100 χρόνια από τις απεργίες που έχτισαν τα Συνδικάτα. Οταν οι εργάτριες πάλευαν και νικούσαν

To 1910, εκατοντάδες γυναίκες που εργάζονταν σε εργοστάσια κατασκευής αλυσίδων στο Cradley Heath της Αγγλίας, κατέβηκαν σε απεργία και πέτυχαν το διπλασιασμό του μισθού τους. Για χρόνια πολλοί πίστευαν ότι οι εργάτριες αυτές ήταν δύσκολο να οργανωθούν. Η κατασκευή αλυσίδων γίνονταν από εκατοντάδες μεταλλουργεία μέσα σε αυλές σπιτιών, που απασχολούσαν ένα δύο άτομα. Οι εργοδότες παράγγελναν τη δουλειά μέσω των μεσαζόντων, οι οποίοι μετά διαπραγματεύονταν το μισθό ατομικά με κάθε εργάτρια. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μην μπορούν οι εργάτριες να πιέσουν για καλύτερους μισθούς.

Παράλληλα ήταν μία περίοδος που ο συνδικαλισμός άρχιζε να ανθίζει στις αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες όπως η Αγγλία, η Γερμανία, οι ΗΠΑ. Ανάμεσα στο 1891 και το 1910 στην Αγγλία τα μέλη των συνδικάτων αυξήθηκαν από 1.109.000 στα 2.565.000, δηλαδή διόμιση φορές. Στη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 7 φορές. Ηταν αποτέλεσμα ενός νέου επαναστατικού αέρα που σάρωνε την Ευρώπη, μετά τον Γενάρη του 1905, όταν η νέα εργατική τάξη της Pωσίας, μιας «καθυστερημένης, μισοφεδουαρχικής» χώρας κήρυξε την επανάσταση. Eξι μήνες αργότερα οι συνάδελφοί τους στις HΠA δημιουργούσαν την πιο μαχητική μαζική οργάνωση στην ιστορία της Aμερικής, τους Bιομηχανικούς Eργάτες του Kόσμου (IWW) -ένα πανίσχυρο επαναστατικό «συνδικάτο» που θα ανάγκαζε τα αφεντικά να καταφύγουν στα όπλα για να το αντιμετωπίσουν.

Στα μεταλουργεία της Αγγλίας οι εργάτριες ήταν ανειδίκευτες, ανοργάνωτες, και καταπισμένες. Οι χώροι εργασίας έμοιαζαν με δωμάτια μεσαιωνικών βασανιστηρίων. Οι μισθοί πείνας κυριαρχούσαν. Ενώ ο μέσος όρος των μισθών στην Αγγλία ήταν 26 σελίνια τη βδομάδα για τους άντρες και 11 για τις γυναίκες, οι εργάτριες στο Cradley Heath έπαιρναν μόλις 5 με 6 σελίνια για μία σκληρή εβδομάδα 54ωρών εργασίας.

Το 1910 η κυβέρνηση ψήφισε νόμο που διαμόρφωνε τους κατώτατους μισθούς στα εργοστάσια κατασκευής αλυσίδας στα 11 σελίνια για 3 μέρες την εβδομάδα, αλλά οι εργοδότες αρνήθηκαν να πληρώσουν αυτά τα ποσά. Η Εθνική Οργάνωση Εργαζόμενων Γυναικών είχε τότε 400 μέλη που εργάζονταν στην παραγωγή αλυσίδας. Η Οργάνωση απαίτησε αμέσως κατώτατο μισθό σύμφωνα με το νόμο. Η απάντηση των εργοδοτών ήταν να απαντήσουν με λοκ άουτ. Αυτός ήταν ο σπινθήρας που τις ώθησε να παλέψουν. Η Εθνική Οργάνωση Εργαζόμενων Γυναικών οργάνωσε μία συγκέντρωση και κάλεσε τις εργάτριες αλυσίδας να συμμετέχουν.

Οικονομική ενίσχυση

Περίπου 1000 εργαζόμενες στην κατασκευή αλυσίδων σταμάτησαν να δουλεύουν και διαδήλωσαν μαζί με τα παιδιά τους στην πόλη, τραγουδώντας, χαμογελώντας και κουνώντας σημαίες. Οι εργοδότες δεν περίμεναν να αντέξει η απεργία, γνωρίζοντας ότι οι εργάτριες πληρώνονταν με πολύ λίγα χρήματα και ότι θα σταματούσαν όταν θα τους έπιανε η πείνα. Ομως η απάντηση σε αυτή την οικονομική αδυναμία ήταν η συγκέντρωση οικονομικής ενίσχυσης.

