Συνέντευξη με το Μωυσή Λίτση, απεργό στην Ελευθεροτυπία: “Η ψυχή κάθε εφημερίδας δεν είναι η ιδιοκτησία της, αλλά οι εργαζόμενοί της”

Σύντομα η “Πρωτοβουλία για την Ανατροπή” αλλάζει φρουρά στο ΔΣ της ΕΣΗΕΑ. Πώς αισθάνεσαι που θα μπεις στη Διοίκηση της Ενωσης σε αυτή τη δύσκολη στιγμή για τον κλάδο;

Πολύ μεγάλο άγχος. Καταρχήν η αλλαγή αυτή είναι κάτι πρωτόγνωρο. Δε θυμάμαι στα χρονικά της Ενωσης, άλλη συνδικαλιστική παράταξη να έχει αποφασίσει ότι θα μοιραστεί τη θητεία στο ΔΣ. Πολύ μεγάλο άγχος λοιπόν καθώς η εμπειρία λέει πως η ενασχόληση με τα ζητήματα του κλάδου μέσα στο ΔΣ κάθε άλλο παρά γόνιμη και παραγωγική είναι και πολλές φορές σε βάρος των αγώνων. Γιατί την ίδια στιγμή που θα μπορούσες ως συνδικαλιστής να είσαι σε συγκεντρώσεις, συνελεύσεις και συζητήσεις με τους εργαζόμενους, είσαι κλεισμένος σε ένα γραφείο σε συνεδριάσεις που τραβάνε πολλές ώρες. Οπως πολλές φορές το έχει πει ο σύντροφος Γιάννης Αγγέλης τον οποίο και θα αντικαταστήσω, πέντε και έξι ώρες συνεδρίαση για μια απόφαση τετράωρης στάσης εργασίας.

Επιπλέον τα χτυπήματα που δέχεται ο κλάδος μας είναι μεγάλα. Να θυμίσω ότι η καταβαράθρωση των εργασιακών σχέσεων έχει ξεκινήσει από μας. Οι πρώτοι που άρχισαν να καταστρατηγούν τα εργασιακά δικαιώματα ήταν οι εργοδότες στα ΜΜΕ, με τις πρώτες ατομικές συμβάσεις ήδη από το 2010 όταν τα μνημόνια δεν είχαν ακόμα συνταχτεί, με τις μεγάλες μειώσεις μισθών κατά παράβαση της ισχύουσας και μέχρι σήμερα εργατικής νομοθεσίας, με τις μαζικές απολύσεις. Η ανεργία στον κλάδο φτάνει το 50% αυτή τη στιγμή, 4000 θέσεις εργασίας έχουν χαθεί σε μια διετία.

Γι' αυτό και αιχμή του δόρατος είναι η προσπάθεια που γίνεται αυτές τις μέρες, με αίτημα να υπογραφεί συλλογική σύμβαση, να προχωρήσουμε σε ένα πραγματικό απεργιακό αγώνα στον κλάδο. Διότι όλη αυτή τη διετία έχουμε δώσει πολλούς αγώνες, λιγότερο ή περισσότερο πετυχημένους, αλλά έναν πραγματικό αγώνα συνολικά σαν κλάδος δεν έχουμε δώσει. Και οι ευκαιρίες μας λιγοστεύουν.

Χρειάζεται να βγει μπροστά ο κλάδος σε έναν αγώνα τώρα, που είναι και προεκλογική περίοδος. Γιατί ακόμα και μια κυβέρνηση με φιλολαϊκό προφίλ να έχουμε αύριο, ένας λόγος παραπάνω να έχει μια πίεση από τους εργαζόμενους και το εργατικό κίνημα για να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Αν δεν δοθεί αυτός ο αγώνας τώρα, όταν ήδη στην πράξη δεν υπάρχει μέσο ενημέρωσης που να ισχύει η ΣΣΕ, τα πράγματα θα χειροτερέψουν και οι συνάδελφοι θα απογοητευτούν και θα αποστρατευτούν. Θα φτάσουμε η ΕΣΗΕΑ και τα περισσότερα συνδικάτα να μην έχουμε λόγο ύπαρξης.

