Η Αριστερά
Η αντικαπιταλιστική αριστερά σήμερα

ΜΑΡΙΑ ΣΤΥΛΛΟΥ, ΣΕΚ

Η σημερινή συγκέντρωση δεν είναι αφιερωμένη μόνο στον Κρις Χάρμαν, είναι αφιερωμένη και σε ένα άλλο μεγάλο γεγονός, στη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τα γεγονότα του Σιάτλ, από τη στιγμή που το αντικαπιταλιστικό κίνημα έγινε καθημερινότητα στους δρόμους των ΗΠΑ, της Ευρώπης, όλου του κόσμου. Η σημερινή εκδήλωση δεν θα μπορούσε να είναι η ίδια αν δεν είχε προηγηθεί το Σιατλ, αν δεν είχε βγει ένα κίνημα που να λέει τέρμα στον καπιταλισμό, σε αυτό το βάρβαρο σύστημα, ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Σαν συνέπεια στο πάνελ βρίσκονται σήμερα ομιλητές από την αντικαπιταλιστική αριστερά της Ευρώπης και της Ελλάδας. 

Ηταν δέκα χρόνια φοβερών εξελίξεων. Δέκα χρόνια που ο αντικαπιταλισμός μπήκε στην ημερήσια διάταξη. Πριν από το Σιατλ το να δηλώνεις αντικαπιταλιστής σε έβαζε στο περιθώριο. Μετά το Σιατλ ο αντικαπιταλισμός πότισε τη συνείδηση της νεολαίας, πότισε τη συνείδηση ενός ολόκληρου κομματιού της εργατικής τάξης, δημιούργησε καινούργιες οργανώσεις και μεγάλωσε τις παλιές. Από το Σιατλ στην Πράγα, στη Γένοβα, στη Φλωρεντία, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ στην Αθήνα το 2006, μια μεγάλη πορεία που δέκα χρόνια τώρα μας έχει καθορίσει όλους μας. Για πρώτη φορά στην Ευρώπη υπάρχουν οργανώσεις της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, που συνεργάζονται, που παίζουν μεγαλύτερο ρόλο, που μεγαλώνουν, που γίνονται πόλος.

Tα παρελθόντα βέβαια δεν φτάνουν. Η επαναστατική αριστερά έχει να αντιμετωπίσει τρία ζητήματα. Το πρώτο είναι η οικονομική κρίση που αλλάζει την περίοδο, το δεύτερο είναι η εργατική τάξη και οι αγώνες και το τρίτο είναι οι εξελίξεις στην ίδια την αριστερά.

Οικονομική κρίση. Δεν μπορεί η Αριστερά να αντιμετωπίσει την περίοδο χωρίς να λάβει υπόψη της το βάθος της οικονομικής κρίσης. Δεν πρέπει να κάνει το λάθος που έκανε με το αντιπολεμικό κίνημα, όταν πριν από οκτώ χρόνια άρχιζαν οι βομβαρδισμοί στο Αφγανιστάν και το κομμάτι βασικά της ρεφορμιστικής αριστεράς αντιμετώπισε τις εξελίξεις με μεγάλο σκεπτικισμό, υπήρξαν κομμάτια που δεν μπήκαν μέσα στο αντιπολεμικό κίνημα. 

Το ίδιο λάθος είναι σήμερα να αγνοήσει κανείς την οικονομική κρίση. Σήμερα, οι καπιταλιστές δεν έχουν σχέδιο εξόδου από την κρίση. Αυτό έχει οικονομικές, πολιτικές και ιδεολογικές συνέπειες. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα, έρχεται από την επίσκεψη Ομπάμα στην Κίνα και έχει δύο όψεις. Η πρώτη, ότι ο Ομπάμα παραδέχτηκε ότι η διεθνής οικονομία μπορεί να ξαναμπεί σε νέα ύφεση. Αυτό που ο Ρουμπίνι και διάφοροι άλλοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η κρίση δεν θα έχει σχήμα V αλλά σχήμα W, ότι την «ανάκαμψη» θα ακολουθήσει νέα ύφεση.  Και η δεύτερη, ότι ο Ομπάμα ζήτησε από την Κίνα να σταματήσει την υποτίμηση του νομίσματός της, για να μπορέσει η βιομηχανία των ΗΠΑ και της Ευρώπης να ανακάμψει. 

Με αυτό το τελευταίο ο Ομπάμα παραδέχτηκε ότι μπορεί να διασώσανε τις τράπεζες, αλλά η παραγωγή, οι βιομηχανίες καταρρέουν μέσα στις ίδιες τις ΗΠΑ και γι’ αυτό ζητάει από την Κίνα να περιορίσει τις εξαγωγές της ανατιμώντας το νόμισμά της. Αυτή είναι η πιο ξεκάθαρη παραδοχή για το πόσο βαθειά είναι η κρίση. Και βέβαια η Κίνα είπε όχι, συμβούλεψε τους Αμερικάνους να ανατιμήσουν το δολάριο, γιατί η Κίνα είναι γεμάτη από δολάρια, αποτελεί το μεγαλύτερο δανειστή των ΗΠΑ και πως τολμάνε οι ΗΠΑ να ζητάνε ανατίμηση του κινέζικου νομίσματος. 

Που οδηγούν αυτά; Στους χειρότερους ανταγωνισμούς που μπορεί να σκεφτεί κανείς ανάμεσα στις καπιταλιστικές χώρες. Τι σημαίνουν αυτοί οι ανταγωνισμοί, υπάρχει σχέδιο; Στο τέλος αυτών των διαπραγματεύσεων, ο Ομπάμα είπε δεν θα βάλουμε δασμούς στα προϊόντα της Κίνας και ξέρετε θέλουμε μια βοήθεια για το Αφγανιστάν. Δώστε χρήματα και εκπαιδεύστε στρατό για το Αφγανιστάν. Καπιταλισμοί, χωρίς σχέδιο, στο κύμα της θάλασσας. Η ίδια εικόνα είναι και στην Ελλάδα.