Μέχρι την 1 Σεπτέμβρη, 650 εργάτριες είχαν κατέβει σε απεργία. Μάζευαν λεφτά μετά από τις διαδηλώσεις που έκαναν καθημερινά, αλλά και έξω από τις εκκλησίες και στα γήπεδα ποδοσφαίρου. Χρησιμοποίησαν επίσης το νέο σινεμά που είχε ανοίξει στην πόλη. Με τη βοήθεια της Εθνικής Οργάνωσης Εργαζόμενων Γυναικών έφτιαξαν ένα φιλμ που έδειχνε τις άθλιες συνθήκες τις οποίες ζούσαν οι εργάτριες με στόχο να κερδίσουν υποστήριξη και συμπαράσταση στον αγώνα τους. Εφτασαν να το παρακολουθήσουν 10 εκατομμύρια άνθρωποι γεγονός που βοήθησε να συγκεντρωθούν τα χρήματα. Πολύ γρήγορα συγκεντρώθηκαν τόσα λεφτά ώστε κάθε εργάτρια έπαιρνε 5 σελίνια την εβδομάδα. Η απεργία όχι μόνο παρέμεινε σταθερή αλλά κέρδισε πολύ γρήγορα και νέα ορμή.

Οι εργάτριες είχαν την επιλογή ή να παίρνουν 5 σελίνια και να ξαναγυρίσουν στη δουλειά ή να παίρνουν το ίδιο ποσό για να παλεύουν να διπλασιάσουν τους μισθούς τους, διαδηλώνοντας, πηγαίνοντας σε χώρους που δεν είχαν πάει ποτέ πριν και κάνοντας ότι οι ίδιες ήθελαν μέσα στη μέρα. Με άλλα λόγια δεν είχαν τίποτα να χάσουν παρά μόνο τις αλυσίδες τους.

Η χειραφέτηση και η αίσθηση της ελευθερίας μέθυσαν τις γυναίκες που μέχρι τότε ήταν σκλαβωμένες μέσα στα σιδηρουργεία. Στις 3 Σεπτέμβρη μία διαδήλωση γυναικών από γειτονική πόλη έπεισε περισσότερες να μπουν στη δράση ανεβάζοντας τον αριθμό των γυναικών που απεργούσαν στις 800. Τότε μία αντιπροσωπεία απευθύνθηκε στην TUC (Βρετανική ΓΣΕΕ) και τους ζήτησε υποστήριξη. Με την απεργία δυνατή και την συμπαράσταση να απλώνεται τα αφεντικά και οι μεσάζοντες τρομοκρατήθηκαν. Μετά από ένα μήνα αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.

Στις 22 Οκτώβρη η Εθνική Οργάνωση Εργαζόμενων Γυναικών, οργάνωσε μία μαζική συγκέντρωση στο Cradley Heath όπου η συνδικαλίστρια Μαίρη Μακάρθουρ ανακοίνωσε ότι ο κατώτατος μισθός των 3 σελινίων τρεις μέρες την εβδομάδα είχε κατοχυρωθεί από την απεργία. Οι εργάτριες κέρδισαν αυξηση 100%. Είχαν επίσης συγκεντρώσει τόσα λεφτά για να πληρωθούν όλες όλα τα χαμένα μεροκάματα της απεργίας και τους περίσσεψαν κιόλας για να χτίσουν μία εργατική λέσχη. Αυτή ήταν μία τεράστια νίκη που έδωσε διάθεση για κλιμάκωση ενός νέου απεργιακού κινήματος πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που έμεινε γνωστό ως Great Unrest.

Η απεργία αυτή ενέπνευσε μία ολόκληρη γενιά εργατών σε όλο τον κόσμο. Στο τέλος αυτής της περιοδου τα συνδικάτα στην Αγγλία διπλασιάσαν τα μέλη τους από 2 στα 4 εκατομμύρια. Ηταν μία περίοδος που τα αφεντικά σε όλες τις αναπτυγμένες βιομηχανικά χώρες έρχονταν αντιμέτωποι με ένα μεγάλο απεργιακό κύμα. Στις ΗΠΑ οι μεγαλύτερες απεργίες έγιναν στο σιδηρόδρομο, στην υφαντουργία, στις αυτοκινητοβιομηχανίες.

