Διεθνή
Σουδάν: Φράζουν το δρόμο στη Χούντα

21/11 Χαρτούμ, διαδήλωση ενάντια στο πραξικόπημα. Φωτό: AFP

Την Κυριακή 21 Νοέμβρη ο στρατηγός Μπουρχάν και ο πρωθυπουργός Χάμντοκ δώσανε τα χέρια μπροστά στους φακούς και τις κάμερες για να επισφραγίσουν την «συμφιλίωση» στο Σουδάν. Ούτε ένας μήνας δεν είχε περάσει από το πραξικόπημα της 25 Οκτώβρη, όταν οι στρατηγοί ανέτρεψαν την προσωρινή κυβέρνηση του Χάμντοκ. Τώρα ο Μπουρχάν δήλωσε ότι ο Χάμντοκ που βρισκόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό «έχαιρε πάντα της εμπιστοσύνης και του θαυμασμού μας». Πραξικόπημα; Ποιο πραξικόπημα; Την ίδια ώρα που γίνονταν αυτές οι δηλώσεις ο στρατός και η αστυνομία άνοιγε πυρ σε διαδηλώσεις. Στο Όμντουρμαν, τη δίδυμη πόλη της πρωτεύουσας Χαρτούμ, ένας 16χρονος έπεσε νεκρός από πυροβολισμό στο κεφάλι.

Αυτό που μεσολάβησε τον μήνα που πέρασε ήταν το ξεδίπλωμα ενός εντυπωσιακού μαζικού κινήματος ενάντια στο πραξικόπημα. Στις 30 Οκτώβρη περίπου ένα εκατομμύριο διαδηλωτές και διαδηλώτριες βγήκαν στους δρόμους αψηφώντας τις σφαίρες. Στις διαδηλώσεις που ακολούθησαν περισσότεροι από 40 αγωνιστές και αγωνίστριες δολοφονήθηκαν από τους χουντικούς. Τώρα, όμως, ο Χάμντοκ και όσοι τον υποστηρίζουν, όπως το ισλαμικό κόμμα Ούμα, λένε ότι η νέα συμφωνία θα «μειώσει την ένταση» και θα «αποτρέψει ένα λουτρό αίματος». Ούτε κουβέντα για την τιμωρία των δολοφόνων που έβαψαν τους δρόμους στο αίμα τις προηγούμενες βδομάδες. 

Το 2019 μια συγκλονιστική εξέγερση ανέτρεψε τον δικτάτορα (στρατηγό επίσης) Μπασίρ. Το τέλος του ήρθε όταν δίπλα στις καταλήψεις των πλατειών άρχισαν να απλώνονται και οι απεργίες σε σημεία κλειδιά όπως τα λιμάνια και οι σιδηρόδρομοι. Όμως, το αποτέλεσμα ήταν ένας συμβιβασμός. Μια προσωρινή κυβέρνηση στην οποία συμμετείχαν και οι «στρατιωτικοί» και οι «πολιτικοί» υποτίθεται ότι θα επέβλεπε την ομαλή -και μακρόσυρτη- μετάβαση στην «κανονική» δημοκρατία. 

Όμως οι στρατηγοί δεν είχαν και δεν έχουν καμιά διάθεση να παραχωρήσουν τον έλεγχό τους στην πολιτική και στην οικονομία. Ούτε να λογοδοτήσουν για τα εγκλήματά τους που έχουν ιστορία δεκαετιών. Και έχουν γερές πλάτες. Όλες τις μοναρχίες του Κόλπου που τους χρηματοδοτούν αλλά και την «πολιτισμένη» Δύση που τους «μαλώνει» αλλά και τους χρειάζεται ως «παράγοντα σταθερότητας». Για παράδειγμα η κυβέρνηση του Μπάιντεν πάγωσε τα κονδύλια της οικονομικής βοήθειας στο Σουδάν μετά το πραξικόπημα του Οκτώβρη. Και τώρα καλωσορίζει τη νέα συμφωνία που αφήνει τους στρατηγούς στη θέση τους. 

Δεν ήταν οι πιέσεις της λεγόμενης διεθνούς κοινότητας ο παράγοντας που ώθησε τον Μπουρχάν και τους άλλους εγκληματίες να αναζητήσουν μια γέφυρα με τους πολιτικούς. Ήταν ο μαζικός ξεσηκωμός του κόσμου που ζητάει δημοκρατία και ψωμί. Σε αυτή τη μάχη, μορφές οργάνωσης που είχαν εμφανιστεί στην εξέγερση του 2019 πήραν νέα έκταση και ποιότητα. Οι Λαϊκές Επιτροπές Αντίστασης ανέλαβαν το καθήκον της οργάνωσης και των διαδηλώσεων και πολλών πλευρών της ζωής στις εργατογειτονιές. Οι πιο προωθημένες πολιτικά διατύπωσαν και ένα ξεκάθαρο πρόγραμμα για το μέλλον.

Η φιλελεύθερη αντιπολίτευση στην ουσία σπαταλάει τις θυσίες και τα προχωρήματα του μαζικού κινήματος. Οι Φαινάνσιαλ Τάιμς δημοσιεύουν την άποψη ενός «πολιτικού αξιωματούχου» που λέει ότι «είναι αδύνατον να δούμε μια κυβέρνηση χωρίς τους στρατιωτικούς». Αυτός ο ψεύτικος ρεαλισμός άνοιξε το δρόμο για το πραξικόπημα του Οκτώβρη και θα τον κρατήσει ανοιχτό για το επόμενο. 

Όμως, την ίδια στιγμή ξεσπάνε μαζικές διαδηλώσεις με το σύνθημα «Καμιά συμφωνία” και «Ο Χάμντοκ ξεπουλάει την Επανάσταση». Οι διαδηλώσεις δείχνουν ότι η «επαναστατική πλημμυρίδα» -όπως την περιγράφει μια ανακοίνωση δυνάμεων της αντιπολίτευσης, δεν σταματάει. Για να νικήσει χρειάζεται δυο πράγματα: τη συλλογική δύναμη της εργατικής τάξης που μπορεί να παραλύσει την οικονομία με μια Γενική Απεργία. Και τη μετατροπή των Λαϊκών Επιτροπών σε όργανα εξουσίας που θα φέρουν την πραγματική δημοκρατία και τον πλούτο για την πλειοψηφία.