Διεθνή
Πολωνία: Στους δρόμους για τo δικαίωμα στην έκτρωση

Φωτό: Kasper Pempel (Reuters)

Κλιμακώνονται οι μαζικές διαμαρτυρίες υπέρ της ελεύθερης επιλογής στην έκτρωση στην Πολωνία. Την περασμένη Παρασκευή 100.000 άτομα διαδήλωσαν στην Βαρσοβία ενώ υπήρξαν μεγάλες διαμαρτυρίες και σε άλλες πόλεις. Είναι το μεγαλύτερο κίνημα διαμαρτυρίας που έχει ξεσπάσει από τότε που οι διαδηλώσεις νομιμοποιήθηκαν στη χώρα, πριν από τριάντα χρόνια. Την περασμένη Τετάρτη, η αστυνομία, η οποία συνήθως υποτιμά τα νούμερα, ανακοίνωσε ότι 430.000 άνθρωποι είχαν βγει στους δρόμους από την έναρξη των διαδηλώσεων στις 22/10. 

Οι διαδηλώσεις είναι τόσο πανηγυρικές όσο και θυμωμένες. Οι άνθρωποι χορεύουν σε ρυθμούς τέκνο αλλά και πάνω στην παμπάλαια Polonaise. Υπάρχουν χιλιάδες αυτοσχέδια πλακάτ με συνθήματα όπως, «Η επανάσταση είναι γένους θηλυκού» και «Σκέφτομαι, Αισθάνομαι, Αποφασίζω». Άλλα είναι στα αγγλικά κάνοντας λογοπαίγνια όπως: "PiS off" (PiS είναι το όνομα του υπερσηντηρητικού κόμματος που είναι στην κυβέρνηση) και "Girls just want to have FUNdamental rights". Ηλικιακά κυριαρχούν οι νέοι αλλά οι διαδηλώσεις περιλαμβάνουν σημαντικούς αριθμούς από κάθε ηλικιακή ομάδα. Οι γυναίκες ηγούνται, οι άνδρες τις υποστηρίζουν. 

Τις διαμαρτυρίες έχει πυροδοτήσει η απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου στις 22 Οκτωβρίου να αναγκάσει τις εγκύους να γεννάνε σοβαρά παραμορφωμένα έμβρυα. Όλοι γνωρίζουν ότι η απόφαση διατάχθηκε από τον αρχηγό του PiS Κατσίνσκι, που υπολόγιζε ότι ο μεγάλος αριθμός των μολύνσεων και των θανάτων από τον Covid θα κρατούσε τους ανθρώπους μακριά από τους δρόμους. Αλλά αυτό δεν συνέβη. Διαμαρτυρίες γίνονται και σε μικρές πόλεις όπου το Ρis χαίρει μεγαλύτερης υποστήριξης. Για παράδειγμα, στο βορρά στο Νόβι Ντβορ Γκντάνσκι, οι αγρότες με μια μακρά σειρά τρακτέρ απέκλεισαν το δρόμο με το σύνθημα «Πολεμήστε τον ιό – όχι τις γυναίκες». Και στο νότο, 1.000 άτομα βγήκαν στους δρόμους της πόλης Dobczyce, όπου ο υποψήφιος του PiS είχε πάρει 67% στις προεδρικές εκλογές του καλοκαιριού. Ο πληθυσμός της πόλης είναι περίπου 6.000! 

Ακύρωση

Η κυβέρνηση έχει κλονιστεί. Έχει χάσει περίπου 10% στις δημοσκοπήσεις από την έναρξη των διαμαρτυριών, αλλά δεν ξέρει προς τα που να πάει. Από τη μία πλευρά, ο πρωθυπουργός Μοραβιέτσκι υιοθετεί έναν συμβιβαστικό τόνο, όπως και ο πρόεδρος Αντρέι Ντούντα. Όμως η μπερδεμένη πρότασή τους να παρακάμψουν ελαφρώς την απόφαση του δικαστηρίου απορρίφθηκε από το κίνημα. Οι γυναίκες απαιτούν την ακύρωση της απόφασης ενώ ένας αυξανόμενος αριθμός βάζει μπροστά επιθετικά το αίτημα για ελεύθερη νόμιμη έκτρωση. Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Δικαιοσύνης και ο γενικός εισαγγελέας Ζιόμπρο έχουν απειλήσει τους διοργανωτές των διαμαρτυριών με οκταετή ποινή φυλάκισης.