Νέα Υόρκη

Το Σεπτέμβρη του 1909 στη Ν. Υόρκη μια θυελλώδης απεργία των πουκαμισούδων, που συμπαρέσυρε 20.000 άτομα (από τα οποία 75% ήταν γυναίκες), διήρκεσε 13 εβδομάδες. Οι εργάτες στο εργοστάσιο «Τρίγωνο» οργάνωναν πικετοφορίες, ήρθαν σε σύγκρουση με τους απεργοσπάστες και την αστυνομία. Μετά από πέντε εβδομάδες, ως απάντηση στην ανησυχία ότι η απεργία μπορεί να σπάσει, καλέστηκε γενική απεργία των εργαζομένων στα εργοστάσια πουκαμίσων με τη συμμετοχή 20.000 απεργών σε ολόκληρη την πόλη της Νέας Υόρκης.

Μέσα σε ένα μήνα περισσότερες από 700 γυναίκες είχαν συλληφθεί από την αστυνομία. Η εργοδοσία αναγκάστηκε να συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις. Η απεργία κατάφερε να νικήσει. Η εβδομάδα εργασίας περιοριζόταν σε 52 ώρες, οι εργαζόμενοι είχαν τέσσερις άδειες με αποδοχές και αυξήσεις στους μισθούς. Ήταν η πρώτη επιτυχημένη μεγάλη εξέγερση των εργαζομένων γυναικών στην αμερικανική ιστορία.

Το 1909 μία ανάλογη απεργία ξέσπασε στη φημισμένη Εταιρεία Αυτοκινήτων στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ. Στη συγκεκριμένη αυτοκινητοβιομηχανία, κατά μέσο όρο ένας εργάτης σκοτωνόταν κάθε μέρα από εργατικό ατύχημα. Εργάτες από 16 διαφορετικές εθνικότητες δούλευαν σκληρά στο εργοστάσιο και οι διευθυντές καλλιεργούσαν τις προκαταλήψεις απέναντι στους μετανάστες για να κρατάνε πίσω το συνδικαλισμό. Οταν τον Ιούλιο ξέσπασε μία αυθόρμητη απεργία, οι υπεύθυνοι του εργοστασίου και της Ενωσης Αμερικανών Εργατών (μία γραφειοκρατική ομοσπονδία που έπεζε το ρόλο του πυροσβέστη) περίμεναν ότι θα κατέρρεε σε μία ή δύο μέρες. Αντίθετα οι μετανάστες εργάτες κάτω από την καθοδήγηση των IWW πάλεψαν τους απεργοσπάστες και την αστυνομία για 45 μέρες. 13 απεργοί σκοτώθηκαν αλλά τελικά οι εργάτες νίκησαν.

Από το Γενάρη ως το Μάρτη του 1912 έγινε μία μεγάλη απεργία διαρκείας στο εργοστάσιο υφαντουργίας Λόρενς.Συμμετείχαν 23.000 απεργοί κυρίως γυναίκες, που προέρχονταν από 25 διαφορετικές εθνικότητες και μιλούσαν 45 διαφορετικές γλώσσες. Για πρώτη φορά στην ιστορία του αμερικάνικου εργατικού κινήματος τόσες πολλές διαφορετικές εθνότητες απεργών ενώθηκαν σε μία απεργία. Οι IWW βρήκαν καινούργιες τακτικές για να οργανώσουν την απεργία. Για να αντιμετωπίσουν τις απαγορεύσεις που δεν άφηναν τους απεργούς να συγκεντρώνονται μπροστά στα εργοστάσια, η απεργιακή επιτροπή εφηύρε τις «κινούμενες απεργιακές φρουρές».

Κάθε μέρα, σχημάτιζαν αλυσίδες γύρω από ολόκληρες γειτονιές για να αποτρέψουν τους απεργοσπάστες. Συμμετείχαν 3.000 με 10.000 άνθρωποι που διαδήλωναν με μουσική τύμπανα και τραγούδια. Οι γυναίκες είτε σαν απεργοί είτε σαν σύζυγοι των απεργών κατέβαιναν με πανώ που έγραφαν «Θέλουμε ψωμί και τριαντάφυλλα». Η απεργία ήταν μία τεράστια νίκη για τους απεργούς. Πριν από την απεργία οι IWW είχαν περίπου 300 μέλη και το Σεπτέμβρη του 1912 είχαν ενταχθεί 16.000.