Κορονοϊός
Ο εργατικός πόλεμος στην πανδημία

7/4/20, Συγκέντρωση στο Κέντρο Υγείας της Αμοργού

8/3/20, Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών

 

7/5/20, Συλλαλητήριο εργατών Τέχνης

 

Στις 30 Γενάρη της χρονιάς που έφυγε, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακήρυσσε τον κορονοϊό ως παγκόσμια πανδημία. Την επόμενη ημέρα ο υπουργός Υγείας Κικίλιας κι ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ Αρκουμανέας ενημέρωναν τον Μητσοτάκη σχετικά με τον νέο ιό.

“Η χώρα είναι προετοιμασμένη και θωρακισμένη” δήλωνε τότε ο Κικίλιας. “Το βασικό είναι ότι δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία. Είναι μια λοίμωξη με χαμηλή μεταδοτικότητα και μέτρια θνητότητα, σαν μια βαριά γρίπη. Άρα, και να έρθει κάποια στιγμή στη χώρα μας, δε χρειάζεται να υπάρχει πανικός. Είμαστε έτοιμοι” συμπλήρωνε ο Αρκουμανέας.

Λιγότερο από έναν χρόνο μετά, στην Ελλάδα, κοντά 5.000 οικογένειες θρηνούν δικούς τους ανθρώπους, ενώ συνολικά πάνω από 140.000 έχουν διαπιστωθεί θετικοί στον ιό. Η χρονιά κλείνει με σχεδόν 100 νεκρούς την ημέρα από την αρρώστια του 2020. Σε όλη την πορεία του 2020, το εργατικό κίνημα, με τους υγειονομικούς μπροστά, μιλούσε τόσο για τις αιτίες όσο και για τις λύσεις που θα προλάμβαναν την τραγωδία. Η κυβέρνηση συστηματικά και συνειδητά βάδισε στην αντίθετη κατεύθυνση και γι' αυτό της ανήκει όλη η ευθύνη.

Από τις καθησυχαστικές δηλώσεις του περασμένου Γενάρη ο Μητσοτάκης, θα έφτανε τον Μάρτη, να λέει ότι “είμαστε σε πόλεμο με αόρατο εχθρό” και να ανακοινώνει λοκ ντάουν και πρωτοφανείς περιορισμούς κυκλοφορίας. 

Η λογική θα έλεγε ότι άμεσα θα λαμβάνονταν εκείνες οι πρωτοβουλίες που θα έριχναν όλο το βάρος στην ενίσχυση του ΕΣΥ. Αλλά, αντί να ενισχύσουν το ΕΣΥ, το πλήγωσαν ακόμα περισσότερο με 5.000 λιγότερους εργαζόμενους σε σχέση με το 2019 και με 550 εκατομμύρια για την Υγεία λιγότερα στον προϋπολογισμό του 2021. 

Ο πόλεμος δεν κηρύχθηκε τελικά στον αόρατο κορονοϊό. Κηρύχθηκε στους εργαζόμενους, καθώς για δεκάδες χιλιάδες η καραντίνα σήμαινε την απώλεια της εργασίας τους, την ελαστικοποίησή της μέσω της τηλεργασίας, ή ακόμα χειρότερα τη συνέχιση της δουλειάς σε άθλιες – απολύτως ακατάλληλες σε περίοδο πανδημίας – συνθήκες.

Κηρύχθηκε στα δημοκρατικά δικαιώματα. Η καραντίνα στις αρχές Μάρτη σήμαινε τεράστιες πιέσεις ενάντια στη συνδικαλιστική κι αγωνιστική δράση, φτάνοντας ακόμα και σε συλλήψεις λίγους μήνες μετά συντρόφων/ισσών επειδή μοίραζαν προκηρύξεις.