Πόσο συμβάλουν οι διαδικασίες της ΕΣΗΕΑ στην προσπάθεια για απεργία στον κλάδο;

Πρέπει να αναγνωρίσουμε μία μεγάλη πρόοδο στην Ενωση Συντακτών. Αναφέρομαι στη γενική συνέλευση του Φεβρουαρίου που ήταν από τις μαζικότερες, όπως λένε οι παλιότεροι από τη μεταπολίτευση είχαν να δουν τέτοια συνέλευση. Αλλά και αμέσως μετά, όταν οι συνάδελφοι κλήθηκαν να επιλέξουν ανάμεσα στον αγώνα ή τη διαπραγμάτευση, ο αγώνας κέρδισε -κι αν δεν υπήρχε η λογική της μη συνεργασίας που κατατρέχει την αριστερά, και δεν κατέβαιναν δύο χωριστές προτάσεις για αγώνα, και τυπικά θα είχε πλειοψηφίσει η πρόταση που ήθελε κινητοποιήσεις, κλιμάκωση κλπ. Ακόμα και από όσους στήριξαν τη λεγόμενη συμβιβαστική πρόταση, βέβαια, δε σημαίνει ότι πολλοί συνάδελφοι δεν θα ήταν διαθέσιμοι στη μάχη, απλά πίστευαν ότι υπάρχει ακόμα περιθώριο διαλόγου.

Ετσι και τώρα τα μέλη της ΕΣΗΕΑ καλούμαστε ξανά να αποφασίσουμε πως προχωράμε. Το ζήτημα είναι να γίνουν οι καθορισμένες εκλογές, να μπει η πρόταση της κλιμάκωσης στην ψηφοφορία και να μην μπλοκαριστεί, να συμμετέχει μαζικά ο κόσμος στην διαδικασία, να πλειοψηφίσει η πρόταση που έχει κατατεθεί για κλιμάκωση. Είναι καταρχήν θετικό το γεγονός ότι φαίνεται η διάθεση να υποστηριχεί η πρόταση από το σύνολο της αριστεράς.

Το θέμα όμως είναι ότι μετά και την “κοιλιά” που έκανε ο κλάδος από το Φλεβάρη όταν έδειξε μεγάλη διάθεση, ήρθε μαζικά στη συνέλευση και τη ψηφοφορία, αλλά δεν βγήκε η απεργία, φοβάμαι ότι δεν αρκεί να πούμε μόνο στηρίζουμε χωρίς οργάνωση αυτής της μάχης. Θέλει καμπάνια για να πετύχει, που σημαίνει ότι οι αριστερές παρατάξεις πρέπει να πάνε στον κόσμο, να συζητήσουν μαζί του, να τον εμπνεύσουν.

Πώς εξελίσεται ο αγώνας στην Ελευθεροτυπία;

Η Ελευθεροτυπία είναι δυστυχώς το παράδειγμα για το τι πρέπει να αποφύγουν οι εργαζόμενοι σε ανάλογες περιπτώσεις. Στην Ελευθεροτυπία μέχρι το Μάρτιο είχαμε σε εξέλιξη έναν αγώνα με τα πάνω του και τα κάτω του, τις αντιφάσεις που έχει κάθε εργατικός αγώνας, με κορυφαία στιγμή την έκδοση των δύο απεργιακών φύλλων. Από εκείνη τη στιγμή, ο αγώνας εγκαταλείφτηκε. Και βέβαια γι' αυτό δε φταίνε οι εργαζόμενοι που κοντεύουν τον ένα χρόνο απλήρωτοι και έχουν κουραστεί όταν δε βλέπουν κάτι χειροπιαστό.

Είναι ευθύνη των ηγεσιών των Ενώσεων που θα έπρεπε να στηρίξουν και να εμπνεύσουν τον αγώνα και δε το έκαναν. Και βέβαια ένα άλλο μεγάλο λάθος κατά τη γνώμη μου, ήταν η επικέντρωση καθαρά στο νομικό σκέλος της υπόθεσης. Η ενασχόληση με τη νομική πτυχή του ζητήματος ήταν αναγκαία αφού είχαμε σε εξέλιξη την παραπομπή ή μη στο άρθρο 99, αλλά δεν μπορεί να είναι η αποκλειστική αντιμετώπιση.

Από την Ελευθεροτυπία πρέπει να κρατήσουμε τον απεργιακό αγώνα, τα απεργιακά φύλλα, τις μεγάλες και καλές στιγμές αλληλεγγύης. Η Ελευθεροτυπία είναι ένα από τα λίγα μέσα ενημέρωσης που με μεγάλες δυσκολίες επιχειρήσαμε συνεργασία όχι σε επίπεδο κορυφής αλλά σε επίπεδο βάσης δημοσιογράφων, τεχνικών, διοικητικών κλπ.