Πέφτει

Σήμερα, ο Τσίμας στα Νέα αναρωτιέται: να κάνουμε τις θυσίες που ζητάει η κυβέρνηση, αλλά προς τα πού; Ο ελληνικός καπιταλισμός διέσωσε τις τράπεζες, όχι τόσο με τα 28 δις, αλλά με το γεγονός ότι οι τράπεζες δανείζονται από την Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα με 1% επιτόκιο και δανείζουν με 5%, έχοντας τεράστια κέρδη. Αλλά η παραγωγή; Πέφτει. Οι θέσεις εργασίας; Πέφτουν. Τα πάντα πέφτουν. Η πολιτική της μείωσης των ελλειμμάτων θα σπρώξει ακόμα περισσότερο προς την ύφεση, είναι η ίδια κριτική που έκανε ο Παπανδρέου στον Καραμανλή όταν είπε σκληρότερη πολιτική και τώρα κάνει τα ίδια. Κολοτούμπες, συνέχεια κολοτούμπες και κανένα απολύτως σχέδιο. 

Αυτές οι εξελίξεις προκαλούν αντιδράσεις και μέσα στην εργατική τάξη. Όχι όμως αυτόματα. Εξαρτάται από την κατάσταση που βρίσκεται η εργατική τάξη όταν μπαίνει σε συνθήκες κρίσης. Είναι σε κατάσταση διάλυσης και απογοήτευσης ή σε κατάσταση αγώνων; Στην Ελλάδα, αλλά και αλλού, η εργατική τάξη έχει μπει στην οικονομική ύφεση σε κατάσταση μαχητική, σε κατάσταση αγώνων, αυτή είναι η εικόνα της τελευταίας δεκαετίας.

 Το Σημίτη τον παραίτησε το εργατικό κίνημα και τον ανάγκασε να παραδώσει το ΠΑΣΟΚ στο Γιωργάκη. Ο Καραμανλής με το που εκλέχτηκε αντιμετώπισε το μπαράζ κινητοποιήσεων των συμβασιούχων που τους κοροϊδεψε και επί πέντε χρόνια οι αγώνες δε σταμάτησαν μέχρι την στιγμή που - μοναδικό στα χρονικά – δήλωσε παραίτηση για να περάσει η εξουσία σε άλλον.    

Ίδια είναι η εικόνα και των πέντε βδομάδων με τη νέα κυβέρνηση. Μια κυβέρνηση με άνετη πλειοψηφία, έχει ξεκινήσει με ένα νέο μπαράζ κινητοποιήσεων: Η απεργία στα λιμάνια, τα stage, οι συμβασιούχοι, ο αναβρασμός στα σχολεία, μεθαύριο οι νοσοκομειακοί και η ΠΟΕ-ΟΤΑ. Και βέβαια, αυτό που ζήσαμε φέτος με την απίστευτη πορεία για το Πολυτεχνείο που όλοι τρελαθήκαμε.

Ποια όμως είναι η κατάσταση της Αριστεράς; Μπορεί η Αριστερά να αξιοποιήσει αυτές τις νέες συνθήκες;  Σαν αποτέλεσμα της πορείας όλων αυτών των τελευταίων χρόνων, για πρώτη φορά μικρές πολιτικές μειοψηφίες έχουν τόσο μεγάλα ακροατήρια. Αυτό δε σημαίνει αυτόματα ότι η Αριστερά αντιδρά σωστά σε αυτές τις συνθήκες. Αλλά υπάρχουν δυνατότητες. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα γεγονός που χρειάζεται να πάρουμε υπόψη μας και αυτό είναι η ύπαρξη μιας μεγάλης δυνατής αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Τι σημαίνει αυτό;  

Ένα παράδειγμα. Όταν έσπασε η Κομμουνιστική Επανίδρυση, επειδή συνεργάστηκε με τους σοσιαλδημοκράτες στην Ιταλία, κατάρρευσε όλη η αριστερά και μέχρι ενός σημείου και το εργατικό κίνημα - και τώρα προσπαθούν να ανακάμψουν. Αυτό δεν συνέβη στην Ελλάδα, παρόλο που ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε μπροστά σε κατάσταση κρίσης. Αν στην Ελλάδα δεν υπήρχε η αντικαπιταλιστική αριστερά, αν οι εξελίξεις εξαρτιόταν αποκλειστικά από το τι θα συνέβαινε μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ – πολλές φορές μας ρωτάνε μα γιατί δεν συνεργάζεστε, δεν είστε κομμάτι – φανταστείτε ποιά θα ήταν η διάλυση, ποια θα ήταν η παραίτηση, η παράλυση.

Είναι οργανωτικό θέμα αυτό; Όχι, καταρχήν είναι θέμα πολιτικό. Η κρίση προκαλεί τεράστια προβλήματα στην Αριστερά πώς θα αντιμετωπίσει τη νέα κατάσταση, πώς θα αντιμετωπίσει το εργατικό κίνημα. Το εργατικό κίνημα χρειάζεται να δώσει άλλες μάχες, χρειάζεται να ανοίξει άλλη προοπτική, δεν φτάνει να λες απλά αντίσταση και αγώνες. Ουτε ο ψιλο-κεϋνσιανισμός μπορεί να λειτουργήσει ούτε μπορούμε να υπεκφεύγουμε το ζήτημα της προοπτικής. Δείτε το Δεκέμβρη. Ο Δεκέμβρης έδειξε ότι μπαίνουμε σε άλλες εποχές, σε άλλες αντιδράσεις, σε άλλα κινήματα. Φανταστείτε μέσα σε αυτές τις συνθήκες να μην υπήρχε η αντικαπιταλιστική αριστερά. Αυτό σημαίνει πολύ καινούργια καθήκοντα για εμάς. Σε όλα τα επίπεδα.