Δεν τα κατάφεραν ούτε μια στιγμή. Οι αγωνιστικές διαθέσεις είχαν φανεί τόσο με την μεγάλη διαδήλωση την Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικών στις 8 Μάρτη, όσο και με την πανεργατική απεργία στις 18 Φλεβάρη ενάντια στις επιθέσεις στο ασφαλιστικό, αλλά και με μια σειρά κινητοποιήσεις τους πρώτους μήνες του έτους.

Νοσοκομεία

Οι εργαζόμενοι των νοσοκομείων πήραν τη σκυτάλη. Στις 7 Απρίλη, στις πύλες των νοσοκομείων όλης της χώρας συναντιούνται υγειονομικοί και συμπαραστάτες για να διαδηλώσουν για άμεσα μέτρα ενίσχυσης του ΕΣΥ. Η μέρα δράσης για την Υγεία στις 7 Απρίλη θα γινόταν το μοντέλο για το κίνημα των υγειονομικών. Όντας αυτοί που έδιναν τη μάχη με την πανδημία στην πρώτη γραμμή, θα ξετύλιγαν ένα μπαράζ απεργιακών κινητοποιήσεων και οι διεκδικήσεις τους θα έμπαιναν στην ατζέντα όλου του εργατικού κινήματος.  

 Η Εργατική Πρωτομαγιά θα ερχόταν για να δώσει πανεργατικό χαρακτήρα σε αυτές τις διεκδικήσεις  όταν χιλιάδες θα διαδήλωναν με όλα τα υγειονομικά μέτρα ασφαλείας κάνοντας θρύψαλα τις αυταρχικές απαγορεύσεις και τα δεκανίκια του “θα λογαριαστούμε μετά”. 

Οι συνέπειες της καραντίνας έφεραν στην πρώτη γραμμή των αγώνων και μια σειρά κλάδους που οργανώθηκαν και κατέβηκαν στο δρόμο πιο μαζικά από ποτέ. Οι εργάτες της Τέχνης και οι εργαζόμενοι σε επισιτισμό και τουρισμό είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. 

Με σχεδόν όλη την πολιτιστική δραστηριότητα να έχει ανασταλεί επ' αόριστον, χωρίς συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις κι ανοιχτές εκδηλώσεις, χιλιάδες εργαζόμενοι καταδικάστηκαν στην ανεργία, πολλοί από αυτούς χωρίς καν να δικαιούνται την έκτακτη οικονομική ενίσχυση. Αυτό σήμαινε τη συσπείρωση όλου αυτού του κόσμου ανεξαρτήτως ειδικότητας κι ένα μπαράζ διαδηλώσεων “support art workers”, που ξεκινούσαν να οργανώνονται μέσω διαδικτύου, αλλά έφταναν να γιγαντώνουν τα συνδικάτα. Αντίστοιχα και οι εργαζόμενοι στον επισιτισμό και τον τουρισμό, με τους χώρους εργασίας τους κλειστούς και την κυβέρνηση να ενισχύει τα αφεντικά τους αλλά όχι τους ίδιους, ήταν από τους πρώτους κλάδους που έσπασαν τις απαγορεύσεις, απήργησαν και διαδήλωσαν κατ' επανάληψη.  

Ο κλάδος της εκπαίδευσης επίσης βρέθηκε κατά χιλιάδες στους δρόμους. Η κυβέρνηση όπως και με κάθε τι που είχε να κάνει με την προστασία από τον κορονοϊό, έτσι και με τα σχολεία, πότε αποφάσιζε να τα ανοίξει και πότε τα έκλεινε. Στις εκκλήσεις των εκπαιδευτικών και των μαθητών για μαζικές προσλήψεις προκειμένου να φτιαχτούν περισσότερα τμήματα με λιγότερα παιδιά στο καθένα, απαντούσε είτε με παραλογισμούς τύπου Μαγιορκίνη (“όσο λιγότερα παιδιά τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος”), είτε με το λουκέτο και τους ταξικούς περιορισμούς της τηλεκπαίδευσης. Κι αυτό όσον αφορά τα σχολεία, γιατί τις σχολές μπροστά στον φόβο των συνελεύσεων και των καταλήψεων δεν τις άνοιξαν ποτέ. Το κίνημα απάντησε με μαζικές διαδηλώσεις εκπαιδευτικών και φοιτητών κι ένα κύμα εκατοντάδων μαθητικών καταλήψεων το φθινόπωρο.

