Διεθνή
Μετά τις εκλογές στη Βαυαρία: Ρυθμιστής της πολιτικής κρίσης το αντιφασιστικό κίνημα

Βερολίνο, 13/10

Το αποτέλεσμα των εκλογών στη Βαυαρία την περασμένη Κυριακή είναι σημείο καμπής για τη σταθερότητα του πολιτικού συστήματος στη Γερμανία. Μόλις ένα χρόνο μετά τις εθνικές εκλογές, αμφισβητείται η δυνατότητα της κυβέρνησης στο Βερολίνο να βγάλει την τετραετία. 

Ο κυβερνητικός συνασπισμός βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του και μπορεί να σπάσει ακόμη και πριν το τέλος του 2018. Οι επιπτώσεις για ολόκληρη την ΕΕ είναι προφανείς. Όλα τα προηγούμενα χρόνια η Μέρκελ παρουσιαζόταν ως ο ακλόνητος βράχος πάνω στον οποίο βασιζόταν όλος ο σχεδιασμός της λιτότητας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Τώρα υπάρχουν φωνές μέσα στο ίδιο της το κόμμα που αφήνουν να εννοηθεί η παραίτησή της τους επόμενους μήνες. Η εργατική αντίσταση από την Αθήνα και τη Ρώμη ως το Παρίσι και το ίδιο το Βερολίνο έχει απέναντί του έναν αντίπαλο πολύ πιο ασταθή και αδύναμο. Οι εκλογές στη Βαυαρία επιβεβαιώνουν ταυτόχρονα πόσο κεντρική είναι η μάχη ενάντια στο ρατσισμό και το φασισμό. Η πολιτική κρίση γεννάει ελπίδες, γεννάει και τέρατα.

Οι χριστιανοκοινωνιστές του CSU, του αδελφού κόμματος της Μέρκελ στη Βαυαρία, έχασαν 10,5 ποσοστιαίες μονάδες. Είναι το χειρότερο αποτέλεσμα στη Βαυαρία από το 1950, σχεδόν 70 χρόνια πριν. Συνεχίζουν να είναι πρώτο κόμμα αλλά χάνουν την αυτοδυναμία. Αυτοί όμως που θάφτηκαν εντελώς ήταν οι σοσιαλδημοκράτες του SPD, που έφτασαν στο 9,7% χάνοντας 11 μονάδες σε σχέση με τις εκλογές του 2013. Από 2ο κόμμα το SPD καταλήγει 5ο. Ο “μεγάλος” συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατίας και Σοσιαλδημοκρατίας που κυβερνάει από το Βερολίνο μετά τις εκλογές στη Βαυαρία είναι μάλλον μικρός. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια εικόνα ακόμη πιο δυσοίωνη για τους εταίρους σε εθνικό επίπεδο. Πέρσι στις εκλογές συγκέντρωσαν από κοινού 53,5%. Τώρα η εκτίμηση είναι 41%, 26% για τη Δεξιά και 15% για το SPD. Το CDU της Μέρκελ, χωρίς την ενίσχυση των Βαυαρών, μπορεί να βρίσκεται γύρω στο 20%. Ένα τέτοιο ποσοστό δεν επιτρέπει παραμύθια περί “σιδηράς καγκελαρίου”.

Νικητές από τις εκλογές βγαίνουν οι Πράσινοι και η ακροδεξιά AfD. Το CSU έκανε στροφή ανοιχτά δεξιά και ρατσιστικά τα τελευταία χρόνια, κατηγορώντας της Μέρκελ για την υποτιθέμενη “μαλακή” στάση της απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Κουνούσαν το δάχτυλο ότι στη Βαυαρία κρατάνε γερά, την ώρα που το Βερολίνο “φιλελευθερίζει”. Αποτέλεσμα ήταν αντί να μαζέψουν ακροδεξιά ψήφο, να χαρίσουν 10% στην AfD που μπαίνει για πρώτη φορά στο βαυαρικό κοινοβούλιο.