Ρίζες  

Η αντικαπιταλιστική αριστερά έχει μεγάλη δύναμη μέσα στους χώρους της νεολαίας, αλλά είναι ακόμα αδύναμη μέσα στους εργατικούς χώρους. Το πρώτο που χρειάζεται είναι να αποκτήσει ρίζες, να μπει μπροστά και να οργανώσει τις μεγάλες συγκρούσεις που έρχονται, να οργανώσει την αλληλεγγύη, τον κάθε αγώνα, τη σύνδεση με τους άλλους αγώνες. 

Το δεύτερο είναι η πολιτική. Οι αντικαπιταλιστές έχουν πολιτική σε δύο επίπεδα: Δεν αφήνουν τις ιδέες της κυρίαρχης τάξης να μπαίνουν στην εργατική τάξη και να τη διαλύουν. Σκεφτείτε τις ρατσιστικές ιδέες, στη Βρετανία υπήρξαν διαδηλώσεις και απεργίες, αλλά έλεγαν δουλειές «μόνο για τους βρετανούς εργάτες». Σκεφτείτε ότι ο Ανωμερίτης έλεγε για να καθησυχάσει ότι συζητάει με την COSCO ότι δεν θα δεχτεί κινέζους εργάτες λες και η εργατική τάξη παλεύει για τι χρώμα θα έχουν οι εργάτες. 

Υπάρχει, όμως, και θέμα συνολικής πολιτικής έκφρασης. Δεν είμαστε απλώς άθροισμα κινημάτων, είμαστε πολιτικές οργανώσεις, είμαστε πολιτικές συσπειρώσεις, που οργανώνουν τον κόσμο που παλεύει και γίνονται το κέντρο αναφοράς. Όχι μόνο για τις εκλογές, αλλά για όλες τις μάχες.  

Αυτή η προσπάθεια γίνεται πιο δυνατή όταν έχει και δυνατές επαναστατικές οργανώσεις μέσα. Είναι δύναμη οι επαναστατικές οργανώσεις μέσα στην αντικαπιταλιστική αριστερά, είναι δύναμη για τις ιδέες, για τη στρατηγική, για τις τακτικές, γιατί μέσα σε αυτήν την περίοδο τα πράγματα δεν είναι γραμμικά, δεν είναι μονοσήμαντα, δεν είναι μηχανικά. Εδώ βρισκόμαστε, χαιρόμαστε πάρα πολύ γιατί έχουμε απόψε εδώ αυτό το διεθνές πάνελ, χαιρόμαστε πολύ που έχουμε στην Ελλάδα την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, δεν φτάνει να χαιρόμαστε χρειάζεται να οργανώνουμε.


ΙΒΑΝ ΛΕΜΕΤΡ, ΝΡΑ - Γαλλία

Eυχαριστώ για την πρόσκλησή σας και τη συμμετοχή στη συζήτηση. Η οικονομική και πολιτική κατάσταση που γνωρίζετε έχει πάρα πολλά κοινά με την κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στη Γαλλία. Ένα θετικό αποτέλεσμα των επιθέσεων της μπουρζουαζίας στο κίνημα είναι ότι φέρνει τους λαούς πιο κοντά. 

Αντί να μιλήσω για τους γενικούς μηχανισμούς της κρίσης, θα ήθελα να μιλήσω για τη συγκεκριμένη. Η κρίση αντιπροσωπεύει ένα πραγματικό αναποδογύρισμα των συνθηκών μέσα στις οποίες διεξάγονται  οι αγώνες. Κάνουμε πολλούς παραλληλισμούς με την αντίστοιχη κρίση του 1929, αλλά πιστεύω ότι αυτή η κρίση είναι πρωτότυπη και θέτει καινούργια ερωτήματα. Μπαίνουμε σε μια χρόνια κρίση του καπιταλισμού. Η ανάκαμψη στην οποία αναφέρονται τα διάφορα έντυπα της άρχουσας τάξης δεν είναι πραγματική. Η ανάκαμψη η οποία υπάρχει αφορά μόνο το κέρδος λόγω της υπερεκμετάλλευσης των λαών και αναπόφευκτα αυτή η αύξηση των κερδών, ενώ ταυτόχρονα η ανεργία, η επισφάλεια, όλα αυτά αυξάνονται, ανοίγει το δρόμο σε νέα ύφεση. Η παγκοσμιοποίηση δίνει κάποιες δυνατότητες ανάκαμψης στους καπιταλιστές, αλλά στα στενά πλαίσια μιας συνεχούς κρίσης. 

Και αυτή η κρίση εκφράζεται στις διεθνείς σχέσεις, έλεγε η Μαρία για τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, νομίζω και σήμερα διακυβεύονται πολλά γύρω από το Αφγανιστάν, όπου ο Ομπάμα προσπαθεί να χρησιμοποιήσει μια πολιτική που να συνδυάσει την Κίνα και τη Ρωσία. Αλλά αυτή η συμφωνία, αν τελικά γίνει, θα γίνει όχι μόνο ενάντια στο λαό της Κίνας και της Ρωσίας, αλλά ενάντια σε όλους τους λαούς που καταπιέζονται, γιατί πίσω από τον έλεγχο του Αφγανιστάν, υπάρχει ο έλεγχος της Ασίας και η Κίνα είναι μέρος της Ασίας. Ετσι ο Ομπάμα διαπραγματεύεται μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία, για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού σε μια περίοδο που οι διεθνείς εντάσεις αυξάνονται. Η οικονομική κρίση σημαίνει και κρίση των διεθνών σχέσεων και όλα αυτά μαζί συνδυάζονται και δημιουργούν κρίσεις και σε πολιτικό επίπεδο.

