Διεθνή
Γαλλία: Αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κύμα

14/1, Παρίσι, Αντιρατσιστική διαδήλωση. Φωτό: Marche des Solidarites

Ένα πρωτοφανές κίνημα αναπτύσσεται στη Γαλλία ενάντια στον ρατσισμό και τον φασισμό. Δεκάδες χιλιάδες διαδήλωσαν σε όλη τη Γαλλία την Κυριακή 14 Γενάρη, μεταξύ των οποίων 25.000 στο Παρίσι και χιλιάδες ακόμη στη Ρεν, τη Μασσαλία, το Μπορντό και τη Λυών σε συνέχεια των κινητοποιήσεων που ακολούθησαν την ψηφοφορία του ιδιαίτερα απεχθή ρατσιστικού νόμου, γνωστού κι ως νόμου Νταρμανέν (από το όνομα του υπουργού Εσωτερικών) στις 19 Δεκεμβρίου. Είναι σημαντικό ότι αυτό το κίνημα κλιμακώνεται παρά το γεγονός ότι ο νόμος έχει ήδη ψηφιστεί εδώ και περίπου ένα μήνα. 

Πέρα από τον αριθμό των διαδηλωτών η δυναμική που ανέδειξε η κινητοποίηση προαναγγέλλει ένα κίνημα με συνέχεια. Τις ημέρες που προηγήθηκαν της διαδήλωσης, πανό άρχισαν να εμφανίζονται έξω από πολλά σχολεία καταγγέλλοντας το ρατσιστικό χαρακτήρα του νόμου. Τα πανό φτιάχτηκαν άλλοτε από μαθητές, άλλοτε από γονείς και άλλοτε από εκπαιδευτικούς. Σε ένα σχολείο στα προάστια του Παρισιού, οι εκπαιδευτικοί κατέβηκαν ακόμη και σε απεργία για τρεις ημέρες. Μαθητές και φοιτητές οργανώνονται για να προχωρήσουν σε καταλήψεις. Σε πολλά νοσοκομεία της περιφέρειας του Παρισιού, το προσωπικό που αντιτίθεται στο νόμο συντονίζεται για να προχωρήσει σε κινητοποιήσεις. Μια αθλητική ομοσπονδία και ποδοσφαιρικοί σύλλογοι έχουν καλέσει επίσης σε κινητοποιήσεις.

Με πρωτοβουλία της Marche des Solidarites και συλλογικοτήτων μεταναστών χωρίς χαρτιά, είχε ξεκινήσει εδώ και μήνες ένα κίνημα αντίστασης με στόχο την απόσυρση του νομοσχεδίου που ετοίμαζε ο Νταρμανέν, που κορύφωσε με μια ημέρα δράσης σε όλη τη χώρα στις 18 Δεκεμβρίου, όταν 15.000 άνθρωποι διαδήλωσαν στο Παρίσι. Αυτή δεν έφτασε για να σταματήσει την ψήφιση του νομοσχεδίου με τις ηγεσίες της Αριστεράς και των συνδικάτων να περιορίζονται σε τυπικές καταγγελίες.

Αλλά ο κεραυνός ήρθε την επόμενη μέρα, όταν μια ακόμη πιο σκληρή εκδοχή του νόμου ψηφίστηκε από την Εθνοσυνέλευση από μια συμμαχία που περιλάμβανε το κόμμα του Μακρόν, τη δεξιά και τους φασίστες του κόμματος RN της Λεπέν. Ήταν αυτή η συμμαχία μεταξύ του προέδρου Μακρόν, που εξελέγη το 2022 παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως «ανάχωμα κατά του φασισμού» και της Λεπέν που πυροδότησε την αντεπίθεση. Με τον κόσμο να συνειδητοποιεί πόσο άθλια ρατσιστικός είναι ο νόμος που ψηφίστηκε και πόσο πραγματικός ο φασιστικός κίνδυνος στη Γαλλία. 

Υπήρξαν άμεσες αντιδράσεις. Αντιδράσεις από τα κάτω: καταλήψεις σε λύκεια, αυθόρμητες συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η Marche des Solidarites (Πορεία Αλληλεγγύης) και οι Collectifs de sans-papiers (συλλογικότητα των μεταναστών «χωρίς χαρτιά») απηύθυναν κάλεσμα για διαδηλώσεις στις 14 Γενάρη, το οποίο υπογράψανε 500 οργανώσεις και συνδικάτα. Αλλά και από τα πάνω: με την παραίτηση ενός υπουργού, δηλώσεις άρνησης εφαρμογής του νόμου από περιφερειακούς ή δημοτικούς συμβούλους, αντίθεση στο νόμο από φορείς «διαχείρισης των μεταναστών» κ.α. 

Η κρίση είναι τέτοια ώστε ο πρόεδρος Μακρόν αναγκάστηκε να ανακοινώσει ότι ορισμένα από τα μέτρα που ψηφίστηκαν στο νόμο είναι αντισυνταγματικά και ενδέχεται να αποσυρθούν όταν το όργανο που ελέγχει τη συμμόρφωση των νόμων με το Σύνταγμα συνεδριάσει στις 25 Γενάρη! Η ίδια η εργοδοτική οργάνωση Medef ανησυχεί και προειδοποιεί για «πολιτική πόλωση» καθώς οι συνδικαλιστικές ηγεσίες -που μετά την αποτυχία του κινήματος για τις συντάξεις είχαν επανέλθει στην πολιτική του συμβιβασμού- αναγκάζονται να κινητοποιηθούν ξανά: Η γ.γ ενός από τα κυριότερα συνδικάτα, της CGT, κάλεσε σε «πολιτική ανυπακοή». Οι συνδικαλιστικές ηγεσίες καλούν σε νέα ημέρα διαδηλώσεων την ερχόμενη Κυριακή 21/1 κατά του ρατσιστικού νόμου και «για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας».

Από ορισμένες απόψεις, οι πολιτικές αντιδράσεις μοιάζουν με την κατάσταση της δεκαετίας του 1930. Μέρος της Αριστεράς και οι συνδικαλιστικές ηγεσίες επιδιώκουν μια συμμαχία στα δεξιά με τα πιο φιλελεύθερα τμήματα της αστικής τάξης ενάντια στην ανάπτυξη του φασισμού. Αυτή είναι η βάση του καλέσματός τους στη διαδήλωση. Στην ίδια λογική, αντιστέκονται στο κάλεσμα για απεργία ενάντια στο ρατσιστικό νόμο, για να μην αποξενώσουν αυτούς τους «συμμάχους». Αυτό εξηγεί γιατί η CGT αρνήθηκε να καλέσει στις διαδηλώσεις της 14/1.

Αλλά η δυναμική από τα κάτω, όπως φάνηκε και στις διαδηλώσεις της 14/1 είναι διαφορετική. Ένα συνδικάτο της Εκπαίδευσης καλεί ήδη σε απεργία κατά του νόμου στις 25 Γενάρη. Η Marche des Solidarites καλεί τους συνδικαλιστές να ενισχύσουν και να γενικεύσουν το κάλεσμα για απεργία παντού. Για να πετύχουμε την πλήρη απόσυρση του νόμου και να δημιουργήσουμε μια δυναμική που θα φράξει το δρόμο προς το φασισμό.

Ντενί Γκοντάρ,
Παρίσι, 15/1