Εκπαίδευση και νεολαία
Εκδήλωση ΣΕΚ στις Σχολές: Ενάντια στην Παιδεία των startups

21/5, Στο προάυλιο της Νομικής της Αθήνας. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης

Πλούσια σε συμμετοχή και περιεχόμενο ήταν η εκδήλωση με θέμα «Κίνημα ενάντια στην Παιδεία των startups» που οργάνωσε το ΣΕΚ στις Σχολές, την Παρασκευή 21 Μάη στη Νομική της Αθήνας.

Τη συζήτηση άνοιξαν ο Νίκος Στραβελάκης, οικονομολόγος και καθηγητής στο Οικονομικό του ΕΚΠΑ κι ο Πάνος Γκαργκάνας, διευθυντής της Εργατικής Αλληλεγγύης. Και οι δύο ξεκίνησαν περιγράφοντας την πορεία μέσα από την οποία διαμορφώθηκε το εκπαιδευτικό σύστημα, με βάση τις ανάγκες του καπιταλισμού σε κάθε περίοδο. 

«Η Παιδεία είναι υποταγμένη στις ανάγκες του καπιταλισμού. Το τι επιλογές γίνονται, ποιος είναι ο προσανατολισμός της, τι μαζικοποιείται και τι κλείνει, γίνονται με βάση τα κριτήρια που υπαγορεύει η πορεία του συστήματος. Αυτό μπορούμε να το δούμε πηγαίνοντας προς τα πίσω. Η μαζικοποίηση των πανεπιστημίων δεν υπήρχε πάντοτε. Τα πανεπιστήμια ήταν για λίγους κι εκλεκτούς, προορισμένα για να βγάζουν ανθρώπους που να μπορούν να σταθούν στα ανώτερα πατώματα της κοινωνίας και της άρχουσας τάξης. 

Η αλλαγή με την μαζικοποίηση των πανεπιστημίων και την πρόσβαση σε αυτά των παιδιών της εργατικής τάξης και των αγροτών είναι μια κατάσταση που δημιουργείται μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, σε περίοδο ανάπτυξης του καπιταλισμού. Αυτό αποτελεί το υπόβαθρο πάνω στο οποίο γίνονται οι επιλογές για περισσότερα πανεπιστήμια, περισσότερους εισακτέους και καθηγητές κι αυτό με τη σειρά του έχει την αντανάκλασή του στις υπόλοιπες βαθμίδες της εκπαίδευσης. 

Όταν έρχεται η κρίση υπάρχουν νέες αλλαγές, βίαιες προσαρμογές, τόσο προς την κατεύθυνση των ταξικών φραγμών όσο και στο ποιος ελέγχει τα πανεπιστήμια και με ποιον τρόπο» ξεκίνησε ο Πάνος Γκαργκάνας. 

«Τα τελευταία 30 χρόνια διεθνώς ήταν ένα διάστημα στη πράξη αποκλεισμού της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων από τη πανεπιστημιακή μόρφωση. Ούτε 5% από παιδιά της εργατικής τάξης δεν μπορούν να φοιτήσουν σε αμερικάνικα πανεπιστήμια… Την ίδια ώρα συγχωνεύονται διεθνώς πανεπιστημιακά τμήματα και επιχειρείται η κατηγοριοποίηση των ΑΕΙ σε ιδρύματα πρώτης, δεύτερης και γιατί όχι χαμηλότερης κατηγορίας… Αυτή είναι και η πεμπτουσία της αναδιάρθρωσης της Κεραμέως. Η δημιουργία και ιδιωτικοποίηση εξειδικευμένων λειτουργιών των κρατικών πανεπιστημιών και η περιθωριοποίηση των υπολοίπων… Βέβαια τα μοντέλα αυτά απέχουν πολύ από το να εφαρμοστούν στη πράξη. Η ίδια η τεχνολογία έχει όρια και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη διαλεκτική του ανθρώπου με τη φύση, την ανθρώπινη εργασία» σημείωσε μεταξύ άλλων ο Νίκος Στραβελάκης ο οποίος προηγουμένως είχε κάνει μια αναλυτική περιγραφή των επιλογών που διαμόρφωσαν την πορεία της ανώτατης εκπαίδευσης από τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα.