Στην Ελλάδα μόλις γνωρίσατε ένα επεισόδιο αυτής της πολιτικής κρίσης που ξεκινάει. Στη Γαλλία, επίσης έχουμε γνωρίσει σε διάφορες στιγμές πολιτικές κρίσεις, στη βάση των οποίων βρίσκεται μια πολύ σημαντική εξέλιξη: Οι άρχουσες τάξεις δεν έχουν πια επιχειρήματα για να νομιμοποιούν τις επιθέσεις τους. Μετά το 1989, την πτώση του Τείχους και την κατάρρευση στη Ρωσία, μας έλεγαν ότι η οικονομία της αγοράς, θα φέρει ευημερία, ειρήνη και δημοκρατία. Δεν έχουμε τίποτα από τα τρία. Αντίθετα, η δημοκρατία καταστρατηγείται, οι στρατιωτικές εντάσεις αυξάνονται και ενώ πρόσφατα ο ΟΗΕ έλεγε ότι θα εξαφανίσει τη φτώχεια στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, σήμερα η φτώχεια αυξάνεται όλο και περισσότερο.

Οι μεγάλες δυνάμεις δεν έχουν πια επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν μια τέτοια αποτυχία. Για να δικαιολογήσει τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, ο Ομπάμα που υποσχόταν ότι θα να αναδιαρθρώσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ξαναφέρνει στο προσκήνιο τα επιχειρήματα του Μπους. Το σύνολο των πολιτικών κομμάτων αντιμετωπίζει αυτήν την κρίση επιχειρημάτων, δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η πολιτική τους είναι για το κοινό όφελος. Τα ψέματά τους σκοντάφτουν στην κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα και αυτή η κρίση χτυπάει πρώτα και κύρια τη σοσιαλδημοκρατία. To σύνολο της σοσιαλδημοκρατίας, αλλά και τη συνδικαλιστική αριστερά, αφού έχουν μεταξύ τους άμεση σχέση.

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν καταφέρνει να φτιάξει ένα πολιτικό σχέδιο. Η διαχείριση του καπιταλισμού, το φέρνει σε ψέματα που αντιφάσκουν με την πραγματικότητα. Και οι συνδικαλιστικές ηγεσίες υποκύπτουν κάθε μέρα και περισσότερο. Αν πάρουμε για παράδειγμα τη Γαλλία, η δύναμη του Σαρκοζί είναι ότι κατάφερε όχι μόνο να ουδετεροποιήσει τις συνδικαλιστικές ηγεσίες, αλλά να τις συνδέσει με την πολιτική του. Ακόμα και το συνδικάτο που φαίνεται να είναι το πιο ταξικό, τη CGT. 

Ολη αυτή η κατάσταση δημιουργεί για τους αντικαπιταλιστές δυνατότητες και καθήκοντα πολύ σημαντικά. Η κρίση του καπιταλισμού που είναι παγκόσμια, θέτει το ερώτημα του Μέλλοντος γενικά. Προφανώς η ιστορία «δεν έχει τελειώσει». Και αντίθετα μια καινούργια σελίδα είναι έτοιμη να γραφτεί. Και αυτή η σελίδα έχει ένα τίτλο που είναι «Πάλη για το Σοσιαλισμό». 

Εναλλακτική

Είναι καθαρό ότι η πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, του ελεύθερου ανταγωνισμού, της αγοράς, ήταν μια αποτυχία και πρέπει να ξαναδημιουργήσουμε την εναλλακτική του σοσιαλισμού, δηλαδή μιας πολιτικής σχεδιασμού και ελέγχου της οικονομίας και της κοινωνίας από τον ίδιο τον κόσμο. Σε λίγο καιρό θα γίνει η Σύνοδος Κορυφής της Κοπεγχάγης. Πώς μπορούμε να απαντήσουμε στην οικολογική και κλιματική κρίση μέσα στο πλαίσιο του ανταγωνισμού και της οικονομίας της αγοράς; Ποτέ ξανά στο παρελθόν το θέμα του σχεδιασμού και του ελέγχου δεν τέθηκε με την αίσθηση του τόσο επείγοντος. 

Το πρόγραμμά μας επικαιροποιείται, τίθενται νέα καθήκοντα πολύ συγκεκριμένα. Να μπορέσουμε να βρούμε απαντήσεις στην κρίση του εργατικού κινήματος που θέτει πραγματικά το πρόβλημα της δημιουργίας νέων κομμάτων που να εκπροσωπούν τον κόσμο της δουλειάς. Και να προσθέσω κάτι σε σχέση με τη Γαλλία. Πέρσι γνωρίσαμε πολύ σημαντικές κινητοποιήσεις, όμως οι συνδικαλιστικές ηγεσίες τις σταματήσανε. Η αγανάκτηση συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά υπάρχει δυσκολία να εκφραστεί προς τα έξω, λόγω της παθητικοποίησης των συνδικαλιστικών ηγεσιών να χτίσουν συγκεκριμένα τη σύγκλιση αυτών των αγώνων.

Αυτή η μάχη για να οργανώσουμε την απάντηση του κόσμου της δουλειάς, δεν τίθεται μόνο σε συνδικαλιστικό επίπεδο, αλλά και σε πολιτικό. Πρέπει να αναπτερώσουμε το ηθικό των αγωνιστών, να αισθανθούν αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη. Επίσης να δώσουμε συνέχεια και εμπιστοσύνη συνολικά στο εργατικό κίνημα, γιατί το πισωγύρισμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος και της ρεφορμιστικής αριστεράς, άφησε ελεύθερο το πεδίο - και αυτό είναι πολύ κακό - στις ιδέες της μπουρζουαζίας και τις νεοφιλελεύθερες ιδέες. 

