Πενήντα μέρες στα μπλόκα κλείνουν οι αγρότες αυτές τις μέρες. Και απέναντί τους συναντάνε τον τοίχο της κυβέρνησης Μητσοτάκη και της ΕΕ. Ό,τι και να λένε περί «διαλόγου» και «κατανόησης» των προβλημάτων των αγροτών, των κτηνοτρόφων, των μελισσοκόμων και των αλιέων, το μόνο που τους ενδιαφέρει πραγματικά είναι να τελειώνουν με τον «πονοκέφαλο» των κινητοποιήσεων δίνοντάς τους μερικά ψίχουλα, τάχα λόγω «δημοσιονομικής πίεσης» -την ώρα που σπαταλάνε αμέτρητα δις ευρώ σε εξοπλισμούς ενώ φροντίζουν για τα συμφέροντα των καπιταλιστών μέσω φοροαπαλλαγών και στοχευμένων επιδοτήσεων. Οδηγούν τους αγρότες σε μαρασμό και αργά ή γρήγορα σε εξαφάνιση -την ώρα που με τις πολιτικές τους και τις συμφωνίες τους εκτοξεύουν τα κέρδη των καρτέλ του αγροτοδιατροφικού τομέα,
Ο αγώνας που δίνουν οι αγρότες και κτηνοτρόφοι στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη δεν αφορά μόνο τους ίδιους αλλά ολόκληρη την εργατική τάξη και το λαό. Η σύνδεση είναι άμεση: Οι μικροί αγρότες και οι εργαζόμενοι στον πρωτογενή τομέα δεν μπορούν πια να ζήσουν από τα προϊόντα που παράγουν την ώρα που οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι αναγκάζονται να δίνουν όλο τους το μισθό για να τα αγοράσουν.
Ο καταναλωτής πληρώνει τρεις, τέσσερις και πέντε φορές πάνω από την τιμή που ένα φρούτο ή λαχανικό φεύγει από το χωράφι. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες της ίδιας της ΕΕ, για κάθε 100 μονάδες της τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής για αγροτικά προϊόντα, αυτά που εισπράττει ο παραγωγός είναι μόνο 17 μονάδες. Οι 83 μονάδες τροφοδοτούν ενδιάμεσες επιχειρήσεις και υπηρεσίες. Ο λιανέμπορος, δηλαδή το σούπερ-μάρκετ παίρνει τη μερίδα του λέοντος κι ακολουθούν ο χοντρέμπορος και το κράτος με τον ΦΠΑ.
Αντίστοιχα, οι βιομηχανίες μεταποίησης και εμπορίας των αγροτικών προϊόντων, με την απειλή ότι μπορούν να βρουν προϊόντα σε φθηνότερες τιμές από αγορές του εξωτερικού -κι έχοντας τις πλάτες των κυβερνήσεων και της ΕΕ όπως είδαμε και με την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur- αναγκάζουν τους αγρότες να πουλάνε τα προϊόντα τους σε εξευτελιστικές μη βιώσιμες τιμές –την ίδια ώρα που οι τιμές για λιπάσματα, ζωοτροφές, πετρέλαιο, ρεύμα, το νερό, φάρμακα, εκτινάσσονται ανεβάζοντας στα ύψη το κόστος παραγωγής. Μοναδικοί κερδισμένοι πάλι είναι οι καπιταλιστές καθώς υπό την καθοδήγηση της ΕΕ, του ΔΝΤ και των αγορών, όλα τα προηγούμενα χρόνια οι κυβερνήσεις φρόντισαν να ιδιωτικοποιήσουν αυτούς τους κλάδους.
Αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο δεν πρόκειται να αλλάξει από τα πάνω, μέσα από «διορθώσεις» στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της ΕΕ ή της κυβέρνησης. Γιατί είναι ένα πλαίσιο σταθερά προσανατολισμένο στα κέρδη των καπιταλιστών.
Σήμερα, η χρηματοδότηση της νέας ΚΑΠ, μετά και τη στροφή της ΕΕ στον εξοπλιστικό πυρετό του «Rearm Europe» πετσοκόβεται εκ νέου κατά 25%. Οι κατά πολύ μειωμένες επιδοτήσεις της θα μοιραστούν στους μεγαλο-αγρότες και τα αγροτοδιατροφικά τραστ, στα μέτρα των οποίων είναι κομμένα και ραμμένα τα περισσότερα «προγράμματα» επιδοτήσεων. Ενώ η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα δώσει τη δυνατότητα στα καρτέλ της βιομηχανίας τροφίμων να εκτινάξει κι άλλο τα κέρδη του αγοράζοντας τα προϊόντα σε ακόμη χαμηλότερες τιμές την ώρα που οι μικροί παραγωγοί οδηγούνται στην χρεοκοπία.