Έρευνα στα μέτρα τους

«Έχουμε φτάσει στο σημείο που τα ζητήματα της έρευνας έχουν πάρει πολύ μεγάλες διαστάσεις» συνέχισε ο Πάνος Γκαργκάνας. «Όλη αυτή η φιλολογία περί άυλης οικονομίας, οικονομίας της γνώσης κλπ είναι δεμένη με το προσανατολισμό στις startups. Δεν υπήρχε παλιότερα ούτε καν αυτή η ορολογία. Είναι δεμένη με τη φάση της κρίσης, της κερδοσκοπίας και του τζόγου που βρίσκεται το σύστημα… Αυτό επηρεάζει το πανεπιστήμιο και σημαίνει αλλαγές σε όλα τα επίπεδα» τόνισε ο Πάνος Γκαργκάνας και συνέχισε: «Δεν συμφέρει τους καπιταλιστές να επενδύσουν σε δικά τους ερευνητικά εργαστήρια και “αξιοποιούν” τα πανεπιστήμια όπου μπορεί η έρευνα να γίνει φτηνά και εκτεταμένα. Όλη η αντιδραστική μεταρρύθμιση έχει να κάνει με το ποιος καρπώνεται τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας. Ερευνητικές ομάδες που λειτουργούν στο πλαίσιο ενός πανεπιστημίου, εξαγοράζονται από επιχειρήσεις (αυτά είναι τα startups) δίνοντας ευκαιρίες για μεγάλη κερδοσκοπία στο χρηματιστήριο».

Ως πιο πρόσφατο και χαρακτηριστικό παράδειγμα έθεσε αυτό των εμβολίων για τον covid 19. Οι εταιρείες αρνούνταν για πολύ καιρό να επενδύσουν στα εμβόλια γιατί αμφισβητούσαν το περιθώριο κερδοφορίας τους και οι πανεπιστημιακές αρχές συμβάδιζαν με αυτές τις επιλογές. Με το που αντιλήφθηκαν ότι η πανδημία απλώνεται κι άρα θα πουληθούν δισεκατομμύρια εμβόλια, έτρεξαν να χρηματοδοτήσουν τις έρευνες. Κι αυτές τις έρευνες κανένα ιδιωτικό κολλέγιο δεν έχει την υποδομή να τις κάνει. Η προσαρμογή και η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων πανεπιστημίων γίνεται σε αυτή την κατεύθυνση. Για να υλοποιηθούν αυτές οι προτεραιότητες αλλάζουν το πλαίσιο διαχείρισής τους, δίνοντας τον έλεγχο σε τεχνοκράτες αντί για τα όργανα αυτοδιοίκησης που είχαν μέχρι τώρα, αναπροσαρμόζουν τα μεταπτυχιακά, συγχωνεύουν και κλείνουν τμήματα, συρρικνώνουν την πρόσβαση στην τριτοβάθμια κλπ. 

«Το φοιτητικό κίνημα που έχει αναπτυχθεί σε αυτή τη φάση συγκρούεται με αυτές τις κεντρικές επιλογές του καπιταλισμού και γι’ αυτό είναι αντικαπιταλιστικό. Το πως θα το οργανώσουμε να πάει παρακάτω έχει τεράστια σημασία για όλες τις μάχες» έκλεισε την εισήγησή του ο Πάνος Γκαργκάνας.

• Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο πάνω στο οποίο βασίστηκε η ομιλία του Νίκου Στραβελάκη στο ergatiki.gr καθώς και το άρθρο του Πάνου Γκαργκάνα «ενάντια στην Παιδεία των startups» στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω που κυκλοφορεί και στην ιστοσελίδα socialismfrombelow.gr. Ολόκληρη η εκδήλωση βιντεοσκοπημένη βρίσκεται στη σελίδα της Εργατικής Αλληλεγγύης στο Facebook. 


Φοιτητές/τριες και εργαζόμενες στην έρευνα, πήραν το λόγο στη συζήτηση που ακολούθησε. 