Εμείς πρέπει να ξανά- «νομιμοποιήσουμε» τις διεκδικήσεις της εργατικής τάξης και με αυτό το στόχο ξεκινήσαμε εδώ και κάποιους μήνες συζητήσεις ώστε να συντονίσουμε τους αντί-νεοφιλελεύθερους με τους αντικαπιταλιστές στις επόμενες επαρχιακές εκλογές στη Γαλλία το 2010. Δυστυχώς αυτές οι συζητήσεις δεν πάνε καλά, αλλά πιστεύω ότι είναι απαραίτητο για εμάς να ενώσουμε τους αντικαπιταλιστές και ταυτόχρονα να έχουμε μια πολιτική απέναντι στους αντι-νεοφιλελεύθερους, απέναντι στους ρεφορμιστές. Ταυτόχρονα για να ενώσουμε τις δυνάμεις για τις κινητοποιήσεις, αλλά και για να κάνουμε φανερούς τους πολιτικούς δισταγμούς, ιδίως στη Γαλλία, όπου η πολιτική του ΚΚ μοιάζει με την πολιτική της Επανίδρυσης στην Ιταλία – αφού προτίμησε τη συμμαχία με τη σοσιαλδημοκρατία από τη συμμαχία με τους αντικαπιταλιστές, προτιμώντας τις εκλογικές έδρες και όχι τις διεκδικήσεις του κόσμου της δουλειάς, του λαού.   

Φυσικά αυτό το αποτέλεσμα δεν μας εμποδίζει να διεκδικούμε να υπάρχει η ενότητα στη δράση, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να δουλεύουμε προς την κατεύθυνση της ένωσης των αντικαπιταλιστών γιατί πιστεύω ότι η κρίση υπογραμμίζει τη σημασία της ομαδοποίησης των πολιτικών δυνάμεων σε σχέση με τις διεκδικήσεις της εργατικής τάξης. Θα αναπτυχθούμε αν είμαστε ικανοί να εκφράσουμε τις διεκδικήσεις των εργαζόμενων. Χρησιμοποιούμε ένα σύνθημα γι’ αυτό στη Γαλλία: «Θέλουμε να κτίσουμε ένα κόμμα το οποίο θα είναι πιστό στα συμφέροντα των εργατών όσο είναι η δεξιά στα συμφέροντα των αφεντικών».


ΟΥΤΑ ΣΠΕΡΙ, Μarx 21-Γερμανία

Κατ' αρχήν θα ήθελα να σας μεταφέρω τον χαιρετισμό από τα κατειλημμένα πανεπιστήμια της Γερμανίας. Ονομάζομαι Ούτα Σπέρι, είμαι μέλος του Marx21, ενός επαναστατικού δικτύου που λειτουργεί μέσα στο κόμμα της αριστεράς Die Linke και ταυτόχρονα επικεφαλής του κόμματος στο Φράιμπουργκ. Στις εκλογές της 27 Σεπτέμβρη ήμουν η υποψήφια της Die Linke για το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο στο Φράιμπουργκ.

Εργάζομαι στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Φράιμπουργκ, ένα νοσοκομείο με 9.000 εργαζόμενους και είμαι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του σωματείου. Ο χώρος εργασίας μου είναι για μένα η πολιτική μου βάση.

Στο Φράιμπουργκ καταφέραμε, με ένα ξεκάθαρα αριστερό περιεχόμενο και μια πολύ ζωντανή προεκλογική εκστρατεία να πάρουμε το 10% των ψήφων -ένα από τα καλύτερα αποτελέσματα σε όλη τη νότια Γερμανία. 

Συνολικά κατάφερε η Die Linke  να πάρει σε όλη τη Γερμανία το 12% των ψήφων. Τώρα έχουμε στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο 76 έδρες και η αριστερά δεν μπορεί πια να εκδιωχθεί από την πολιτική καθημερινότητα.

Στα 11 χρόνια που το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) βρίσκεται στην εξουσία προώθησε μια τόσο άγρια σειρά από επιθέσεις που καμιά από τις προηγούμενες κυβερνήσεις δεν είχε τολμήσει. Στις εκλογές το  SPD κατάρρευσε ολοκληρωτικά: το 23% που πήρε ήταν το χειρότερο ποσοστό στην ιστορία του, 11% λιγότερο από ό,τι στις προηγούμενες εκλογές.

Το SPD πλήρωσε με αυτόν τον τρόπο για τη νεοφιλελεύθερη πολιτική του:

Την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 χρόνια και αυτό παρόλο που το ποσοστό των εργαζομένων που καταφέρνει να συνεχίζει να δουλεύει σήμερα μέχρι τα 65 είναι το πολύ 30%.

Οι άνεργοι παίρνουν τώρα, μετά τις μεταρρυθμίσεις Χαρτς IV (την εποχή της κυβέρνησης του Σρέντερ) όλα και όλα 345 ευρώ το μήνα, ένα ποσό με το οποίο είναι αδύνατο να επιβιώσεις. 

Μισθοί πείνας, επισφαλείς και αβέβαιες θέσεις απασχόλησης και δουλειές “του ποδαριού” εξαπλώθηκαν πλατειά.

Το 1999 η κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών - Πράσινων  (SPD - Die Gruenen) ξεκίνησε τον πόλεμο ενάντια στην Γιουγκοσλαβία, ενώ από το 2001 η Γερμανία συμμετέχει στον πόλεμο στο Αφγανιστάν, παρόλο που ο πόλεμος αυτός απορρίπτεται από το 70% των Γερμανών.

Ο κόσμος έχει πια χορτάσει αυτή την πολιτική και ο θυμός απλώνεται σε βάρος όλων των αστικών κομμάτων. Το Κόμμα των Πράσινων συνέπραξε, στη διάρκεια της θητείας του στην κυβέρνηση σε όλες αυτές τις επιθέσεις. Τώρα οι κάποτε αριστεροί Πράσινοι έχουν σχηματίσει, σε δυο κρατίδια, το Αμβούργο και το Ζάαρλαντ, κυβερνήσεις με τη δεξιά.

Η πολιτική της Σοσιαλδημοκρατίας και των Πράσινων έχει οδηγήσει ένα κομμάτι του κόσμου στην απογοήτευση και την αποχή από τις εκλογές. Αισθάνονται αδύναμοι. Έτσι φτάσαμε τώρα στην συντηρητική κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών (CDU) με το ακραία νεοφιλελεύθερο FDP. Η νίκη τους στις εκλογές δεν οφείλεται σε κάποια αύξηση των ψήφων τους αλλά στην πτώση της συμμετοχής.