Για να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ανατροπή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής που σημαίνει σύγκρουση με την ΕΕ, τις κυβερνήσεις της και τα συμφέροντα που διαχρονικά εκπροσωπούν. Αυτό το συνειδητοποιούν σήμερα ολοένα και περισσότεροι παραγωγοί που βλέπουν ότι τα λίγα ψίχουλα που τάζει η κυβέρνηση κάθε χρόνο, δεν πρόκειται ούτε για αστείο να τους λύσουν το πρόβλημα. Το ζήτημα είναι τι κάνουμε, και συγκεκριμένα.
Η θέση που γενικά μιλάει για ανατροπή αυτής της ΚΑΠ σε ένα αόριστο μέλλον «προσεχώς» δεν αποτελεί παρά «ευχολόγιο» όταν στην πράξη μεταφράζεται σε κάποια οικονομικά αιτήματα -και αυτά προσαρμοσμένα στις «δημοσιονομικές ανάγκες» της κυβέρνησης- χωρίς να θέτει το άμεσο πολιτικό δια ταύτα: Ότι αυτή η πολιτική πρέπει να ανατραπεί τώρα, γιατί αύριο θα είναι αργά. Και ότι ο δρόμος της ανατροπής της περνάει, χειροπιαστά μέσα από την ανατροπή της κυβέρνησης Μητσοτάκη, στέλνοντας διπλό μήνυμα στις Βρυξέλλες και σε οποιαδήποτε κυβέρνηση ακολουθήσει στην Αθήνα, ότι η περίοδος της ανοχής, έχει τελειώσει και στους αγρότες στην ΕΕ ότι αυτό το παράδειγμα πρέπει να απλωθεί σε κάθε χώρα.
Ο αγώνας των αγροτών είναι ένας αγώνας που η έκβασή του αφορά όλη την εργατική τάξη αλλά είναι κι ένας αγώνας που έχει ανάγκη τη στήριξη της εργατικής τάξης, για να μπορέσει να νικήσει. Άλλωστε, το σύνθημα «να μπλοκάρουμε τα πάντα» που ενστερνίζονται οι αγρότες στα μπλόκα, ήταν το σύνθημα των γενικών απεργιών στη Γαλλία το φετινό φθινόπωρο. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν άλλο τρόπο να μπλοκάρουν τα πάντα πέρα από το να διαδηλώνουν και να κλείνουν τους δρόμους και τα τελωνεία. Η εργατική τάξη όμως έχει, την απεργία.
Γενική απεργία
Μια γενική απεργία στις συγκοινωνίες, στις μεταφορές, στα λιμάνια, στα αεροδρόμια, στην ενέργεια, στις ίδιες τις βιομηχανίες τροφίμων και τα σούπερ-μάρκετ, μπορεί να μπλοκάρει πιο αποτελεσματικά από οποιοδήποτε άλλο μέσο πάλης τη χώρα και να φέρει τη σύγκρουση στην έδρα του καρτέλ των βιομηχανιών των τροφίμων και της ενέργειας, χτυπώντας τες από τα μέσα. Προσφέρουν ταυτόχρονα έναν πολύτιμο σύμμαχο στον αγώνα των αγροτών και δημιουργούν μαζί με τη νεολαία εκείνο το μέτωπο που θα μπορούσε εδώ και τώρα να αναγκάσει την κυβέρνηση όχι μόνο να κάνει πραγματικές υποχωρήσεις αλλά να μας αδειάσει τη γωνιά -θέτοντας ταυτόχρονα επί τάπητος το ζήτημα ενός άλλου μοντέλου και μιας άλλης στρατηγικής στον πρωτογενή τομέα.
Για να μπορούν οι παραγωγοί να ζήσουν από την εργασία τους, για να μπορούν οι εργαζόμενοι να τραφούν από το μισθό τους, για να σταματήσει η πείνα σε ολόκληρες περιοχές του πλανήτη, για να μπορούν όλοι οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σε μια υγιεινή, πλούσια και καλή διατροφή, χωρίς να απειλείται η περιβαλλοντική ισορροπία του πλανήτη, χρειάζεται ένα διαφορετικό μοντέλο αγροτικής παραγωγής.