Οταν ο αγώνας εγκαταλείπεται φτάνει σε ένα σημείο μηδέν όπως τώρα που είμαστε μπροστά στην απόφαση του δικαστηρίου με απόρριψη υπαγωγής στο άρθρο 99, είμαστε μπροστά στη δεδομένη πρόθεση της εργοδοσίας να μην κάνει τίποτα, είμαστε μπροστά σε μία αμείλικτη πραγματικότητα που λέει ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να οδηγήσει την εταιρία σε πτώχευση.

Είμαστε σε ένα σημαντικό δίλημμα, μεγάλο μέρος των εργαζόμενων έχει στραφεί σε ατομικές προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος, η απουσία των συνδικάτων δυστυχώς σε αυτή την κρίσιμη φάση είναι κραυγαλέα, δεν υπάρχει καν θέση των σωματείων μας για το τι πρέπει να κάνουμε. Είναι η ώρα να επιχειρήσουμε ένα come back. Η απεργία διαρκείας, αν συγκλονίσει τον κλάδο, θα λειτουργήσει σίγουρα θετικά και για την Ελευθεροτυπία. Για μένα, όμως, το πιο σημαντικό είναι η έκδοση νέων απεργιακών φύλλων όπως οι προηγούμενες προσπάθειες που θα θυμίζουν Ελευθεροτυπία. Γιατί η ψυχή κάθε εφημερίδας δεν είναι η ιδιοκτησία της αλλά οι εργαζόμενοί της. Μακάρι να επανέλθει ο αγώνας στο προσκήνιο.

Πόσο έχουν επηρέασει τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών της 6ης Μάη το χώρο των ΜΜΕ; Και τί βλέπεις για μετά τις 17 Ιούνη;

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει επηρεαστεί. Η σημαντική ενίσχυση της Αριστεράς έχει δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες και στον κλάδο μας και ευρύτερα. Γι'αυτό και ενισχύθηκε άλλωστε η Αριστερά. Πιθανόν ο κόσμος έχει φορτώσει πολύ περισσότερες ελπίδες στο ΣΥΡΙΖΑ από αυτές που μπορεί ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος να πραγματοποιήσει ή να θέλει να πραγματοποιήσει. Γεγονός όμως είναι ότι ο κόσμος περιμένει πως και τι την επανάληψη των εκλογών και ελπίζει αυτή η αλλαγή πολιτικού κλίματος -χωρίς να έχει ψευδαισθήσεις ότι από μια μέρα στην άλλη θα έρθει μια κυβέρνηση της αριστεράς και τελειώσαμε- ότι μπορεί να γίνει η απαρχή μεγάλων και αναγκαίων αλλαγών για την ανατροπή αυτής της πολιτικής.

Συγκεριμένα στο χώρο της ενημέρωσης, η αλλαγή πολιτικού κλίματος, μπορεί να μην σημάνει άμεση επίλυση των εργασιακών θεμάτων, θα βοηθήσει όμως να δημιουργηθεί ο χώρος για διαφορετικές φωνές ενημέρωσης που είναι αναγκαίες στον κλάδο.

Στις 17 Ιούνη, θα ήθελα ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση συνολικά της Αριστεράς. Τι θα γίνει; Δε μπορώ να το πω. Είναι σαφές πάντως ότι η αριστερά καλείται εκ των πραγμάτων, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, να πρωταγωνιστήσει. Μια ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση της αριστεράς θα επηρέασει το κίνημα ειδικά αν ο ΣΥΡΙΖΑ βγει πρώτο κόμμα και πάρει εντολή κυβέρνησης.

Υπάρχει ένας κίνδυνος που χρειάζεται να σημειώσουμε. Ολη η ριζοσπαστικοποίηση και η μαζικότητα του κινήματος που έχει φέρει την αριστερά συνολικά στο προσκήνιο, στην περίπτωση μιας αριστερής κυβέρνησης αν υπάρξει τέτοιο ενδεχόμενο ή ακόμα και μιας ισχυρής αντιπολίτευσης σε θεσμικό επίπεδο, να λειτουργήσει κάπως εκτονωτικά στη διάθεση του κόσμου να αγωνιστεί. Θεωρώ πολύ δικαιολογημένη την προσδοκία του κόσμου να περιμένει από μία κυβέρνηση της αριστεράς να προχωρήσει σε αλλαγές. Θα χρειαστεί όμως ο κόσμος να είναι έτοιμος να την υποστηρίξει στα θετικά φιλολαϊκά και φιλεργατικά μέτρα αλλά και να την θέσει προ των ευθυνών της για να μην κάνει πίσω.

O Μωυσής μίλησε στη Λένα Βερδέ