Το κόμμα της ελπίδας είναι σήμερα η αριστερά. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας πάρα πολύς κόσμος ενίσχυσε την  Die Linke και βοήθησε στην καμπάνιά μας. Καταφέραμε να αυξήσουμε κατά περίπου 10% τον αριθμό των μελών μας. Με 80.000 μέλη η Die Linke  είναι σήμερα το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στη Γερμανία. Πολλοί συνδικαλιστές, πολλοί εργάτες και τους τελευταίους μήνες πάρα πολλοί νέοι άνθρωποι έχουν ενταχθεί στο αριστερό κόμμα. 

Η Die Linke  είναι το μοναδικό κόμμα που παλεύει με συνέπεια ενάντια στις γερμανικές στρατιωτικές αποστολές, ενάντια στις περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, ενάντια στην επιμήκυνση του ωραρίου εργασίας. Που παλεύει για την κατοχύρωση ελάχιστου μισθού και την άμεση φορολόγηση της περιουσίας. 

Μετά τις εκλογές η Die Linke  έχει το καθήκον να χτίσει, μαζί με τα συνδικάτα, την αντίσταση ενάντια στη νέα, συντηρητική κυβέρνηση και να φωνάξει: 'δεν θα πληρώσουμε εμείς για την κρίση σας'.

Συνέπειες

Γιατί πάρα πολλοί άνθρωποι έχουν χτυπηθεί από την κρίση και αισθάνονται στην πλάτη τους τις συνέπειες αυτής της πολιτικής. Λόγω του προσανατολισμού της οικονομίας στις εξαγωγές η Γερμανία έχει χτυπηθεί σκληρά από την κρίση -με πρώτη την αυτοκινητοβιομηχανία.

Σήμερα δεν υπάρχει σχεδόν ούτε μια οικογένεια που να μην έχει πληγεί από την ημιεργασία (περικοπή του χρόνου εργασίας και του μισθού) τις απολύσεις και την ανεργία -3.5 εκατομμύρια εργαζόμενοι έχουν χάσει από τον Οκτώβρη του 2008 μέχρι σήμερα τη δουλειά τους στη Γερμανία.

Αν στη Γερμανία, σε ένα από τα πιο πλούσια κράτη του κόσμου, πρέπει να πληρώνει ο πληθυσμός με αυτόν τον τρόπο για την κρίση, αν στη Γερμανία πρέπει να υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στη φτώχεια, τότε έχει έρθει η ώρα να πούμε: ο καπιταλισμός δεν δουλεύει, έχει έρθει η ώρα του αντικαπιταλισμού. 

Γιατί πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι δεν πάει άλλο έτσι και τάσσονται ανοιχτά υπέρ μιας αριστερής, μια πραγματικής εναλλακτικής λύσης. Στον αγώνα ενάντια στις συνέπειες της κρίσης η Die Linke στέκεται στην πρώτη γραμμή του αγώνα. 

Την περασμένη βδομάδα η Die Linke  μαζί με τις οργανώσεις του αντικαπιταλιστικού κινήματος, συνδικαλιστές και ανέργους πήρε την απόφαση για την διοργάνωση μιας σειράς από διαδηλώσεις. Είμαστε το μοναδικό κόμμα που παλεύει, στο πλευρό των συνδικάτων, ενάντια στις μαζικές απολύσεις. 

Παρόλα αυτά, μέσα στην Die Linke υπάρχει μια ανοιχτή συζήτηση για το τι είναι πιο σημαντικό -ο ταξικός αγώνας ή η συμμετοχή στην κυβέρνηση. Στα κρατίδια του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου η Die Linke συμμετέχει στις τοπικές κυβερνήσεις και έχει δώσει τη συναίνεσή της για απολύσεις. 

Ο Οσκαρ Λαφοντέν, ο ηγέτης του κόμματος, ήταν για χρόνια στο SPD και έχει αποκομίσει από αυτή τη συμμετοχή σημαντικές εμπειρίες. Έχει θέσει σκληρές προϋποθέσεις για μια συμμετοχή της Die Linke στην κυβέρνηση:

Καμιά υποστήριξη στις πολεμικές εξορμήσεις, να φύγει ο γερμανικός στρατός από το Αφγανιστάν.

Καμιά ιδιωτικοποίηση.

Να καταργηθούν οι μεταρρυθμίσεις Χαρτς IV, που καταδίκασαν στην ένδεια τους άνεργους.

Να αντιστραφεί η αύξηση του ορίου ηλικίας στα 67 χρόνια.

Για εμάς, μέσα στην περίοδο της κρίσης, αυτό σημαίνει τα εξής:

Η Die Linke δεν επιτρέπεται να μπει στην κυβέρνηση, πρέπει να παραμείνει μια δυνατή αντιπολίτευση στη βουλή και στον δρόμο. Για αυτή την κατεύθυνση παλεύω εγώ μέσα στο αριστερό κόμμα.

Μια αριστερή πολιτική μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε επαφή με τον κόσμο στους χώρους δουλειάς και στο δρόμο. Χωρίς την επαφή με το κίνημα δεν μπορεί ούτε η δουλειά στο κοινοβούλιο να λειτουργήσει.

Πρέπει να γίνουμε η φωνή των κοινωνικών κινημάτων στη βουλή και ταυτόχρονα ο κινητήρας αυτών των αγώνων.

Για αυτό στεκόμαστε στο πλευρό των φοιτητών και των μαθητών που κάνουν αυτή τη βδομάδα αποχή ενάντια στην επιβολή διδάκτρων στα πανεπιστήμια (1000 Ευρώ το χρόνο) και για μια καλύτερη παιδεία. 

Το Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, της πατρίδας μου, είναι από την περασμένη δευτέρα  κατειλημμένο. Την Τρίτη πάνω από 5000 άνθρωποι διαδήλωσαν στους δρόμους του Φράιμπουργκ και δεκάδες χιλιάδες στις άλλες πόλεις της Γερμανίας.

