Ο πυρηνικός εφιάλτης της Φουκουσίμα

Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες που έχουν καταστραφεί χρειάζονται παροχή μιας τεράστιας ποσότητας νερού καθημερινά. Πάνω από χίλιες δεξαμενές διαφόρων μεγεθών κατασκευάστηκαν μετά το ατύχημα για να δεχθούν το νερό που μετά την επαφή του με τους αντιδραστήρες μολύνεται. Όλο αυτό το σχέδιο αντιμετώπισης έγινε πάνω στον πανικό του ατυχήματος.

Σχέδιο

Τώρα γίνεται φανερό πως δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης του μολυσμένου νερού. Αφενός η μόνωση των δεξαμενών έγινε πρόχειρα, σε ορισμένες περιπτώσεις με χρήση πλαστικού αντί για ατσάλι. Αφετέρου ο υδροφόρος ορίζοντας συνέχισε να μολύνεται κάτω από τους αντιδραστήρες και τις δεξαμενές γιατί δεν μονωθηκε το έδαφος ολόκληρης της περιοχής.

Το σχέδιο που προτείνουν οι επιστήμονες για μια πλήρη αντιμετώπιση του κινδύνου είναι ασύγκριτα πιο πολυέξοδο από τις μέχρι τώρα εφαρμογές. Όμως η TEPCO έκανε “οικονομίες” καθώς ξέμενε από μετρητά. Είχε ταυτόχρονα να αποζημιώσει τους κατοίκους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές τους, αλλά και να πληρώσει το έξτρα κόστος για παραγωγή ενέργειας με εναλλακτικούς τρόπους ελλείψει πυρηνικής ενέργειας. Τα χρήματα τα έκοψε από την ποιότητα των δεξαμενών και από τα συστήματα ελέγχου των διαρροών.

Η ιαπωνική κυβέρνηση τώρα δηλώνει την αγανάκτησή της για την TEPCO και λέει πως θα αναλάβει η ίδια κεντρικά να λύσει το πρόβλημα. Οι μετοχές της εταιρείας κατρακυλάνε.

Όμως, η αλήθεια είναι πως ο τρόπος αντιμετώπισης δεν οφείλεται μόνο στην απληστία της διοίκησης της εταιρείας. Η ίδια η ιαπωνική κυβέρνηση πίεζε την εταιρεία να δώσει μια άμεση, πρόχειρη λύση σε βάρος της ασφάλειας. Οι πιέσεις σχετίζονται με την στροφή στην οικονομική πολιτική που επιχειρεί η νέα κυβέρνηση του Σίνζο Άμπε ελπίζοντας να αντιμετωπίσει την κρίση. Τα λεγόμενα “Αμπενόμικς” στοχεύουν να βγάλουν την Ιαπωνία από τη στασιμότητα, τροφοδοτώντας την ανάπτυξη με φτηνό χρήμα και υποτίμηση του γιεν προς όφελος των εξαγωγών. Για να ξανακινηθεί η οικονομία στο φουλ, όμως, έχει ανάγκη τους πυρηνικούς αντιδραστήρες από τους οποίους εξαρτάται η παροχή ενέργειας στην ιαπωνική βιομηχανία.

Τα στοιχεία για την ως τώρα απόδοση των Αμπενόμικς δεν είναι ενθαρρυντικά. Παρά τις μεγάλες προσδοκίες, η ανάπτυξη το τελευταίο τρίμηνο ήταν 2,6%. Ανάπτυξη μεν, αλλά όχι αρκετή για να σηκώσει την οικονομία. Το φθηνότερο γιεν έχει βοηθήσει τους ιάπωνες καπιταλιστές που εξάγουν να αυξήσουν τα κέρδη τους, όμως αυτό κάθε άλλο παρά οδήγησε σε νέες επενδύσεις.

Τους τελευταίους μήνες οι επενδύσεις είναι στάσιμες ή και ελαφρώς πτωτικές. Οι δυσκολίες που τύλιξαν τις αναδυόμενες οικονομίες, σε συνδυασμό με το φρενάρισμα της βιομηχανικής παραγωγής στην Κίνα περιορίζουν τις προσδοκίες για ιαπωνική ανάκαμψη.

Στο βωμό μιας ανάπτυξης που δεν έρχεται, οι ισχυροί του πλανήτη, είτε είναι οπαδοί της λιτότητας είτε του “φτηνού χρήματος”, είναι διατεθειμένοι να ρημάξουν όχι μόνο τις ζωές των εργατών, αλλά και το μέλλον ολόκληρου του πλανήτη.