Συνεντεύξεις
Παρβάνα Αμίρι: «Οι πρόσφυγες δεν είμαστε μόνοι!»

9/10, Η Π. Αμίρι στο αντιφασιστικό-αντιρατσιστικό συλλαλητήριο στην Αθήνα. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης

Η Παρβάνα Αμίρι, προσφύγισσα στη Ριτσώνα, μίλησε στην Αφροδίτη Φράγκου για τους κοινούς αγώνες μας

 

Πες μας δυο λόγια για το πώς είναι η ζωή των προσφύγων στη Ριτσώνα.

Κατ’ αρχάς θέλω να πω ότι είναι πολύ σημαντικό που η εφημερίδα αυτή δίνει φωνή στους πρόσφυγες. Είναι σημαντικό να δίνεται χώρος στα Μέσα για να μιλήσουν οι ίδιοι οι πρόσφυγες. 

Η Ριτσώνα φιλοξενεί πιο ευάλωτους πληθυσμούς και θεωρητικά έχει καλύτερες συνθήκες από τα νησιά. Αλλά η ζωή σε ένα καμπ σημαίνει και πάλι έλλειψη πρόσβασης σε βασικά αγαθά. Τα παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση, οι ενήλικες δεν έχουν πρόσβαση στις συγκοινωνίες. Δεν είναι σπάνιο για παράδειγμα να χάνονται ραντεβού με γιατρούς γιατί δεν προλαβαίνουν οι πρόσφυγες να πάνε στην ώρα τους στο νοσοκομείο. Επίσης στα νοσοκομεία δεν έχουμε διερμηνείς. 

Για να πάει κάποιος στην Αθήνα για μια διαδικασία που αφορά το άσυλό του, για παράδειγμα να δώσει δακτυλικά αποτυπώματα, πληρώνει ένα αντίτιμο γύρω στα 7 ευρώ και πηγαίνει με λεωφορείο του Υπουργείου Μετανάστευσης. Αν θέλει να πάει για οποιαδήποτε άλλη δουλειά πρέπει να βρει άκρη μόνος του. Συνήθως ναυλώνει από κοινού με άλλους ένα αυτοκίνητο για να μοιραστεί τα έξοδα. 

Δεν είναι εύκολη επίσης η εργασία. Οι πρόσφυγες δουλεύουν, αλλά δεν κάνουν αυτά για τα οποία έχουν εκπαιδευτεί. Δουλεύουν μόνο σε χωράφια και κήπους. Στις χώρες τους έκαναν διάφορες δουλειές, ήταν μάστορες, έμποροι, πολλά. Δεν είναι τόσο περιορισμένες οι δεξιότητές τους. Το σύστημα αυτό δεν λειτουργεί. Δεν υπάρχει κάποιο πραγματικό σχέδιο για τους πρόσφυγες ώστε να ενταχθούν στην κοινωνία. Η πραγματικότητα είναι ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να τους εντάξει, όχι ότι δεν μπορεί ή δεν ξέρει πώς. Δεν θέλει να εφαρμόσει ένα σύστημα πραγματικής ένταξης που να σέβεται όλη την πολυπλοκότητα και τη διαφορετικότητα των προσφύγων. Να μπορούν να δουλέψουν και να μορφωθούν.

Έχουν εκδοθεί αρκετές απορριπτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα για τους Κούρδους πρόσφυγες. Αρκετοί πρόσφυγες από το Αφγανιστάν έχουν πάρει αρνητικές απαντήσεις επειδή η αίτησή τους κρίθηκε απαράδεκτη γιατί η Τουρκία θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα. Αυτή η χρονοβόρα διαδικασία, και τώρα οι απορριπτικές, είναι ένα πολύ μεγάλο χτύπημα στην ψυχική τους υγεία. Ακόμα και αν τελικά τα καταφέρουν σε δεύτερο βαθμό, όλα αυτά τα χρόνια δεν έχουν νιώσει ασφάλεια ούτε μια στιγμή. Επιπλέον έχουν δώσει κι ένα σωρό λεφτά γιατί αναγκάζονται να καταφύγουν σε ιδιώτες δικηγόρους. Στους δικηγόρους του καμπ δεν έχουν τη δυνατότητα να ρωτάνε για το πώς πηγαίνει η αίτησή τους.

Τι έχει αλλάξει το τελευταίο διάστημα στα στρατόπεδα;

Τώρα το Υπουργείο Μετανάστευσης είναι υπεύθυνο για πολλά ζητήματα μέσα στο στρατόπεδο. Το στρατόπεδο γίνεται όλο και πιο κλειστό και ελεγχόμενο. Έχουν φέρει τις περιστρεφόμενες πόρτες, το οποίο σημαίνει ότι σκοπεύουν μια μέρα να αρχίσουν να ελέγχουν με κάρτες το ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει. Τώρα που οι cash cards δεν πληρώνονται πια από την Ύπατη Αρμοστεία αλλά από το Υπουργείο, τα μισά λεφτά πηγαίνουν για το catering. Και είναι φαγητό που δεν καλύπτει τις ανάγκες μας. Πολλές φορές δεν είναι καν φαγώσιμο, αλλά και καλό να είναι δεν μπορείς να περιμένεις από 3.000 ανθρώπους να τρώνε το ίδιο ακριβώς φαγητό. Υπάρχουν μωρά, υπάρχουν άνθρωποι με ζητήματα υγείας και συγκεκριμένες διατροφικές ανάγκες. Κι έτσι, παρότι παίρνουμε τα μισά λεφτά πρέπει να αγοράζουμε και φαγητό. Συν τα άλλα έξοδα που είναι αναγκαία, πάνες και γάλατα για τα μωρά, προϊόντα υγιεινής, μετακίνηση.

Το Σάββατο 9/10 εκατοντάδες πρόσφυγες διαδήλωσαν στο κέντρο της Αθήνας. Πολλοί από αυτούς ήταν από τη Ριτσώνα. Τι έχεις να πεις γι’ αυτή την εμπειρία;

Η διαδήλωση του Σαββάτου ήταν πολύ καλά οργανωμένη και πολύχρωμη. Οι πρόσφυγες είδαμε ότι δεν είμαστε μόνοι απέναντι στην απειλή του ρατσισμού και του φασισμού. Οι ντόπιοι παλεύουν κι αυτοί να φύγει αυτή η σκιά πάνω από την κοινωνία και να φτιάξουν μια κοινότητα χωρίς ρατσισμό. Είδαμε πόσο σκληρά παλεύουν οι ντόπιοι και πόσο αφοσιωμένοι είναι σ’ αυτό. Η διαδήλωση έδειξε επίσης ότι η δύναμη μιας κινητοποίησης δεν εξαρτάται μόνο από τους αριθμούς αλλά και με το ποια είναι η σχέση ανάμεσα στα διάφορα κομμάτια και πώς μπορούν να πετύχουν την ενότητα και να γίνουν μία φωνή. Έδειξε ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατό και ότι συμβαίνει.

Μας έδωσε πολλή δύναμη αυτή η διαπίστωση, ότι δεν είμαστε μόνοι. Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε ότι κανείς δεν μας νοιάζεται. Αντίθετα υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που ξέρουν τα προβλήματά μας και αισθάνονται ότι κάτι πρέπει να κάνουν. Η επίθεση της αστυνομίας έδειξε ότι έχουμε πολλά να κάνουμε ακόμη -για μένα ήταν απίστευτο ότι κάτι τέτοιο συνέβαινε σε μια χώρα της Ευρώπης. Ήταν σαφές ότι προσπάθησαν να μας σταματήσουν και να μας φιμώσουν. Δεν ήθελαν να αφήσουν τον κόσμο να γιορτάσει και το γεγονός ότι έναν χρόνο πριν έριξε τη Χρυσή Αυγή στη φυλακή. Αλλά το γεγονός ότι δεν το κατάφεραν μας έκανε πιο δυνατούς/ες και πιο αποφασισμένους/ες να συνεχίσουμε πιο δυνατά από πριν. 

Δεν ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχαμε σε διαδήλωση. Έχουμε κάνει κινητοποιήσεις και εδώ, διεκδικώντας επιτάχυνση στις διαδικασίες ασύλου. Στην πρώτη γραμμή λοιπόν το Σάββατο υπήρχαν γυναίκες και μικρά παιδιά, αλλά δεν έκαναν πίσω. Υποφέραμε από την επίθεση: πονούσαμε στους πνεύμονες και στα μάτια από τα χημικά και επιπλέον πάθαμε σοκ. Αλλά στο καμπ δεν μεταφέραμε πόνο. Μεταφέραμε δύναμη και έμπνευση.

Το συζητήσαμε μεταξύ μας στο καμπ, η κοινότητά μας συζήτησε το τι έγινε το περασμένο Σάββατο. Πολλοί πρόσφυγες καταλαβαίνουν ότι η επίθεση της κυβέρνησης έγινε γιατί δεν θέλουν να μας αφήσουν να ενωθούμε με τους ντόπιους σε κοινούς αγώνες. Γιατί έτσι οι αγώνες θα ακούγονται πιο δυνατά και θα είναι πιο ισχυροί.

Πρόσφατα συμμετείχες στο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Κρήτη. Οι πρόσφυγες/ισσες τι ρόλο μπορούν να παίξουν στη μάχη για την Παιδεία;

Από τα 850 παιδιά που ζουν στη Ριτσώνα, κανένα δεν πάει σχολείο. Αλλά η εκπαίδευση δεν είναι ένα θέμα που αφορά μόνο τα παιδιά. Αφορά και τους ενήλικες οι οποίοι θα έπρεπε να μπορούν να μάθουν τη γλώσσα και να γίνουν κομμάτι της κοινωνίας. Να έχουν ευκαιρίες και να μπορούν να αξιοποιήσουν την εργατική τους δύναμη. Εγώ σαν μαθήτρια ακόμα παλεύω για το δικαίωμά μου στην εκπαίδευση. 

Και ξέρω ότι δεν είμαι η μόνη, αλλά και ότι οι πρόσφυγες στο σύνολο δεν είναι οι μόνοι σε αυτή τη χώρα που παλεύουν για την εκπαίδευση. Και τα ντόπια παιδιά παλεύουν για αυτό το δικαίωμα, το δικαίωμα στη δημόσια δωρεάν Παιδεία. Όταν το διαπίστωσα αυτό ήταν ένα σοκ για μένα, πάντα πίστευα ότι είμαστε η μόνη κοινωνική ομάδα που παλεύει για την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Όταν πήγα στην Κρήτη για να συμμετάσχω στο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο, μίλησα με τους μαθητές και τις μαθήτριες εκεί. Είδα ότι διεκδικούν το δικαίωμά τους στη δωρεάν εκπαίδευση μαζί με τους γονείς τους. Είναι η εργατική τάξη που στηρίζει τα παιδιά της σε αυτόν τον αγώνα.

Ένιωσα πραγματικά ότι το κράτος στην εκπαίδευση κάνει αυτό που λέει μια έκφραση στα περσικά: «χτυπάει με το τσεκούρι τις ίδιες του τις ρίζες». Θα καταστρέψουν την κοινωνία σύντομα έτσι. Θα υπάρξει και πολλή αντίσταση όμως και είναι η στιγμή κι εμείς οι πρόσφυγες να μπούμε σε αυτόν τον κοινό αγώνα. Και το κάνουμε. Διεκδικούμε όπως κι εσείς. Και έχουμε κοινά προβλήματα. Η παρουσία μου στην Κρήτη ήταν μια φοβερή εμπειρία, με γέμισε έμπνευση.

Θες να μας πεις δυο λόγια για το βιβλίο σου;

Είναι ένα βιβλίο που ελπίζω να ανοίξει τη συζήτηση για τον αγώνα των προσφύγων. Μπορεί να συζητηθεί στα σχολεία και στις σχολές, όπως έγινε σε ένα σχολείο στη Θεσσαλονίκη. Χρειαζόμαστε αυτή τη συζήτηση γιατί εμείς που είμαστε μέσα στο καμπ δεν μπορούμε εύκολα να καταλαβαίνουμε τις εξελίξεις, αλλά και επειδή είναι απαραίτητο να γίνει γνωστή η ιστορία μας, οι δυσκολίες μας, οι συνθήκες ζωής μας. Πιστεύω ότι ένα βιβλίο μπορεί να βοηθήσει να γίνει αυτή η συζήτηση. Δεν παρουσιάζει αυτή την ιστορία σαν μαρτύριο, όπως κάνουν διάφορα μέσα που την αισθητικοποιούν. Μιλάει για το πόσο δυνατές είναι οι ιστορίες των προσφύγων, πόσο θάρρος έχουν. Χτυπάει ένα καμπανάκι για το τι κάνει αυτό το σύστημα στους πρόσφυγες και μιλάει για το πώς θα έπρεπε να ζήσουν, μιλάει για τις αντιστάσεις τους.

• Mπορείτε να διαβάσετε την παρουσίαση του βιβλίου της Παρβάνα «Η πένα μου δεν σπαέι, τα σύνορα θα σπάσουν» στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα κάτω που κυκλοφορεί: bit.ly/3aSALug