Η Die Linke  οργάνωσε από κοινού  με το φιλειρηνικό κίνημα τις κινητοποιήσεις ενάντια στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Στρασβούργο τον περασμένο Απρίλη. Η ερχόμενη βδομάδα θα είναι βδομάδα δράσης ενάντια στην επιμήκυνση της παραμονής του γερμανικού στρατού στο Αφγανιστάν με εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα.

Και παλεύουμε ακόμα για την νομιμοποίηση της πολιτικής απεργίας που είναι σήμερα στη Γερμανία παράνομη. Παλεύουμε μέσα στα συνδικάτα για να εξασφαλίσουμε τη δυνατότητα να οργανώνουμε πολιτικές διαμαρτυρίες και δράσεις μέσα στους χώρους δουλειάς,  δράσεις που θα πρέπει να στοχεύουν στην γενική απεργία -όπως έχει γίνει πολλές φορές στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Είσαστε το πρότυπό μας!

Γιατί μόνο μέσα από τον αγώνα στο δρόμο μπορούμε να αλλάξουμε το σύστημα.
Ευχαριστώ πολύ.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΡΑΓΑΝΙΓΟΣ, ΝΑΡ

Ευχαριστώ για την πρόσκληση στη σημερινή σημαντική διεθνή εκδήλωση. Θα ήθελα να τοποθετηθώ πάνω στα βασικά ζητήματα της εκδήλωσης, έτσι όπως περιγράφεται  στον τίτλο. 

Η κρίση του καπιταλισμού. Είμαστε σε μια περίοδο που δεν φαίνεται ορατά το τέλος της. Ακόμα και με τις προβλέψεις των αστών αναλυτών, ακόμα και αν υπάρξει ανάκαμψη των ρυθμών ανάπτυξης θα είναι περισσότερο ανάπτυξη της κερδοφορίας, ενώ ταυτόχρονα οι κοινωνικές αντιθέσεις θα οξύνονται.

Δεν πρόκειται βέβαια για το τέλος του καπιταλισμού, που ποτέ δεν έρχεται με αυτόματο τρόπο, δεν πρόκειται όμως σε καμιά περίπτωση, όπως λέει η ρεφορμιστική αριστερά για μια συνηθισμένη κυκλική κρίση. Πρόκειται για μια κρίση όλου του μοντέλου που οικοδομήθηκε τα τελευταία τριάντα χρόνια και ονομάστηκε νεοφιλελεύθερο στην τρέχουσα ορολογία και υπηρέτησαν όλες οι κυβερνήσεις κεντροαριστερές ή νεοσυντηρητικές-νεοφιλελεύθερες.

Πρόκειται για μια εκδήλωση, κατά τη γνώμη μας, των θεμελιακών αντιφάσεων του καπιταλισμού, της κοινωνίας της ατομικής ιδιοκτησίας και της εκμετάλλευσης. Είναι πάνω από όλα, η παρούσα κρίση, μια κρίση του βαθμού εκμετάλλευσης που εκτοξεύθηκε τα τελευταία τριάντα χρόνια επιβάλλοντας μαζική φτώχεια, ανεργία και ημιανεργία, ελαστασφάλεια για εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι ταυτόχρονα μια κρίση του μοντέλου καπιταλιστικής ανάπτυξης και συσσώρευσης του κεφαλαίου που προσκρούει πιο φανερά παρά ποτέ στα οικολογικά όρια του πλανήτη. 

Είναι τρίτον, μια κρίση του πολιτικού συστήματος που αντιδραστικοποιείται, αδυνατώντας να στρατεύσει σε ένα νέο αστικό ιδεώδες τα εκατομμύρια των εργαζόμενων ή έστω να ενσωματώσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια. Και είναι, τέταρτο, μια κρίση των διεθνών σχέσεων του καπιταλισμού και της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και των ολοκληρώσεων καθώς φαίνεται ότι στο έδαφος της κρίσης οξύνεται σε τεράστιο βαθμό ο ιμπεριαλιστικός ανταγωνισμός και ο παγκόσμιος και ειδικά μέσα στην ΕΕ, η οποία με τη σειρά της, γίνεται όλο και πιο καθοριστικά ο οικονομικός και πολιτικός βραχίονας του κεφαλαίου στην επίθεση ενάντια στους εργαζόμενους. Τα παραδείγματα που ειπώθηκαν από τους συντρόφους πριν, από τη Μαρία και από το Λεμέτρ, για το Αφγανιστάν, τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας κλπ, ήταν πολύ αποκαλυπτικά δεν χρειάζεται να προσθέσει κανείς άλλα πράγματα.

Δεύτερον, σε αυτά εδώ τα πλαίσια δεν μπορεί κατά τη γνώμη μας να υπάρξει άλλη μορφή διαχείρισης του καπιταλισμού, φιλολαϊκή, κεϋνσιανή, δεν μπορεί να υπάρξει ένα «New Deal» τα επόμενα χρόνια, πράγμα που αποτελεί τη βάση της ιστορικής κρίσης της σοσιαλδημοκρατίας. Η ίδια η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία έχει με τη σειρά της ιστορικά μεταλλαχθεί. Δεν είναι ότι η σοσιαλδημοκρατία δεν ήταν πάντα κόμμα της αστικής διαχείρισης. Ηταν, όπως είναι και σήμερα. Όμως σήμερα, παρόλο που από άποψη πολιτικής απεύθυνσης αναφέρεται ακόμα προνομιακά στην εργατική τάξη, η ιδεολογία της, η πολιτική της, η οργανωτική της δομή, η σχέση της με τα συνδικάτα, όπως σε σημαντικό βαθμό και τα ίδια τα συνδικάτα, θα πούμε παρακάτω, στα ανώτερα ιδίως επίπεδά τους, έχουν αποκτήσει βαθιούς οργανικούς δεσμούς με τα δίκτυα του κράτους και του κεφαλαίου και έχουν μεταλλαχθεί από τα μαζικά κόμματα της προηγούμενης φάσης του καπιταλισμού σε μηχανισμούς συμφερόντων. Υπό την έννοια αυτή, απορρίπτουμε όπως και οι άλλοι σύντροφοι, κάθε πολιτική συνεργασία με τη σοσιαλδημοκρατία, τη θεωρούμε τμήμα του αστικού μπλοκ εξουσίας, παρόλο που επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε ρήγματα στη βάση της μέσα στους αγώνες.