Αντίστοιχες αγωνιστικές προσπάθειες έκαναν κι άλλοι κλάδοι που αναδείχθηκε ο ρόλος τους λόγω των συνθηκών, όπως οι εργαζόμενοι των σουπερμάρκετ και οι ταχυμεταφορείς. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι δύσκολα θα βρεθεί κλάδος εργαζομένων που παρά τις δυσκολίες που έθετε η πανδημία δεν κινητοποιήθηκε, κατήγγειλε, απέργησε ενάντια στην κυβέρνηση και την εργοδοσία.

Αντίσταση

Κι αφού η αντίσταση δεν καταλάβαινε από την τρομοκρατία των απογευματινών ενημερώσεων Τσιόδρα – Χαρδαλιά, η κυβέρνηση επένδυσε στην καταστολή. Η αστυνομική βία θα άφηνε πίσω της νεκρό τον Βασίλη Μάγγο στο Βόλο, γεγονός που θα έβγαζε στους δρόμους χιλιάδες οργισμένους νεολαίους. Η χρόνια φαντασίωση αφεντικών και δεξιάς για το τέλος των διαδηλώσεων έγινε νόμος το καλοκαίρι. Ωστόσο το νομοσχέδιο γινόταν σμπαράλια την ώρα που ψηφίζονταν, με ένα γιγάντιο συλλαλητήριο στο οποίο ενώθηκε το σύνολο της αριστεράς και δεκάδες εργατικά συνδικάτα. Κι αυτή ήταν μόνο η αρχή. 

Ούτε μια φορά δεν μπόρεσαν να εφαρμόσουν τους περιορισμούς που προέβλεπε ο νόμος που θα σταματούσε τις διαδηλώσεις, όπως ποτέ δεν μπόρεσαν να σταματήσουν τις απεργίες όσα ανάλογα νομοσχέδια κι αν ψήφισε αυτή και η προηγούμενη κυβέρνηση. Ακόμα και η χουντική απαγόρευση των συναθροίσεων που πήγε να επιβάλει ο Χρυσοχοΐδης για να μπλοκάρει τις διαδηλώσεις του Πολυτεχνείου και της 6ης Δεκέμβρη στη μνήμη του Αλέξη Γρηγορόπουλου, έσπασε με εμφατικό τρόπο, καθώς διαδηλώσεις έγιναν. Με τον ιδιαίτερο τρόπο που επέβαλαν οι συνθήκες μεν, αλλά σίγουρα όχι με την επικράτηση του τρόμου που επεδίωκε η κυβέρνηση. Όσες συλλήψεις κι αν έκανε, το μόνο που έμεινε στον υπουργό των μπάτσων, ήταν η διεθνής κατακραυγή για την αστυνομική βία κι αυθαιρεσία.

Η απεργιακή κινητοποίηση που οργανώθηκε από τα κάτω, ως απάντηση στον εξωφρενικό προϋπολογισμό της νέας χρονιάς στις 15 Δεκέμβρη και η πανεργατική απεργία λίγο πριν, στις 26 Νοέμβρη, ενάντια στα αντεργατικά σχέδια του Βρούτση, έκλεισαν με τον καλύτερο τρόπο μια χρονιά που όλοι θέλουν να την ξορκίσουν για το θάνατο που έσπειρε αυτό το σύστημα, αλλά και θα μνημονεύουν για την αντίσταση που ξεδιπλώθηκε από εργαζόμενους και νεολαία.