Διεθνή
Λιβύη: Ετοιμάζουν νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση
Πρόσφυγες από την Λιβύη στα ανοιχτά της Ιταλίας
Μια νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση ετοιμάζουν στη Λιβύη τους επόμενους μήνες, επισφραγίζοντας οριστικά την ολική αποτυχία της επέμβασης του 2011. Το Μάρτη του 2011 στη διάρκεια της επανάστασης που ανέτρεψε τον Καντάφι, οι χώρες του ΝΑΤΟ σε συμμαχία με αραβικές μοναρχίες άρχισαν να βομβαρδίζουν τη Λιβύη, για να “σώσουν τον άμαχο πληθυσμό από τις σφαγές του Καντάφι”.
Στην πραγματικότητα ήθελαν να καθορίσουν ότι το μετεπαναστατικό σκηνικό της Λιβύης δεν θα ξέφευγε από τα όρια της ιμπεριαλιστικής τάξης και ασφάλειας. Πέντε χρόνια μετά, οι ίδιοι παραδέχονται ότι το χάος στη Λιβύη είναι απερίγραπτο. Ο Ομπάμα στην τελευταία του πολυσέλιδη συνέντευξη στο περιοδικό Ατλάντικ, υποστηρίζει ότι η επέμβαση στη Λιβύη ήταν το μεγαλύτερο λάθος της θητείας του. Και τώρα η Ιταλία ηγείται ενός νέου μπλοκ “προθύμων” που θα ξαναεπέμβει ελπίζοντας να επιβάλει τη “σταθερότητα” άλλη μια φορά.
Οι σχεδιασμοί κάνουν λόγο για πέντε με έξι χιλιάδες στρατιώτες. Η Βρετανία δηλώνει διαθέσιμη να προσφέρει 800 έως 1300, ανάλογα με το τι θα δώσουν και οι υπόλοιποι: Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία. Είναι ακόμα άγνωστο ποια σχεδιάζουν να είναι η συμμετοχή αραβικών καθεστώτων, όπως η Αίγυπτος.
Η Λιβύη είναι στρατιωτικά χωρισμένη σε τουλάχιστον τέσσερα κομμάτια, ανατολικά κάτω από το στρατό που υπάκουγε στην κυβέρνηση του Τομπρούκ, δυτικά έχει τον έλεγχο η συμμαχία που είχε την κυβέρνηση της Τρίπολης, στο μέσο της μεσογειακής ακτής έχει απλώσει τον έλεγχό του το Ισλαμικό Κράτος, ενώ τα νοτιοδυτικά πολιτοφυλακές των Τουαρέγκ. Στην πραγματικότητα η περιγραφή αυτή είναι απλοποιημένη. Ο Άγγλος υπουργός Εξωτερικών, απαντώντας σε ερωτήσεις στο Κοινοβούλιο σχετικά με τις “δύο αντιμαχόμενες πλευρές στη Λιβύη” είπε πρόσφατα πως “μακάρι να ήταν τόσο απλά τα πράγματα και να υπήρχαν δύο πλευρές. 120 πλευρές υπάρχουν”. Η δήλωση έγινε μία μέρα αφού είχε γυρίσει ο ίδιος από επίσκεψη στην Τρίπολη της Λιβύης.
Μέχρι πρόσφατα η Λιβύη είχε δύο κυβερνήσεις. Μετά από τις συστηματικές προσπάθειες των ξένων δυνάμεων, στήθηκε μια “ενιαία κυβέρνηση” με την οποία θα μπορούσαν να έχουν συνομιλίες. Το αποτέλεσμα ήταν αντί για μία στη θέση των δύο κυβερνήσεων, απλώς απέκτησαν μία τρίτη στο πλάι των άλλων δύο. Το κοινοβούλιο του Τομπρούκ, το οποίο αναγνώριζαν οι ξένες δυνάμεις, ακόμη δεν έχει αναγνωρίσει την ισχύ της νέας κυβέρνησης. Αυτή η κυβέρνηση είναι που τώρα πρέπει να κάνει επίσημη “πρόσκληση” στη συμμαχία που στήνει η Ιταλία για να έρθει στη χώρα.
Συγκρούσεις
Προς το παρόν, ο νέος δοτός πρόεδρος της χώρας πιέζει τους ιμπεριαλιστές να διακόψουν το εμπάργκο και να αρχίσουν να προμηθεύουν με οπλισμό τον στρατό του. Όμως, κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν. Οι αντιμαχόμενοι στρατοί έφτασαν την περασμένη βδομάδα να αλληλοεμποδίζουν την εξαγωγή πετρελαίου, ενώ στην Τρίπολη λίγο μετά την επίσκεψη δυτικών πρέσβεων που έφτασαν για να αναγνωρίσουν την νέα κυβέρνηση, ξέσπασαν ένοπλες συγκρούσεις.