Υπό αυτές τις συνθήκες η αντικαπιταλιστική αριστερά αντιμετωπίζει νέα καθήκοντα. Το πρόβλημα της αντικαπιταλιστικής αριστεράς δεν είναι στην παρούσα φάση ένα πρόβλημα τακτικής, συμμαχιών ή απλά συμμετοχής στα κινήματα – σε αυτά έγιναν κάποιες νύξεις. Κατά τη γνώμη μας, η νέα φάση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς προϋποθέτει το λύσιμο μιας σειράς σημαντικών ζητημάτων – ένα πλέγμα ζητημάτων έχουμε μπροστά μας να λύσουμε – όχι βέβαια εσωστρεφώς, αλλά πάντα με αναφορά στην κοινωνία, την εργατική τάξη και τους αγώνες. 

Στρατηγική

Το κίνημα και η αντικαπιταλιστική αριστερά έχουν να αντιμετωπίσουν πρώτα απ’ όλα τα προβλήματα της στρατηγικής. Γιατί, ενώ από τη μια η κρίση του καπιταλισμού αναδεικνύει την ανάγκη μιας άλλης κοινωνίας σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής, από την άλλη μεριά αυτή η σοσιαλιστική-κομμουνιστική προοπτική είναι αδύναμη και υπονομευμένη στα μάτια των μαζών. Υπό αυτή την έννοια, το ζήτημα της κομμουνιστικής ταυτότητας και προοπτικής είναι καθοριστικό στις σημερινές συνθήκες. Γιατί η συνολική απάντηση στο καθολικό χαρακτήρα της κρίσης και των αντιθέσεων του καπιταλισμού που οξύνονται προϋποθέτει το στρατηγικό επανεξοπλισμό του κινήματος και την αναγέννηση-ανανέωση της σοσιαλιστικής και κομμουνιστικής προοπτικής.

Είναι δεύτερο, πρόβλημα πολιτικού προγράμματος, γιατί αν συμφωνούμε από τη μια μεριά ότι δεν μας αρκεί σήμερα ένα πρόγραμμα άμεσων εργατικών διεκδικήσεων, ούτε πιστεύουμε ότι μπορεί να αποτελέσει απάντηση στην κρίση ένα νεοκεϋνσιανό πρόγραμμα, μας χρειάζεται από την άλλη μεριά ένα πολιτικό πρόγραμμα που να ανεβάζει την πάλη των εργαζόμενων ως το επίπεδο του πολιτικού συνολικού αγώνα ενάντια στη μεγάλη καπιταλιστική ιδιοκτησία, την ΕΕ και το κράτος, συνδέοντας όμως το σημερινό επίπεδο συνείδησης και συσχετισμού μέσα στον κόσμο της δουλειάς με την αυριανή μας προοπτική.

Είναι, τρίτο, πρόβλημα ταξικής ανασυγκρότησης του κινήματος, πρώτα απ’ όλα του εργατικού, καθώς εκατομμύρια εργαζόμενων, πρώτα απ’ όλα της ελαστικής εργασίας και των μεταναστών είναι έξω από τα συνδικάτα, τα οποία έτσι, ιδιαίτερα στα ανώτερα κομμάτια τους, γίνονται γραφειοκρατικά και συντηρητικά, ευθυγραμμισμένα με την κυβερνητική πολιτική, όπως βλέπουμε τώρα τελευταία, πιο χαρακτηριστικά και στην Ελλάδα. 

Είναι, τέταρτο, πρόβλημα επικοινωνίας και δρόμων επαφής και κοινής δράσης με το διάχυτο και αντιφατικό νεολαιίστικο και εργατικό ριζοσπαστισμό που όπως έδειξε και ο δικός μας Δεκέμβρης και η γρήγορη ανάπτυξη των αντιστάσεων μετά την ανάληψη κυβερνητικής εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ, δείχνει να αναπτύσσεται. Υπό την έννοια αυτή, είναι σημαντικό να επιδιώκουμε εμείς και να πετυχαίνουμε την κοινή δράση στο κίνημα απευθυνόμενοι και στις δυνάμεις της ρεφορμιστικής αριστεράς, μέσα από την όποια κοινή δράση και δρόμους πάλης θα μπορέσουμε να πετύχουμε ρήγματα στα ρεύματα αυτά.

Πέμπτο, είναι πρόβλημα ενότητας των ίδιων των δυνάμεων της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής αριστεράς που υπερβαίνοντας τις μερικότητές τους, βάζοντας εκ νέου στη δοκιμασία της ζωής τις ίδιες τους τις ιστορικότητες, αξίζει να επιχειρήσουν μια νέα σύνθεση στην κατεύθυνση της οικοδόμησης της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής αριστεράς του 21ου αιώνα. 

Αντιμετωπίζοντας αυτό το πνεύμα των προβλημάτων με φιλοδοξία, επιδιώκουμε σε αυτήν την προοπτική να εγγράψουμε το ελπιδοφόρο εγχείρημα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Ξέροντας ότι έχουμε κάνει πολύ λίγα, φιλοδοξώντας όμως να κάνουμε πολύ περισσότερα,  σε ένα μέλλον μεγάλων κοινωνικών αναμετρήσεων και ανακατατάξεων στο οποίο ελπίζουμε ότι οι προσπάθειες αυτές θα μπορούν να περάσουν σε νέες πολύ μαζικότερες και ωριμότερες στιγμές.