Τα αποτελέσματα των εκλογών στο ισπανικό κράτος ήταν πολιτικός σεισμός -και αυτή είναι η λέξη που χρησιμοποιείται ακόμη και από τα κυρίαρχα ΜΜΕ. Η κυβέρνηση της Δεξιάς (PP) με πρωθυπουργό τον Μαριάνο Ραχόι προσπαθούσε το τελευταίο διάστημα να παρουσιαστεί ως απόλυτη κυρίαρχος του παιχνιδιού, πανηγυρίζοντας για την υποτιθέμενη ανάκαμψη της οικονομίας.
Έφτασαν να λένε ότι η Ισπανία θα γίνει η ατμομηχανή ολόκληρου του Νότου. Αυτά στη χώρα που το ποσοστό ανεργίας συνεχίζει να είναι πάνω από 25%. Η κάλπη ωστόσο έδωσε μόνο 26,1% στο κυβερνών κόμμα. Σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2011, το PP χάνει 6,8 εκατομμύρια ψήφους. Από τους 24 ευρωβουλευτές πέφτει στους 16. Το PSOE (Σοσιαλιστικό Κόμμα) αντί να κερδίσει από τη φθορά της κυβέρνησης υποχωρεί. Από το 38,8% που είχε στις προηγούμενες εκλογές έπεσε στο 23%. Ο ηγέτης του κόμματος Ρουμπαλκάμπα τα παρατάει. Κάλεσε έκτακτο συνέδριο και δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την ηγεσία.
Όμως το πολιτικό φαινόμενο που συζητάει ολόκληρη η χώρα είναι η εκρηκτική άνοδος του Podemos (Μπορούμε). Η πρωτοβουλία που έχει μόλις τέσσερις μήνες ζωής και ενώνει κόσμο από την αντικαπιταλιστική Αριστερά, από τα κινήματα, μέχρι αγωνιστές με προέλευση από την επίσημη Αριστερά, αλλά διαφωνούντες με την συμβιβαστική γραμμή της “Ενωμένης Αριστεράς” (όπου η μεγαλύτερη δύναμη είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα) εκτοξεύθηκε στο 8% και εξέλεξε 5 ευρωβουλευτές. Είναι πλέον το 4ο κόμμα σε εθνικό επίπεδο. Η Εν Λούτσα -αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ- συμμετείχε από την αρχή στην οικοδόμηση του Ποδέμος και δυο σύντροφοι βρίσκονταν στην 12η και 13η θέση του ευρωψηφοδελτίου. Οι τοπικοί “Κύκλοι” που οργάνωσε το Ποδέμος έγιναν κοινωνικό φαινόμενο. Με μια πρόχειρη ενημέρωση σε μια πόλη συγκεντρώνονταν χιλιάδες άνθρωποι που ήθελαν να συνδιαμορφώσουν το πρόγραμμα του κόμματος, να συζητήσουν πολιτικά και να εκλέξουν τους υποψήφιους ευρωβουλευτές. Σε κάποια από τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως στη Μαδρίτη και τη Σεβίλλη, το Ποδέμος κατάφερε να αναδειχθεί σε τρίτη δύναμη, ξεπερνώντας την Ενωμένη Αριστερά. Αντίθετα με τις φωνές που ήθελαν το Ποδέμος να διχάζει την Αριστερά, η αριστερή στροφή εκφράστηκε εξίσου και στην άνοδο της Ενωμένης Αριστεράς. Τρίτο κόμμα πλέον, έφτασε το 10%, με μισό εκατομμύριο ψήφους πάνω από τις εκλογές του 2011.
Πολιτική κρίση
Η πολιτική κρίση γίνεται και “εδαφική” κρίση στην Ισπανία, με βάση τα αποτελέσματα στην Καταλωνία και τη χώρα των Βάσκων. Στην μεν Καταλωνία το PP είναι 5ο κόμμα με κάτω από 10% και η καταλανική Ρεπουμπλικανική Αριστερά βγήκε πρώτο κόμμα, πάνω από το κυβερνών συντηρητικό CiU. Η προοπτική ενός “παράνομου” δημοψηφίσματος στην Καταλωνία για αυτονόμηση από το ισπανικό κράτος γίνεται όλο και πιο πραγματική. Στη Χώρα των Βάσκων η αυτονομιστική Αριστερά (Bildu) που για το επίσημο πολιτικό σκηνικό είναι “τρομοκράτες” συγκέντρωσε πάνω από 23%, ενώ 20% πήρε και στη γειτονική Ναβάρρα.
Ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό της χώρας έχει μετατοπιστεί στα Αριστερά. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή, σημείο καμπής για την πορεία των κινημάτων. Το κίνημα 15Μ (“αγανακτισμένοι”) όπως είχαν γίνει γνωστοί διεθνώς είχε υποτίθεται πάρει διαζύγιο από την πολιτική. Κι όμως η πολιτικοποίηση ήρθε μέσα από την ωριμότητα. Τα κινήματα στην Ισπανία συνέχισαν, βάθυναν, απλώθηκαν και κατάφεραν σημαντικές νίκες, από το μπλοκάρισμα εξώσεων, μέχρι την ανατροπή ιδιωτικοποιήσεων της Υγείας στη Μαδρίτη και από εκεί, ως τη νίκη της απεργίας των εκπαιδευτικών στις Βαλεαρίδες νήσους. Η πρόσφατη κινητοποίηση στη Μαδρίτη στις 22 Μάρτη συγκέντρωσε πάνω από ένα εκατομμύριο κόσμο με αίτημα “Ψωμί, Δουλειά, Στέγη”. Πολλοί αγωνιστές ανησυχούσαν ότι όλη αυτή η δυναμική θα γίνει ατμός στις ευρωεκλογές. Το Ποδέμος φρόντισε να μην επαληθευτεί αυτή η αρνητική πρόβλεψη.
Τώρα όλη η συζήτηση είναι για τη συνέχεια. Στο εσωτερικό του Ποδέμος ο ενθουσιασμός για την επιτυχία κάνει πολύ κόσμο να συζητάει για τις τοπικές και τις εθνικές εκλογές που έρχονται (2014 και 2015 αντίστοιχα). Το κρίσιμο ζήτημα είναι να μην ξεχάσει κανείς ότι ήταν η μαχητικότητα των κινημάτων που δημιούργησε τον πολιτικό χώρο για το Ποδέμος - και εκεί είναι που πρέπει να ρίξουν τις δυνάμεις τους χιλιάδες αγωνιστές που για πρώτη φορά βρήκαν πολιτική έκφραση.