Οι υπουργοί της κυβέρνησης προσπαθούν να παρουσιάσουν τις διαμαρτυρίες ως ένα κίνημα που έχει σαν στόχο την καταστροφή της Καθολικής Εκκλησίας  προσπαθώντας να δημιουργήσουν μια αντίδραση στο κίνημα. Ο Κατσίνσκι κάλεσε τους υποστηρικτές του να υπερασπιστούν φυσικά τις εκκλησίες. Eίχε προηγηθεί ανακοίνωση του φασίστα Μπακίεβιτς για τη δημιουργία «Εθνοφρουράς» για την προστασία των εκκλησιών. Ο Μπακίεβιτς είναι ο βασικός διοργανωτής της πορείας για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας που έχει στο κέντρο της τους φασίστες και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 11 Νοεμβρίου. 

Αλλά αυτό το σχέδιο δεν μοιάζει να λειτουργεί. Η τεράστια διαδήλωση στη Βαρσοβία την περασμένη Παρασκευή πέρασε από μια γνωστή εκκλησία, η οποία “προστατευόταν” από δεκάδες φασίστες και εκατοντάδες άντρες της αστυνομίας και της στρατιωτικής αστυνομίας. Οι διαδηλωτές που περνούσαν θεώρησαν την εικόνα παράλογη και γελοία επειδή υπερασπίζονταν ένα μέρος στο οποίο κανείς δεν ήθελε να επιτεθεί. 

Όσον αφορά στους φασίστες, την Παρασκευή εκδιώχθηκαν δύο φορές από τη διαδήλωση υπέρ της ελεύθερης επιλογής, αφού είχαν ρίξει αντικείμενα στο πλήθος. Συνθήματα ενάντια στην ακροδεξιά ακούγονται σε όλες τις μεγάλες διαδηλώσεις. Πηγαίνοντας για τις 11 Νοεμβρίου, το κίνημα υπέρ της επιλογής έχει δημιουργήσει ακόμη περισσότερους αντιφασίστες.

Ο Πιοτρ Ντούντα, ο ηγέτης της φιλοκυβερνητικής ομοσπονδίας “Αλληλεγγύη” έχει επιχειρήσει να πείσει τα μέλη και τους υποστηρικτές της να συμμετάσχουν στις δράσεις της λεγόμενης “Εθνοφρουράς”. Ευτυχώς, η στάση του Ντούντα βρίσκεται σε αντίθεση με τα μέλη της “Αλληλεγγύης”, πολλά από τα οποία συμμετέχουν στις διαδηλώσεις των γυναικών ως άτομα.

Όμως η εστίαση του κινήματος στο χώρο εργασίας ώθησε αρκετά συνδικάτα να εκδώσουν δηλώσεις υποστήριξης στις διαμαρτυρίες των γυναικών όπως η μια από τις δύο μεγαλύτερες ομοσπονδίες, η OPZZ και το μεγαλύτερο συνδικάτο στη χώρα, το ZNP που οργανώνει καθηγητές και εργαζόμενους στην εκπαίδευση. Το συνδικάτο «Αύγουστος '80», του οποίου η μεγαλύτερη δύναμη είναι μεταξύ των ανθρακωρύχων, υποστηρίζει τις διαμαρτυρίες και προσφέρει δωρεάν νομική βοήθεια σε όσες-ους αντιμετωπίζουν καταστολή. Άλλα συνδικάτα που εκφράζουν την υποστήριξή τους είναι αυτό των Εργατών Πετρελαίου και Φυσικού αερίου και το ZZPD, ένα άλλο συνδικάτο των ανθρακωρύχων.

Αυτή η υποστήριξη είναι σημαντική και πρέπει να μετατραπεί σε πραγματικές απεργίες. Είναι μια ρεαλιστική πρόταση. Το κίνημα έχει τώρα πολύ βαθιές ρίζες. Οι άνθρωποι βγαίνουν από συγκροτήματα εργατικών κατοικιών για να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις. Οι νέοι τραβούν τις μαμάδες και τους μπαμπάδες τους. Υπάρχει μια διάθεση ριζοσπαστικοποίησης και εξέγερσης σε όλη τη χώρα. 

Ellisiv Rognlien, Andy Zebrowski 
μέλη της Pracownicza Demokracja (Εργατική Δημοκρατία), της αδελφής οργάνωσης του ΣΕΚ στην Πολωνία.