Ένα μοντέλο, βέβαια, που θα χρησιμοποιεί όλα τα σύγχρονα μέσα για να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων και όχι για να αυγατίζει τα κέρδη. Για να γίνει αυτό ένας μόνο τρόπος υπάρχει: Η μεταποίηση και η διανομή των τροφίμων -καθώς και όλοι οι τομείς που εμπλέκονται σε αυτήν τη διαδικασία, τράπεζες, ενέργεια, λιπάσματα, κλπ- να περάσουν κάτω από δημόσιο και εργατικό έλεγχο, σε ένα ενιαίο δημόσιο φορέα τροφίμων, βγάζοντας από τη μέση όλους τους μεσάζοντες, τους μεγαλοβιομήχανους, τους εμπόρους.
Ένα τέτοιο μοντέλο δεν πρόκειται να το υλοποιήσει καμιά ΕΕ, καμιά κυβέρνηση, ούτε φυσικά τα καρτέλ, τα συμφέροντα των οποίων διαχειρίζονται. Μπορεί να το υλοποιήσει η μεγάλη πλειοψηφία των αγροτών, κτηνοτρόφων, αλιέων (σε αντίθεση με τη πλούσια μειοψηφία αυτών των κλάδων που βλέπουν συμφέρων τον εναγκαλισμό τους με τις επιχειρήσεις) σε συνεργασία με την εργατική τάξη -ξεκινώντας από τους εργάτες γης, τους εργαζόμενους στη βιομηχανία και την διανομή τροφίμων.
Σε 360.000 υπολογίζονται σήμερα οι άμεσα ή έμμεσα εργαζόμενοι στις βιομηχανίες ποτών και τροφίμων ενώ περίπου 120.000 είναι οι εργαζόμενοι στα σούπερ μάρκετ. Οι εργαζόμενοι, μαζί με όλους τους εξειδικευμένους επιστήμονες που εργάζονται σε αυτές τις εταιρίες, αλλά και στην ενέργεια και στην ύδρευση και όλες τις σχετικές δημόσιες υπηρεσίες, έχουν όλη την τεχνογνωσία που χρειάζεται για να μπορέσουν συλλογικά να οργανώσουν από κοινού τη αγροτική παραγωγή καλύτερα από κάθε ΚΑΠ που εκφράζει μόνο την πολιτική των αφεντικών, φτάνει να πάρουν οι ίδιοι τον έλεγχό της.
Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να αλλάξουν τα πράγματα συνολικά και στον πρωτογενή τομέα. Σε μια εποχή πολυκρίσης, που η γη, η παραγωγή και ο πλούτος, συνειδητά και μεθοδευμένα, περνάνε στα χέρια των λίγων και εκλεκτών, απαιτούνται ριζικές ανατροπές – σαν και αυτές που ούτως ή άλλως άλλαξαν τον προηγούμενο αιώνα τη ζωή των παραγωγών στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.
Να θυμηθούμε τους κολίγες, τους άκληρους αγρότες, που έναν αιώνα πριν, λίγους μήνες πριν από την Οκτωβριανή Επανάσταση εξεγείρονταν ενάντια στους μεγαλογαιοκτήμονες και προχωρούσαν σε καταλήψεις γης, απαιτώντας και κερδίζοντας τον αναδασμό της, έχοντας τη στήριξη των εργατών που καταλάμβαναν τα εργοστάσια και της επαναστατικής κυβέρνησης των συμβουλίων εργατών-αγροτών-φαντάρων με μπροστάρηδες τους Μπολσεβίκους. Να ανατρέξουμε στις ιδέες που γέννησαν τέτοιες ανατροπές, στον Λένιν και τον Γκράμσι, που έναν αιώνα πριν έγραφε:
«Η οικονομική αναζωογόνηση των αγροτών πρέπει να αναζητηθεί στην ταξική αλληλεγγύη με το βιομηχανικό προλεταριάτο που με τη σειρά του χρειάζεται την αλληλεγγύη των αγροτών... Επιβάλλοντας τον εργατικό έλεγχο θα διευθύνει τη βιομηχανία στην παραγωγή αγροτικών μηχανημάτων, ρούχων και παπουτσιών για τους αγρότες. Τσακίζοντας τις αυταρχικές σχέσεις στα εργοστάσια, καταστρέφοντας τον καταπιεστικό μηχανισμό του καπιταλιστικού κράτους και εγκαθιδρύοντας το κράτος των εργατών... οι εργάτες θα σπάσουν όλες τις αλυσίδες που δένουν τους αγρότες στην φτώχεια και την απελπισία».