«Όλη αυτή η συζήτηση πρέπει να καταλήξει σε πρακτικές μάχες που έχουμε να δώσουμε» τόνισε ο Αλέξανδρος Κοροβέσης, φοιτητής στο ΠΑΔΑ. «Η κυβέρνηση φοβάται ότι άνοιγμα των σχολών θα σημαίνει γενικές συνελεύσεις και αγώνες γι’ αυτό και τις κρατάει κλειστές, καταργεί το άσυλο, θέλει να βάλει τους μπάτσους στα πανεπιστήμια. Κάθε αντιμάθημα, συζήτηση, συνέλευση, εκδήλωση κλπ λογοδοτεί στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της φοιτητικής συλλογικότητας που τόσο φοβούνται» συνέχισε και κάλεσε στο νέο φοιτητικό συλλαλητήριο που θα γίνει την Πέμπτη 27/5.

Για την κυβερνητική προσπάθεια χτυπήματος των συλλογικών διεκδικήσεων του φοιτητικού κινήματος κι ενίσχυσης του ατομισμού μίλησε ο Δήμος από τους Μεταλλειολόγους του ΕΜΠ, σημειώνοντας την αντίστοιχη προσπάθεια που γίνεται για επίθεση στον συνδικαλισμό στους χώρους δουλειάς μέσα από το νομοσχέδιο Χατζηδάκη.

«Παρότι η κυβέρνηση επιχειρεί να χτυπήσει τον συνδικαλισμό σε σχολές κι εργατικούς χώρους ο κόσμος συνεχίζει να στρέφεται σε αυτόν» είπε μεταξύ άλλων η Μαρία Καστελιώτη, φοιτήτρια στη Φιλοσοφική της Αθήνας. «Η νεολαία έπαιξε ρόλο σε αυτό όλη αυτή τη χρονιά, σπάζοντας τις απαγορεύσεις και δίνοντας παράδειγμα και δύναμη στον κόσμο της εργασίας» συνέχισε.

«Ξεκινήσαμε στην αρχή του χρόνου λίγος κόσμος με κινητοποιήσεις στο Υπουργείο Παιδείας και φτάσαμε να διαδηλώνουμε χιλιάδες σε εβδομαδιαία βάση. Χρειάζεται να συνδεθούμε με τις μάχες όλης της κοινωνίας» σημείωσε η Μαρία Ρίζου, φοιτήτρια στο ΕΜΜΕ του ΕΚΠΑ και συνέχισε αναφερόμενη στη μάχη ενάντια στο σεξισμό που έχει ανοίξει τόσο στις σχολές όσο κι ευρύτερα.

Στην προσπάθεια συρρίκνωσης της τριτοβάθμιας Παιδείας και τις περικοπές αναφέρθηκε ο Νίκος Γεροντής, φοιτητής στο ΠΑΔΑ, φέρνοντας ως παράδειγμα «την ανωτατοποίηση των ΤΕΙ που ενώ έγινε για τις ανάγκες της αγοράς, παρουσιαζόταν ως αναβάθμιση των σπουδών μας, αλλά στην πράξη δεν σήμανε τίποτα το θετικό για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες».

Αξιοσημείωτες ήταν οι παρεμβάσεις της Μυρτώ Μαργέλη, υποψήφια διδάκτορα στην Ιατρική του ΕΚΠΑ και της Παρί Κουτσουδάκη, εργαζόμενη τεχνικό στην έρευνα που έφεραν πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα αφενός για το πως όλη η επιστημονική διαδικασία γίνεται με κριτήριο το κέρδος καταλήγοντας και σε διαστρεβλωμένα αποτελέσματα, αφετέρου για τις άθλιους όρους με τους οποίους εργάζεται ο κόσμος σε αυτούς τους χώρους.


Νέα διαδήλωση την Πέμπτη 27 Μάη

Νέο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 27/5, 1μμ, στα Προπύλαια. Το διήμερο 25 και 26/5 ήταν προγραμματισμένες γενικές συνελεύσεις σε μια σειρά σχολές όπως το Πάντειο, η Φιλοσοφική και σχολές του ΕΜΠ. «Ο αγώνας ενάντια στο νομοσχέδιο Κεραμέως - Χρυσοχοΐδη συνεχίζεται μέχρι την ανατροπή του. Είναι πρόκληση να παραμένουν οι σχολές κλειστές την ώρα που έχουν ανοίξει τα πάντα. Διεκδικούμε να ανοίξουν άμεσα και να μην εφαρμοστούν τα κλεισίματα τμημάτων και να μπουν στις σχολές τουλάχιστον όσοι πέρασαν και περσι. Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να τους ανατρέψουμε» τονίζει το ΣΕΚ στις σχολές.