Στα ανατολικά, έχει επιβάλει τον έλεγχό του ο στρατηγός Χαλίφα Χάφταρ, ο οποίος παρουσιάζεται ως ο φόβος και ο τρόμος των ισλαμιστών, αλλά όλοι ξέρουν πως τα όπλα και τη στήριξη δεν την οφείλει στο… κοινοβούλιο του Τομπρούκ, αλλά στον δικτάτορα της Αιγύπτου Σίσι, που του παρέχει ό,τι χρειάζεται. Ανάμεσα στους στόχους της επέμβασης του 2011 ήταν να διασφαλιστεί και η ομαλή ροή του πετρελαίου. Αυτός ο στόχος απέτυχε παταγωδώς και σήμερα υπάρχουν εγκαταστάσεις που από την αχρησία και από την αδυναμία εξαγωγών έχουν ήδη οδηγηθεί σε καταστροφή.
Μέσα σε μια τέτοια κατάσταση, οι Δυτικοί υποστηρίζουν ότι η επέμβαση που ετοιμάζουν δεν είναι “πολεμική”, αλλά απλώς για να εκπαιδευτεί ο στρατός που έχει ανάγκη η νέα κυβέρνηση. Αυτή είναι και η δικαιολογία που χρησιμοποιεί ο Κάμερον στη Βρετανία. Αρνείται να παρουσιαστεί στο Κοινοβούλιο για να απαντήσει σε ερωτήσεις, ενώ οι Υπουργοί του λένε πως δεν απαιτείται ψηφοφορία από τη Βουλή, γιατί δεν πρόκειται για πολεμική επέμβαση. Την τελευταία φορά που ο Κάμερον ζήτησε ψήφο από τη Βουλή για πολεμική επέμβαση, στη Συρία, την έχασε. Τα ψέματα δεν πολυπερνάνε. Οι ίδιοι οι βουλευτές των Συντηρητικών που δεν έχουν όρεξη να ξαναϋποστηρίξουν έναν πόλεμο-φιάσκο λένε πως “Η Λιβύη είναι ένα αποτυχημένο κράτος που βρίσκεται σε κατάσταση πολυμέτωπου εμφύλιου πόλεμου, συνεπώς οποιαδήποτε ανάπτυξη βρετανικών δυνάμεων, εξ ορισμού είναι εμπλοκή σε πολεμική σύρραξη”.
Μέσα στη βδομάδα οργανώνονται στη Βιέννη συνομιλίες για το πώς θα στηριχτεί η νέα κυβέρνηση και τα επόμενα βήματα της επέμβασης. Ο φόβος τους για την κατάσταση στη Λιβύη αντανακλάται στο ότι η αναλογία στρατιωτών που προορίζονται για την ασφάλεια της νέας αποστολής είναι μεγαλύτερη από άλλες επεμβάσεις, ακόμη και στο Ιράκ. Αν, όπως λένε, υπάρχουν 120 πλευρές σε αυτόν τον πόλεμο, οι στρατιώτες που θα πατήσουν τα πόδια τους στη Λιβύη πρέπει να φυλάγονται από 120 μεριές. Φυσικά, όπως και στη Συρία, όλοι δηλώνουν εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, και ζητάνε όπλα για να το πολεμήσουν. Πέρα από τις υποκρισίες τους, είναι ένα από τα κατορθώματα της επέμβασης του 2011 ότι έφτασαν να έχουν στη Λιβύη εξαγωγή “Ισλαμικού Κράτους” από τη Συρία. Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, μέσα στην περασμένη χρονιά οι μαχητές του ISIS αυξήθηκαν από τέσσερις σε έξι χιλιάδες στη Λιβύη.
Ο μεσογειακός διάδρομος θανάτου
Η Ιταλία βρίσκεται επικεφαλής της νέας επίθεσης για δυο λόγους. Αφενός είναι η παλιά αποικιοκρατική δύναμη που είχε στον έλεγχό της τη Λιβύη ως το 1943 και τη θεωρεί πίσω αυλή της, με τον ίδιο τρόπο που η Γαλλία βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή για βομβαρδισμούς στη Συρία. Αφετέρου, γιατί η Λιβύη είναι το πέρασμα χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών προς τα ιταλικά νησιά και προς την Ευρώπη.
Το καθεστώς Καντάφι ιδιαίτερα στα τελευταία του χρόνια είχε αποδειχθεί ο καλύτερος σύμμαχος της Ευρώπης φρούριο, εξασφαλίζοντας ότι οι Αφρικανοί μετανάστες θα κατέληγαν σε φυλακές και σε στρατόπεδα εντός λιβυκού εδάφους και όχι σε βάρκες που φτάνουν στη Λαμπεντούζα ή τη Σικελία. Η κατάρρευση του καθεστώτος άνοιξε τις πύλες της μετανάστευσης και οι πρώτοι μαζικοί πνιγμοί μεταναστών μετατράπηκαν σε οργή και πίεση για να σπάσουν οι συμφωνίες του Δουβλίνου και όλοι οι μηχανισμοί της Ευρώπης φρούριο.
Τώρα, με την συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και την κλιμάκωση των ρατσιστικών φραγμών στην Ελλάδα και στα υπόλοιπα Βαλκάνια, ο λεγόμενος “κεντρικός μεσογειακός διάδρομος” ξαναγίνεται κομβικός. Το 2016, οι περισσότεροι νεκροί μετανάστες και πρόσφυγες στα νερά της Μεσογείου είναι στο πέρασμα μεταξύ Λιβύης και Ιταλίας (976 θύματα επισήμως μέχρι τις 6 Μάη, δίπλα στους ακόμη 376 ανθρώπους που έχουν πνιγεί φέτος στο Αιγαίο). Περίπου 30 χιλιάδες έχουν φτάσει φέτος στην Ιταλία. Στην πλειονότητά τους μέχρι στιγμής αυτοί που προσπαθούν να περάσουν μέσω Λιβύης προέρχονται από τη Νιγηρία, την Γκάμπια, τη Σενεγάλη, τη Γουϊνέα και την Ακτή του Ελεφαντοστού. Όμως, οι προβλέψεις των ίδιων των οργανισμών του ΟΗΕ είναι ότι θα αυξηθεί και ο κόσμος από την Ασία που επιχειρεί αυτό το δύσκολο θαλάσσιο πέρασμα.
Η επέμβαση που ετοιμάζει η Ιταλία βάζει στόχο και να εξασφαλίσει ότι η πολιτική του Καντάφι θα ξαναβρεί στήριγμα. Θέλουν κάποιο καθεστώς που θα μπορεί να μαντρώνει πρόσφυγες και μετανάστες στην Αφρική, ή θα βουλιάζει τις βάρκες τους πριν φτάσουν σε ευρωπαϊκά νερά. Από κοντά ακολουθεί και το ΝΑΤΟ, το οποίο θέλει να επεκτείνει την αντιπροσφυγική του δράση. Ο αναπληρωτής γραμματέας του δήλωσε την περασμένη βδομάδα ότι αναμένουν -και αυτοί- επίσημη πρόσκληση από τη νέα κυβέρνηση της Λιβύης για ΝΑΤΟϊκή εμπλοκή πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία τον ερχόμενο Ιούλη.
Ο Ομπάμα, στη συνέντευξη που αναφέραμε στις πάνω στήλες, ανάμεσα σε άλλα ρίχνει και ορισμένα καρφιά στον Σαρκοζί και τον Μπερλουσκόνι. Λέει, πως ορισμένοι Ευρωπαίοι, ζητούσαν επίμονα επέμβαση στη Λιβύη το 2011, αλλά δεν ήταν διατεθειμένοι να προσφέρουν οι ίδιοι στρατεύματα. Ενώ στη συνέχεια, λέει, βομβάρδιζαν στόχους για να κάνουν φιγούρα, ενώ ήταν οι αμερικάνικες δυνάμεις αυτές που είχαν διαλύσει την αντιαεροπορική άμυνα. Παράλληλα, οι σύμβουλοι της Χίλαρι Κλίντον που θέλουν τώρα να της ξαναφτιάξουν το προφίλ, ξεπλένοντάς την από το λιβυκό φιάσκο του 2011, μας προσφέρουν ένα ακόμη στοιχείο. Η αποτυχία, λένε, οφείλεται στο ότι ποτέ δεν βρέθηκε πολιτικός σύμμαχος των ιμπεριαλιστών στη Λιβύη που να αποδεχθεί αμερικάνικη παρουσία στο έδαφος.
Τώρα, οι ευρωπαίοι πρόθυμοι ρισκάρουν να μπουν με χερσαία παρουσία σε μια Λιβύη που βρίσκεται σε ακόμη βαθύτερο χάος. Αν το αντιπολεμικό κίνημα το 2011 τούς έκοψε τη φόρα και δεν τους άφησε να ολοκληρώσουν το έγκλημά τους, σήμερα μπορούν να βρουν μπροστά τους και το τεράστιο κίνημα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες, που δεν θα τους αφήσει να απλώσουν τους ρατσιστικούς τους φράχτες ακόμη και στις ακτές της Αφρικής.