Πόλωση

Παράλληλο αποτέλεσμα όμως ήταν να δυναμώσουν και οι Πράσινοι που φτάνουν στο 17%, έχοντας κοντράρει την ακροδεξιά στροφή του CSU και συμμετάσχει στις αντιρατσιστικές κινητοποιήσεις. Με το SPD πίσω και από τους Πράσινους, πίσω και από την ακροδεξιά, η Βαυαρία καταγράφει ένα σκηνικό όλο και μεγαλύτερης πόλωσης. Είναι τεράστια η αντίφαση να κυβερνάει ένας μεγάλος συνασπισμός την ώρα που καταγράφεται όχι σύγκλιση αλλά πόλωση.

Θυμίζουμε ότι πριν από τις εθνικές εκλογές είχε λάμψει για λίγο το άστρο του Μάρτιν Σουλτς, όταν ανέλαβε την ηγεσία του SPD. Το SPD ανέβαινε στις δημοσκοπήσεις πάνω στη λογική ότι η σοσιαλδημοκρατία θα ξαναστεκόταν στα πόδια της και θα έπαυε να είναι ορντινάντσα της Μέρκελ. Μετά τις εκλογές κατέληξαν σε νέο συνασπισμό για να εξασφαλίσουν τη “σταθερότητα της Γερμανίας” και τελικά ο Σουλτς παραιτήθηκε. Η συμμετοχή του SPD στην κυβέρνηση θα εξασφάλιζε υποτίθεται μια πιο αριστερή ισορροπία στον συνασπισμό, αντί να αφεθεί η Μέρκελ στην αγκαλιά της ακραίας δεξιάς. Είχε φτάσει και ο Τσίπρας να κάνει έκκληση στο SPD να μην κάνει καμία τρέλα και αφήσει ακυβέρνητη τη Γερμανία. Ότι ο δεξιός Σόιμπλε έδωσε τη θέση του στον σοσιαλδημοκράτη Σολτς είναι γεγονός μάλλον απαρατήρητο για όσους υποφέρουν από τη λιτότητα εντός και εκτός Γερμανίας. 

Αλλά και στο ζήτημα των προσφύγων, το ντόμινο λειτούργησε προς όφελος της ακροδεξιάς. Το SPD στηρίζει τη Μέρκελ, η οποία έκανε όλο και πιο ανοιχτά βήματα προς τα δεξιά για να κρατήσει ικανοποιημένο το CSU (αλλά και τους Σαλβίνι, Όρμπαν και Σία), το οποίο τελικά έστρωσε το δρόμο στην AfD που κουβαλάει και τους οργανωμένους φασίστες στο εσωτερικό της. Δεν υπάρχει κανένας στο SPD που να έχει πλέον σοβαρά επιχειρήματα για να συνεχίσουν αυτό το παιχνίδι που εκτός των άλλων τούς οδηγεί από εκλογική ήττα σε ήττα. Τα πράγματα γίνονται πιο ανεξέλεγκτα, μιας και ακολουθούν οι εκλογές στην Έσση στις 28 Οκτώβρη, και αν εκεί το CDU βγει βαριά τραυματισμένο, υπάρχουν στελέχη που θεωρούν πως η Μέρκελ πρέπει να παραιτηθεί από την αρχηγία του κόμματος.

Ούτε η εξήγηση, ούτε η προοπτική για τις εξελίξεις στη Γερμανία δεν βρίσκεται απλά και μόνο στους πίνακες των εκλογικών αποτελεσμάτων. Η τεράστια αντιρατσιστική διαδήλωση στο Βερολίνο, αλλά και όλη η σειρά των αντιρατσιστικών και αντιφασιστικών κινητοποιήσεων από άκρο σε άκρο της χώρας είναι η πραγματική δύναμη που παρεμβαίνει για να αλλάξει τα πράγματα. Ξεκαθαρίζει τα στρατόπεδα, από τη μια οι ιερείς της λιτότητας και των περικοπών που στοχοποιούν και τους πρόσφυγες, από την άλλη η αντίσταση που είναι κοινή. Αυτός είναι ο δρόμος για να μην αφεθούν οι φασίστες και ο περίγυρός τους στην AfD να ψαρέψουν σε θολά νερά, μέσα στη γενικευμένη οργή απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο.