Η Αριστερά
50 χρόνια ΣΕΚ: Σταθερά ενάντια στην κρατική τρομοκρατία

Δολοφονία Καλτεζά. Φωτό: Αρχείο ΕΑ

50 χρόνια αγώνες για την επανάσταση και τον Σοσιαλισμό σημαίνουν και μισό αιώνα σύγκρουση με την κρατική τρομοκρατία. Οι εργάτες και η νεολαία στην Ελλάδα έχουν μια πλούσια παράδοση από μάχες ενάντια στην καταστολή του αστικού κράτους και για την οργάνωση της συμπαράστασης σε διωκόμενους αριστερούς αγωνιστές  –και σε αυτές η ΟΣΕ και το ΣΕΚ πρωτοστάτησαν, έχοντας προσανατολισμό ότι η απάντηση είναι το μαζικό κίνημα. Από την εποχή της χούντας, την εξέγερση του Νοέμβρη και τη Μεταπολίτευση μέχρι τα σημερινά όργια αστυνομικής και δικαστικής καταστολής της κυβέρνησης του Μητσοτάκη.

Πολύ γρήγορα μετά την κατάρρευση της χούντας ο «εθνάρχης» Καραμανλής, αντιμέτωπος με την τεράστια έκρηξη των απεργιών και των διαδηλώσεων που σάρωναν όλη τη χώρα, στράφηκε ξανά στην, γνώριμη για κάθε δεξιά κυβέρνηση, τρομοκρατία. «Παρατηρείται μια χαλάρωσις… πρέπει να ληφθούν μέτρα. Οι λαοί κυβερνώνται διά της διαφωτίσεως, διά της πειθούς και διά των κυρώσεων», δήλωνε στο υπουργικό συμβούλιο στις 12/3/1976. Κι επειδή η «διαφώτισις» και η «πειθώ» δεν έφερναν αποτελέσματα, κατέφυγε μόνο στις «κυρώσεις»: Δίπλα στον απεργοκτόνο Ν. 330, ψήφισε τον Ν. 410 της 10/8/1976 (το ‘Ιδιώνυμο’) που ποινικοποιούσε σχεδόν κάθε κινηματική πρακτική, από την «άσκηση ψυχολογικής βίας» σε αστυνομικά όργανα ή στην... κυβέρνηση μέχρι τις διαδηλώσεις. Ακολούθησε ένα όργιο κρατικής καταστολής απέναντι στο εργατικό κίνημα και την αριστερά.

Στην Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση  είχαμε ήδη πάρει μια γεύση της τρομοκρατίας του Καραμανλή από την προηγούμενη χρονιά. Αρχές άνοιξης του 1975, εφτά σύντροφοι και συντρόφισσες στην Πάτρα είχαμε συλληφθεί και συρθεί στα δικαστήρια, στην πρώτη δίκη μετά τη χούντα με κατηγορίες όπως «αναζωπύρωση πολιτικών παθών», «εξύβριση κυβέρνησης», ακόμα και «ηθική αυτουργία», με αφορμή μια αφίσα που κατήγγειλε ακριβώς την «καραμανλική τρομοκρατία». Κερδίσαμε τη δίκη, οι σύντροφοι απαλλάχτηκαν.

Αμέσως μετά τη δολοφονία των αγωνιστών της RAF (ομάδα ‘Μπάαντερ-Μάινχοφ’) στις γερμανικές φυλακές, η ΟΣΕ με προκήρυξή της στις 18/10/1977 καλεί σε συγκέντρωση στα Προπύλαια και πορεία στη γερμανική πρεσβεία. Δυο μέρες αργότερα, «τα ξημερώματα 20 Οκτώβρη, η αστυνομία δολοφονεί τον αγωνιστή Χρήστο Κασίμη την ώρα που επιχειρούσε να βάλει βόμβα στη γερμανική εταιρεία AEG και η αστυνομία εξαπολύει άγριο κυνηγητό με έρευνες σε σπίτια και συλλήψεις», διαβάζουμε στην ‘Εργατική Πρωτοπορία’ (31/10/1977) με πρωτοσέλιδο τίτλο «Να μη γίνει η Ελλάδα στρατόπεδο συγκέντρωσης του Καραμανλή». Με πρωτοβουλία των οργανώσεων της επαναστατικής αριστεράς ΟΣΕ, ΚΟ Μαχητής, ΟΚΔΕ και ΟΠΑ συγκροτείται ‘Επιτροπή ενάντια στην τρομοκρατική επίθεση της κυβέρνησης’ που καλεί στην κηδεία του Χρ. Κασίμη και σε συγκέντρωση στις 31/10.

Λευτεριά στο Γιάννη Σερίφη

Τις επόμενες μέρες η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κλιμακώνει την τρομοκρατική της επίθεση: στήνει σκευωρία και φυλακίζει σαν «τρομοκράτη» τον εργάτη της AEG Γιάννη Σερίφη και συλλαμβάνει πέντε αγωνιστές με την κατηγορία της «ηθικής αυτουργίας». Απαγορεύει την πορεία του Πολυτεχνείου και στις 18 Νοέμβρη η αστυνομία επιτίθεται σε Παλαιστίνιους που εισβάλουν στην αιγυπτιακή πρεσβεία για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην ‘προσέγγιση’ Αιγύπτου-Ισραήλ. 

 «Σ’ αυτές τις συνθήκες δημιουργήθηκε η ‘Επιτροπή για την απελευθέρωση του Γιάννη Σερίφη’ από τις οργανώσεις ΟΣΕ και ΟΚΔΕ και ένα μικρό αριθμό αγωνιστών ενώ σύντομα προστέθηκε και η ΟΠΑ», διαβάζουμε στο έκτακτο φύλλο που κυκλοφόρησε η ‘Εργατική Πρωτοπορία’. «Με το μοίρασμα ενημερωτικού υλικού, με το μάζεμα υπογραφών, με μάχες για να εγκριθούν ψηφίσματα συμπαράστασης από γενικές συνελεύσεις (όπως των πλακάδων και των υδραυλικών στους οικοδόμους), άρχισε να διαλύεται το κλίμα σιωπής και να καταξιώνεται η υπεράσπιση του Γ. Σερίφη σαν υπόθεση του κινήματος». Έτσι, τον Οκτώβρη του ’78, όταν έγινε η δίκη του Σερίφη, «ύστερα από ένα χρόνο δουλειάς της Επιτροπής με συγκεντρώσεις, συναυλίες, εκθέσεις φωτογραφίας , ενημερωτικό υλικό σε γειτονιές και εργοστάσια, με άπλωμα της καμπάνιας στο εξωτερικό κλπ… φτάσαμε… δεκάδες εκλεγμένοι συνδικαλιστές και χιλιάδες κόσμος να έχουν εκφράσει τη συμπαράστασή τους, στελέχη των κομμάτων της αντιπολίτευσης να είναι μάρτυρες υπεράσπισης». Η σκευωρία έπεσε κι ο Γιάννης Σερίφης αθωώθηκε.

Κουμής - Κανελλοπούλου, τα ΜΑΤ δολοφονούν

«Το ‘ήπιο κλίμα’ είναι δολοφονική τρομοκρατία» ήταν ο πρωτοσέλιδος τίτλος της ‘Εργατικής Πρωτοπορίας’ (30 Νοέμβρη 1980), μετά τις δολοφονίες του Κουμή και της Κανελλοπούλου από τα ΜΑΤ στην πορεία του Πολυτεχνείου. Η κυβέρνηση της ΝΔ είχε απαγορεύσει να πάει η πορεία στην αμερικάνικη πρεσβεία. Από τις φοιτητικές συσπειρώσεις και οργανώσεις της επαναστατικής αριστεράς (ΚΟ Μαχητής, ΟΣΕ, ΟΚΔΕ, ΚΚΕ(μ-λ), Β’ Πανελλαδική) δημιουργήθηκε η Πρωτοβουλία Πολυτεχνείο ’80 με στόχο το σπάσιμο της απαγόρευσης. Χιλιάδες συγκεντρώθηκαν στα Χαυτεία και βάδισαν προς το Σύνταγμα, όπου τους επιτέθηκαν τα ΜΑΤ. Ακολούθησε άγρια καταστολή από τα ΜΑΤ σε όλο το κέντρο της Αθήνας και οι δολοφονίες των Κουμή και Κανελλοπούλου. Απέναντι στην κάλυψη της αστυνομικής βίας από το σύνολο της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης προς χάριν του ‘ήπιου κλίματος’, έγινε προσπάθεια από την Πρωτοβουλία να υπάρξει απάντηση με συγκέντρωση στα Προπύλαια στις 21/11, «που αν και δεν είχε τις διαστάσεις μιας απάντησης στις δολοφονίες, ήταν μια βάση ανασύνταξης, σπάζοντας το κλίμα τρομοκρατίας και το πολιτικό προβοκάρισμα του κόσμου που χτυπήθηκε» (‘Εργατική Πρωτοπορία’ 30/11/1980).

Η ανάγκη της πάλης ενάντια στην κρατική καταστολή δεν σταμάτησε μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση. Το 1985, «η δολοφονία του 15χρονου αναρχικού μαθητή Μιχάλη Καλτεζά από την αστυνομία αμέσως μετά την πορεία του Πολυτεχνείου προκάλεσε μια έκρηξη και το σύνθημα ‘Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων’ ήρθε σχεδόν αυτόματα στο στόμα ενός κόσμου που ήδη βρισκόταν σε κινητοποίηση μετά την ανακοίνωση των οικονομικών μέτρων λιτότητας», διαβάζουμε στο περιοδικό της ΟΣΕ ‘Η Μαμή’ (Δεκέμβρης 1985), που στο εξώφυλλό του έχει φωτογραφία το χτύπημα απεργιακής φρουράς στα λεωφορεία από την αστυνομία.

Στις 15 Σεπτέμβρη του 1986 τα ΜΑΤ δολοφόνησαν τον απεργό οικοδόμο της ΕΔΟΚ ΕΤΕΡ Άγγελο Μαυροειδή. Στην κηδεία του στην Καισαριανή η ΟΣΕ και άλλες οργανώσεις της επαναστατικής αριστεράς άνοιξαν πανό και μετά «έκαναν πορεία μαζί με εργαζόμενους της ΕΔΟΚ ΕΤΕΡ στο Μέγαρο Μαξίμου και στη Βουλή με συνθήματα ‘Τα ΜΑΤ χτυπούν, δολοφονούν, εδώ και τώρα να διαλυθούν’, ‘Να αφοπλιστεί η αστυνομία’». (‘Η Μαμή’, Οκτώβρης 1986).

“Το κράτος είστε εσείς”

Μόλις λίγους μήνες είχε στην κυβέρνηση η ΝΔ του Κωσταντίνου Μητσοτάκη όταν έσπευσαν στα τέλη του 1990 να ψηφίσουν τον Ν.1916, τον δεύτερο “τρομονόμο”. Με πρόσχημα την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και της 17Ν ο Μητσοτάκης βιάζεται να οχυρώσει την κυβέρνηση του που βρίσκεται από τις πρώτες μέρες της αντιμέτωπη με τις εργατικές αντιστάσεις. “Το κράτος είστε εσείς”, θα πει ο Μητσοτάκης στην ΕΛ.ΑΣ για να της “λύσει τα χέρια”. Έτσι  έλυσε τα χέρια των τραμπούκων ΟΝΝΕΔιτών που στις 8 Γενάρη του 1991 δολοφόνησαν στην Πάτρα τον καθηγητή Νίκο Τεμπονέρα. Δυό μέρες αργότερα, τη μέρα της κηδείας του Τεμπονέρα στην Αθήνα διαδηλώνουν 150.000 μαθητές, φοιτητές και εργάτες φωνάζοντας “Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων”. Η αστυνομία χτυπάει βάναυσα την πορεία. Ένα καπνογόνο προκαλεί πυρκαγιά στο κατάστημα «Κ. Μαρούσης» και τέσσερις άνθρωποι που βρίσκονται μέσα χάνουν τη ζωή τους. “Το βρωμερό γουρούνι που ακούει στο όνομα Μητσοτάκης ανησυχεί για τα χημικά του Σαντάμ Χουσεΐν την ώρα που τα χρησιμοποιεί απλόχερα ενάντια στο λαο” έγραφε το ρεπορτάζ της Εργατικής Αλληλεγγύης, συνδέοντας την πάλη ενάντια στην καταστολή με το αντιπολεμικό κίνημα ενάντια στην επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράκ. 

Στη σύντομη θητεία τους ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του έστειλαν κατ' επανάληψη τα ΜΑΤ να χτυπήσουν τους απεργούς της ΕΑΣ στους δρόμους και στα αμαξοστάσια, τους φυλάκισαν, άσκησαν δίωξη στην ΟΣΕ για το Μακεδονικό και έστησαν μια ολόκληρη σκευωρία σε βάρος του αναρχικού Νώντα Σκυφτούλη. “Τρομοκράτης είναι ο Μητσοτάκης”, ήταν η απάντηση της ΟΣΕ που το 1997 προχώρησε στην ίδρυση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος. 

Την πτώση της κυβέρνησης ΝΔ ακολούθησε η υπόσχεση και η προσδοκία ότι το ΠΑΣΟΚ θα καθάριζε τα λεγόμενα “σταγονίδια”, τα απομεινάρια της Χούντας στους κρατικούς μηχανισμούς και ιδιαίτερα την αστυνομία. Το ΠΑΣΟΚ και του Αντρέα και του Σημίτη όχι μόνο την διέψευσαν αλλά βασίστηκαν πάνω σε αυτά για να καταστείλουν μια σειρά αγώνες όπως αυτούς των εκπαιδευτικών ενάντια στις επιθέσεις Αρσένη και την απεργία διαρκείας των εργαζομένων της Ιονικής Τράπεζας. “Τα ΜΑΤ, συνεπικουρούμενα από τη Δικαιοσύνη, θα κληθούν την εβδομάδα που έρχεται να 'λύσουν' τον 'γόρδιο δεσμό' της Ιονικής Τράπεζας”, έγραφε το ΒΗΜΑ στις 24 Μαΐου 1998 για να ακολουθήσει η έφοδος τους στο μηχανογραφικό της τράπεζας που βρισκόταν κατειλημμένο από τους εργαζόμενους και η απόφαση των δικαστηρίων να κηρύξουν την απεργία ως παράνομη και καταχρηστική. 

Τον Ιούνη του 2001 η κυβέρνηση Σημίτη, συνεχίζοντας από εκεί που το είχε αφήσει ο Μητσοτάκης κατέβασε προς ψήφιση έναν νέο τρομονόμο. Το ΣΕΚ και η Πρωτοβουλία Γένοβα που εκείνες τις μέρες ετοιμάζονταν για τη διεθνή διαδήλωση στη Γένοβα καλούσαν μαζί με την Επιτροπή Αγώνα σε διαδήλωση στα Προπύλαια: “Η άρχουσα τάξη διεκδικεί για τον εαυτό της το ρόλο του ασφαλούς ορμητήριου για όλες τις βρωμοδουλειές του ιμπεριαλισμού... Κομμάτι αυτών των φιλοδοξιών είναι και η ενίσχυση των κατασταλτικών μηχανισμών της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών ώστε να μπορούν να παίξουν πιο αποτελεσματικά τον ρόλο τους με έναν νόμο που τους δίνει την ευκαιρία να βαφτίζουν τρομοκράτη κάθε έναν που συμπαραστέκεται στους Παλαιστίνιους, παλεύει ενάντια στον πόλεμο και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις στα Βαλκάνια, για παράδειγμα... Με τους αγώνες μας μπορούμε να πετάξουμε και αυτό το κατασκεύασμα στα σκουπίδια όπως έγινε και με τους προηγούμενους τρομονόμους”, έγραφε η Εργατική Αλληλεγγύη στις 6 Ιούνη. 

Δολοφονία Νίκου Τεμπονέρα

Πραίτωρες

Το 2006 μπροστά στην εξέγερση των φοιτητών και των εργαζόμενων στα πανεπιστήμια ενάντια στην αναθεώρηση του Άρθρου 16 και τον νόμο-πλαίσιο ο τότε υπ. Δημόσιας Τάξης, Βύρων Πολύδωρας εξυμνούσε τους “praetores urbanus” και τους έστελνε να χτυπάνε στα τυφλά. Στη μεγαλειώδη διαδήλωση της 8 Ιούνη τα ΜΑΤ οργίασαν αλλά η μαζικότητα και η αποφασιστικότητα της διαδήλωσης ανάγκαζε την υπ. Παιδείας να κάνει ένα βήμα πίσω και την Καθημερινή να λέει πως “το ζητούμενο δεν είναι η καταστολή της αντίδρασης δια της βίας... αλλά η κατανόηση της δυναμικής αυτής”. “Η 'στρατηγική της έντασης' αποτυγχάνει. Το σύνθημα 'Μαριέττα παραιτήσου' γίνεται απόφαση του Πανελλαδικού Συντονιστικού και της ΠΟΣΔΕΠ...” έγραφε στο τέλος εκείνης της χρονιάς η Λένα Βερδέ στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω νο.61. 

Στις τράπεζες λεφτά, στη νεολαία σφαίρες

Το μέτωπο της Παιδείας παρέμενε ανοιχτό όταν δύο χρόνια αργότερα στις 6 Δεκέμβρη του 2008 το βράδυ, ο ειδικός φρουρός Κορκονέας πυροβολούσε τον 15χρονο Αλέξη Γρηγορόπουλο στα Εξάρχεια, πυροδοτώντας μια εξέγερση, που θα άφηνε άφωνους τους πολιτικούς και τους μεγαλοδημοσιογράφους να ψελλίζουν καταδίκες της βίας “απ’ όπου κι αν προέρχεται” και που έγινε η αρχή του τέλους για την κυβέρνηση της ΝΔ με πρωθυπουργό τον Κ. Καραμανλή.

“Ενας 16 χρονος δολοφονημένος εν ψυχρώ από αστυνομικό – Ένας μετανάστης χαροπαλεύει, χτυπημένος στο Αλλοδαπών – Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων”, έγραφε το πρωτοσέλιδο του έκτακτου φύλλου της Εργατικής Αλληλεγγύης που κυκλοφορούσε την επόμενη καλώντας στις διαδηλώσεις. Από την πρώτη στιγμή η προσπάθεια του ΣΕΚ ήταν να συνδεθεί η εξέγερση με το οργανωμένο εργατικό κίνημα αλλά και με τη μάχη ενάντια στον ρατσισμό. Διαβάζουμε στο ίδιο φύλλο: “η οργισμένη νεολαία... μπορεί να ξεσηκώσει μαζί της και τους εκπαιδευτικούς και να κατέβει στο συλλαλητήριο της 8/12 στα Προπύλαια με οργανωμένη δύναμη με διάρκεια και προοπτική”. Και αντίστροφα: “Στο πλευρό της νεολαίας είναι η θέση όλων των εργαζόμενων και των σωματείων τους αρχίζοντας με την Πανεργατική Απεργία στις 10 Δεκέμβρη. Δίπλα στα αιτήματα των εργατών... πρέπει να κάνουμε αίτημα της Πανεργατικής να φύγει η κυβέρνηση των δολοφόνων”. Το πανό του ΣΕΚ “Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων” δεν έλειψε από καμία εργατική, νεολαιίστικη και αντιρατσιστική κινητοποίηση εκείνο το διάστημα. 

Το νήμα της κρατικής καταστολής διατήρησαν όλες οι επόμενες κυβερνήσεις. Από τις μνημονιακές κυβερνήσεις των Παπανδρέου και Παπαδήμου ενάντια στο κίνημα των πλατειών και των μεγάλων πανεργατικών το 2011-2012, την κυβέρνηση Σαμαρά που ακολούθησε με τις εκστρατείες ανακατάληψης των πόλεων ενάντια στους πρόσφυγες και την εισβολή των ΜΑΤ στην ΕΡΤ το 2013, και βέβαια η σημερινή κυβέρνηση Μητσοτάκη που δεν δίστασε, με αρμόδιο υπουργό και πάλι τον Χρυσοχοΐδη να χτυπήσει τη μεγαλειώδη συγκέντρωση του Εφετείου τη μέρα της καταδίκης της ΧΑ και που με πρόσχημα την πανδημία προσπάθησε και προσπαθεί ακόμα να σταματήσει τους αγώνες του εργατικού κινήματος. 

Απέναντι σε αυτή την προσπάθεια το ΣΕΚ βρέθηκε στην πρώτη γραμμή τόσο στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 2020 όσο και στις 6 Δεκέμβρη, επέτειο της δολοφονίας του Α. Γρηγορόπουλου, σπάζοντας τις απαγορεύσεις. Αυτή του η δράση προκάλεσε τις αστυνομικές επιδρομές στα γραφεία του στις 30/10/2020 και στις 8/12/2020 αλλά και την προσαγωγή δεκάδων μελών του μετά τη συγκέντρωση στις 6 Δεκέμβρη 2020. 

50 χρόνια αγώνων και σύγκρουσης με την κρατική καταστολή που η ΟΣΕ και το ΣΕΚ τους έδωσαν πάντα με τον προσανατολισμό πως αυτή η μάχη είναι υπόθεση ολόκληρου του εργατικού κινήματος και η απάντηση είναι η διάλυση των κατασταλτικών μηχανισμών. Όπως έγραφε η Εργατική Αλληλεγγύη τον Δεκέμβρη του 1990, “Σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε συνδικάτο, σε κάθε φοιτητικό σύλλογο η πάλη ενάντια στη λιτότητα, τις περικοπές και τις απολύσεις είναι ταυτόχρονα πάλη ενάντια στην τρομοκρατία της κυβέρνησης και της αστυνομίας. Να καταργηθούν τα ΜΑΤ. Να αφοπλιστεί η αστυνομία”. 

Δολοφονία Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου