από εδώ πλευρά των συνόρων. 

Ο μόνος τρόπος για να είναι ειλικρινής και αποτελεσματική είναι παλεύοντας ενάντια στους δικούς μας «βουκεφάλες” και τα εθνικιστικά τους συλλαλητήρια, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα στους γείτονες να ονομάζονται όπως θέλουν και απορρίπτοντας Συμφωνίες όπως αυτή των Πρεσπών, που επιβάλουν όρους και δημιουργούν προϋποθέσεις για νέες μελλοντικές εντάσεις.