Οικονομία και πολιτική
Η επιστροφή του ΓΑΠ - Ο φαύλος κύκλος της πολιτικής κρίσης

Και ξαφνικά η υποψηφιότητα του Γιώργου Παπανδρέου για την αρχηγία του ΚΙΝΑΛ στις εσωτερικές εκλογές του κόμματος στις 5 Δεκέμβρη, βρέθηκε στο κέντρο της επικαιρότητας. Η υποψηφιότητα του ΓΑΠ φιγουράρει σε ολοσέλιδα άρθρα εφημερίδων κάτω από τίτλους, όπως «η μεγάλη επιστροφή», και σε «βαθυστόχαστες» αναλύσεις για τον «παράτολμο πολιτικό» που «βράζει το αίμα του» και με την πρωτοβουλία του για «προοδευτική διακυβέρνηση» έχει ταρακουνήσει το πολιτικό σκηνικό, προκαλώντας «αμηχανία και αναστάτωση» στη Νέα Δημοκρατία.

Επί δέκα συναπτά έτη όλοι στο πολιτικό σύστημα –και από τα δεξιά και από τα αριστερά– αντιμετώπιζαν τον Παπανδρέου σαν μια τελειωμένη ιστορία. Για την ακρίβεια, ο ΓΑΠ ήταν για όλους τους αντικείμενο καταφρόνιας και κοροϊδίας που πρόσφερε τροφή για ανέκδοτα: ο ξεφτιλισμένος πολιτικός που «μας δούλευε ότι λεφτά υπάρχουν» για να καταλήξει στις αγκαλιές της τρόικας και στο πρώτο Μνημόνιο, ο πρωθυπουργός που τα έκανε μαντάρα και τελικά τον εκπαραθύρωσαν οι ίδιοι οι βουλευτές του τον Οκτώβρη του 2011. Κοινώς, τα σκάτωσε απ’ όλες τις πλευρές.

Πώς έγινε τώρα να έχει τους προβολείς της δημοσιότητας στραμμένους πάνω του και όλο το κοινοβουλευτικό φάσμα να ασχολείται με το τι θα κάνει;

Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι η κρίση του πολιτικού συστήματος που ξεκίνησε πάνω από δέκα χρόνια πριν ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης και της εργατικής αντίστασης, εξακολουθεί να είναι παρούσα και να ταλανίζει όλους τους πιθανούς διαχειριστές της. Γι’ αυτό όλοι τρέχουν –και εν όψει εκλογικών αναμετρήσεων– να στήσουν συμμαχίες που ελπίζουν ότι θα τους βγάλουν από τα αδιέξοδα με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωποι.

Κρίση

 Ο ΓΑΠ ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός που ανέλαβε το Νοέμβρη του 2009 να διαχειριστεί τις συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, που είχε χτυπήσει από νωρίτερα και την Ελλάδα επί των ημερών της δεξιάς κυβέρνησης του Καραμανλή. Το πραγματικό ζήτημα ήταν ότι τα «λεφτά που υπήρχαν» επέλεξε να τα σπαταλήσει στην πληρωμή του χρέους για να ξελασπώσει τις τράπεζες, ντόπιες και ξένες, και συνολικά τον ελληνικό καπιταλισμό. Κι αυτό το έκανε σε συνεργασία με την ΕΕ και το ΔΝΤ, ρίχνοντας τα βάρη της κρίσης στις πλάτες της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Η μαζική εργατική αντίσταση που συνάντησε το Μνημόνιο επιτάχυνε την πολιτική κρίση (και τη δική του κατάρρευση), και συνεχίζει, όπως και η οικονομική κρίση, να βασανίζει όλες τις κυβερνήσεις που ακολούθησαν από τότε μέχρι και σήμερα εφαρμόζοντας τις ίδιες πολιτικές.  

Σήμερα, ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του διατυμπανίζουν κι αυτοί ότι «λεφτά υπάρχουν» γιατί υποτίθεται η χώρα έχει μπει σε φάση ανάπτυξης κλπ. Ξέρουν και οι ίδιοι, όμως, ότι πρόκειται για κουραφέξαλα, γι’ αυτό δρομολογούν τη μια αντεργατική επίθεση μετά την άλλη, βρίσκονται στριμωγμένοι από την αντίσταση του εργατικού κινήματος και ψάχνουν για συναίνεση και μετεκλογικές συνεργασίες. Ανάλογες συνεργασίες από τη μεριά του αναζητά κι ο Τσίπρας. Το ΚΙΝΑΛ παρουσιάζεται ως ένας βασικός στόχος για τέτοιες συμμαχίες και από τους δυο, το προς τα πού θα βαρύνει η πλάστιγγα στο εσωτερικό του –προς τη ΝΔ ή προς το ΣΥΡΙΖΑ– θα παίξει ρόλο. Γι’ αυτό ο ΓΑΠ αναδεικνύεται σε κεντρικό πρόσωπο  στις πολιτικές εξελίξεις. 

Στην πραγματικότητα, βρίσκονται όλοι αντιμέτωποι με τα ίδια παλιά αδιέξοδα και ψάχνουν λύσεις στα ίδια παλιά αποτυχημένα σενάρια των συνεργασιών. Που ούτε θα δώσουν, βέβαια, τέλος στην οικονομική κρίση που είναι το υπόβαθρο των πολιτικών αδιεξόδων, ούτε πρόκειται να λειτουργήσουν σαν ανάχωμα απέναντι στις αντιστάσεις του κόσμου, όπως έχουν δείξει όλες οι προηγούμενες απόπειρες μετά το 2011. 

Ένα μεγάλο μέρος του κόσμου που είχε ή εξακολουθεί να έχει αναφορά στο ΠΑΣΟΚ, σιχαίνεται τον Μητσοτάκη και συγκρούεται με την κυβέρνηση, ανατριχιάζει και μόνο το άκουσμα των διακηρύξεων του Λοβέρδου που κλείνει το μάτι στη ΝΔ –και βλέπουν με συμπάθεια τα καλέσματα του Παπανδρέου για «προοδευτική διακυβέρνηση». Σε αυτόν τον κόσμο που, απογοητευμένος από το κόμμα του, στράφηκε στην πλειοψηφία του εκλογικά προς τον ΣΥΡΙΖΑ, και είδε πάλι τις ελπίδες του να εξανεμίζονται, η υποψηφιότητα του Παπανδρέου δεν έχει να προσφέρει απολύτως τίποτα ουσιαστικό στους αγώνες του.

Δέκα χρόνια μετά το 2011, η προβολή της επανεμφάνισης του ΓΑΠ ως πολύφερνου γαμπρού στην κεντρική πολιτική σκηνή, δεν δείχνει τίποτα περισσότερο από το ότι όλοι αυτοί που σαν κομμάτι του πολιτικού συστήματος τον κορόιδευαν, βρίσκονται στην ίδια κατάντια με εκείνη που βρέθηκε εκείνος τότε. Μέσα στο λάκκο με τα ίδια σκατά.