Από την οικονομική κρίση στην πολιτική (και πάλι πίσω)

Όμως, αυτό το σενάριο δεν δούλεψε. Οι ρυθμοί ανάκαμψης αποδείχτηκαν πολύ αργοί. Το α' τρίμηνο του 2011 το ΑΕΠ των ΗΠΑ βρισκόταν μόλις στο 101% του 2008. Στη Γαλλία στο 99%, στην Ιαπωνία στο 94%. Και τώρα εκδηλώνεται κάμψη των ρυθμών ανάπτυξης και στην Ασία.

Η άλλη όψη αυτής της πραγματικότητας είναι ότι δεν μπορούν να πουν ας αφήσουμε τις υπερχρεωμένες χώρες να χρεοκοπήσουν. Ο καπιταλισμός ιστορικά έχει δοκιμάσει και τις δυο εκδοχές. Και της χρεοκοπίας και της διαχείρισης των ελλειμμάτων. Τώρα είναι διαφορετικά. Γιατί η χρεοκοπία οποιασδήποτε χώρας θα οδηγήσει σε μια νέα παγκόσμια ύφεση, ανάλογη με τη χρεοκοπία της Λήμαν Μπράδερς το 2008.

Οι άρχουσες τάξεις και οι κυβερνήσεις προσπαθούν να βρουν τρόπο να διαχειριστούν το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία είναι στον τρίτο χρόνο βαθιάς ύφεσης και εκεί που το Μνημόνιο 1 περίμενε ότι το 2012 το δημόσιο θα μπορεί να βγει στις αγορές έχει διαψευστεί. Η βασική ιδέα που συζητάνε είναι ότι το νέο μνημόνιο δεν θα είναι μόνο ένα δάνειο αλλά θα έχει τρία συστατικά: ένα τμήμα του θα είναι δάνειο, ένα μέρος των κονδυλίων θα έρθει από τις αποκρατικοποιήσεις, και ένα τρίτο από τη λεγόμενη  «συμμετοχή των ιδιωτών», δηλαδή οι τράπεζες να ανανεώσουν τα παλιά δάνεια.

Σκάνδαλα

Το πρόβλημα είναι και στις αποκρατικοποιήσεις και στη συμμετοχή των ιδιωτών. Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι σκάνδαλο έτσι κι αλλιώς, αλλά στις σημερινές συνθήκες της παγκόσμιας ύφεσης μιλάμε για ξεπούλημα για πενταροδεκάρες. Ελπίζουν να πάρουν 30-50 δις, όταν μόνο πέρσι για τοκοχρεολύσια το δημόσιο έδωσε 51 δις. Σε ένα χρόνο τι θα έχει μείνει να πουλήσουν;

Το ίδιο και η συμμετοχή των τραπεζών. Σε ποιον να πουλήσουν ελληνικά ομόλογα; Να τα απορροφήσει η ΕΚΤ; Το κάνει, όμως υπάρχει όριο στο πόσο μπορεί να φορτωθεί με τέτοια χαρτιά. Ολα τα πλακώματα και τα παζάρια μέχρι στιγμής ανάμεσα στις τράπεζες, έχουν καταλήξει σε αδιέξοδο.

Υπάρχουν τρία σενάρια για τη συνέχεια. Πρώτον και πολύ σημαντικό: Δεν αποκλείεται η ανοιχτή χρεοκοπία. Μπορεί όλοι τους να φοβούνται για το τι θα σημάνει κάτι τέτοιο, όμως καμιά άρχουσα τάξη, όσο ισχυρή και αν είναι, δεν έχει τον έλεγχο του συστήματος και της κρίσης. Το τι σημαίνει αυτό το σενάριο μας το έδειξε η Αργεντινή δέκα χρόνια πριν.

Το δεύτερο σενάριο είναι μετά από παζάρια και συγκρούσεις να επιστρέψουν στη λύση του Μνημόνιου 1, να δώσουν ακόμα ένα δάνειο, ελπίζοντας ότι αυτή τη φορά θα λειτουργήσει η συνταγή για κάποιο διάστημα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό μπορεί να χρειαστεί να το κάνουν όχι μόνο για την Ιρλανδία και τη Πορτογαλία, αλλά πχ και για την Ιταλία. Και αν το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι 350 δις, της Ιταλίας είναι 2.000.

Υπάρχει και ένα τρίτο ενδεχόμενο, ένα σενάριο παράλυσης και κρίσης, που από μήνα σε μήνα θα γίνεται το παζάρι. Σύντομα όμως η πλάστιγγα θα γύρει είτε προς το πρώτο είτε προς το δεύτερο σενάριο και πρέπει να προλάβουμε να προετοιμαστούμε και για τα δυο.