Η Αριστερά
Μεταρρύθμιση ή Επανάσταση;

5/12/21, Πανελλήνιος, εκδήλωση για τα 50 χρόνια ΣΕΚ

Γιορτάζουμε τα 50 χρόνια μέσα σε εξαιρετικές συνθήκες και μάχες όλη αυτή την περίοδο. Δεν θα είχαμε τόσο καλά και δυνατά γενέθλια αν δεν μας τα χάριζε το εργατικό κίνημα.

Έχουμε ένα εργατικό κίνημα που έδωσε τις πιο σκληρές πολιτικές μάχες. Έβαλε τη ΧΑ στη φυλακή. Έδωσε τη μάχη με τα μνημόνια.  Άνοιξε τα σύνορα στους πρόσφυγες και τους μετανάστες το 2015-16. Άνοιξε τη μάχη με τον σεξισμό μέσα σε κάθε εργατικό χώρο, για την ισότητα των μισθών, ενάντια στις σεξουαλικές παρενοχλήσεις, για να οργανωθούν οι γυναίκες στην πρώτη γραμμή μέσα στα συνδικάτα και για να γίνει για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια απεργία των εργατριών και των εργατών στις 8 Μάρτη. 

Είναι ένα εργατικό κίνημα που δίνει μάχες στο συνδικαλιστικό, στο πολιτικό και στο ιδεολογικό επίπεδο. Αυτό είναι που θέλει να τσακίσει ο Μητσοτάκης που ήρθε από την αρχή με τρεις στόχους. Να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση. Να αποκτήσει ξανά την πολιτική ηγεμονία που του είχε πάρει -έστω στο κυβερνητικό επίπεδο- η Αριστερά. Να τσακίσει τη ριζοσπαστικοποίηση των εργατών και των εργατριών. 

Κι ακόμα παλεύει να τα πετύχει. Γιατί από τη μία πλευρά είναι αυτός και οι μηχανισμοί του και από την άλλη είναι ένα εργατικό κίνημα και μια επαναστατική αριστερά που γιορτάζει σήμερα τα 50 της χρόνια, που δεν τον αφήνουν. 

Όταν το 1971 δημιουργήσαμε την ΟΣΕ, μια ομάδα 7-8 ατόμων, αποφασίσαμε πως βασικό αγκωνάρι της δουλειάς μας ήταν η τοποθέτηση μας πάνω στο ζήτημα μεταρρύθμιση ή επανάσταση. Τον Γενάρη του 1972 δημοσιεύσαμε ένα άρθρο με τίτλο “Όχι στον ρεφορμισμό των σταδίων” όπου υποστηρίζαμε πως η ρεφορμιστική τακτική και στρατηγική δεν μας οδηγούν πουθενά και πως η προοπτική είναι αντικαπιταλιστική και επαναστατική. 

Βέβαια μια μικρή ομάδα μπορεί να λέει ό,τι θέλει. Ο ρόλος όμως που έπαιξε η επαναστατική αριστερά και μέσα στο ίδιο το Πολυτεχνείο ήταν σημαντικός, χάρη σε αυτήν την τοποθέτηση. Ήδη πριν από το Πολυτεχνείο υπήρχαν δύο γραμμές. Η μία υποστήριζε πως δεν χρειάζονταν καταλήψεις καθώς στα σκαριά υπήρχε η προοπτική της διακυβέρνησης μαζί με αστούς πολιτικούς αλλά και χουντικούς που ήταν διατεθειμένοι να περάσουν στην άλλη πλευρά. Γι' αυτό δεν υποστήριζε ούτε τις καταλήψεις, ούτε τις απεργίες πόσο μάλλον το ίδιο το Πολυτεχνείο. Μέσα στο τριήμερο του Πολυτεχνείου αυτή η μάχη δόθηκε ξανά. Θα έβγαινε ανακοίνωση σε αυτή την κατεύθυνση ή στο δρόμο της ανατροπής της Χούντας μέσα από γενική απεργία; Νίκησε το δεύτερο. Αυτό σήμανε πως τα τανκς μπορεί να μπήκαν στο Πολυτεχνείο αλλά μετά από λίγους μήνες η Χούντα κατέρρευσε και άνοιξε η περίοδος της Μεταπολίτευσης. 

Η στρατηγική «μεταρρύθμιση ή επανάσταση» δεν σημαίνει πως οι επαναστάτες είναι απομονωμένοι από τις ανάγκες του κόσμου. Αντίθετα σημαίνει πως οι επαναστάτες πρέπει να είναι μέσα στις ανάγκες του, μαζί με όσους παλεύουν. Πρέπει κανείς να βρίσκεται μέσα στη δυναμική των μαχών για να την προχωρά και να μπορεί να τραβά και την υπόλοιπη Αριστερά.

Μεταπολίτευση

Αμέσως μετά την κατάρρευση της Χούντας, το 1974, η θέση που κυριαρχούσε ήταν “Καραμανλής ή τανκς”. Εμείς λέγαμε πως δεν θα χαρίσουμε στους Καραμανλήδες τις νίκες του κινήματος. Ξέσπασαν πολύ μεγάλες μάχες μέσα στις οποίες βρισκόταν όλη η επαναστατική αριστερά παρά τα προβλήματά της, συνεχίζοντας τη δυναμική του Πολυτεχνείου. Η Μεταπολίτευση ήταν ένα συνεχές μπρα ντε φερ, ένα μέτρημα για το αν θα μπορούσε το κίνημα που έφτασε στην κορύφωση του Πολυτεχνείου να πάει και παραπέρα. Και τα πράγματα έδειξαν πως μπορούσε. Διότι έφτασε τον Καραμανλή που περνούσε αντεργατικούς νόμους στο σημείο όπου δεν μπορούσε να κυβερνήσει. Οι εργάτες έπαιρναν τους δρόμους και οι οικοδόμοι έβαζαν φωτιές παντού. Τι ήταν αυτό που σταμάτησε αυτή τη διαδικασία; Το ΠΑΣΟΚ.

Η άρχουσα τάξη αποδέχθηκε να έρθει στην εξουσία το μεγαλύτερο ρεφορμιστικό κόμμα της περιόδου. Ο Αντρέας έλεγε τότε «ούτε ΝΑΤΟ, ούτε ΕΟΚ, αλλά αντιιμπεριαλιστικός αγώνας». Καταλαβαίναμε την μετακίνηση του κόσμου που έψαχνε μια λύση απέναντι στον Καραμανλή, και τι διαφορά έχει να διαλέγεις τη ρεφορμιστική αριστερά απέναντι σε μια βρώμικη Δεξιά, βουτηγμένη στα σκάνδαλα. Θεωρούσαμε πως αυτόν τον κόσμο έπρεπε να τον πλησιάσουμε και να δουλέψουμε μαζί, να εξηγήσουμε γιατί δεν είχε έρθει “στις 18 σοσιαλισμός”. Το σύνθημα μας ήταν “όχι άλλες αυταπάτες, ή με το ΠΑΣΟΚ ή με τους εργάτες”. Αυτό το σύνθημα είχε νόημα απέναντι σε μια Αριστερά που έτρεχε να μπει κάτω από τις φτερούγες του ΠΑΣΟΚ. Δεν ήταν απλά σύνθημα αλλά μια μάχη: μαζί με τους εργάτες που ψήφισαν τους ρεφορμιστές, πάλη ενάντια στα κλεισίματα και τον Σημίτη που πέρασε το πρώτο «μνημόνιο» το 1985. 

Υπήρχε παράλληλα μια δεύτερη μάχη: ο σοσιαλισμός από τα κάτω. Απέναντι στον Γκορμπατσόφ και τους «ανανεωτές» που υπόσχονταν έναν σταλινισμό με ανθρώπινο πρόσωπο. Τι ήταν τα καθεστώτα της ανατολικής Ευρώπης; Είναι σωστό να λέει κανείς πως ήταν κρατικός καπιταλισμός αλλά δεν φτάνει. Πρέπει να βρεθείς στους δρόμους μαζί με τον κόσμο που από τη μία χαίρεται διότι γκρεμίζει γραφειοκράτες και από την άλλη λυπάται γιατί βλέπει έναν “σοσιαλισμό” να καταρρέει. Και χρειάζεται να πεις πως τον σοσιαλισμό δεν τον φέρνουν τα τανκς και οι γραφειοκράτες αλλά οι εργάτες. 

Αυτές οι μάχες κάθε φορά δυνάμωναν το κόμμα μας, δυνάμωναν τη σχέση με την τάξη μας και συνολικά την Αριστερά. Είναι ψεύτικη η κατηγορία πως δίνοντας τη μάχη με τους ρεφορμιστές δυναμώνεις τη Δεξιά. Αντίθετα, αποδυναμώνεις τη Δεξιά, δυναμώνεις το εργατικό κίνημα, φέρνεις την Αριστερά στο προσκήνιο, κάνεις την επαναστατική Αριστερά πιο δυνατή.

Αυτό έδειξε η πρώτη εικοσαετία του νέου αιώνα. Στην αρχή αυτής της εικοσαετίας χρειάστηκε να αναγνωρίσουμε πως υπήρχε μια τεράστια αριστερή μετακίνηση στη νεολαία και τους εργατικούς χώρους: Γένοβα, αντιπολεμικό κίνημα, τεράστιες κινητοποιήσεις. Ταυτόχρονα έπρεπε να ανοίξουμε τη μάχη με τους φασίστες. Αυτή ήταν μια αντίφαση, αλλά τέτοιες δημιουργούνται μέσα σε περιόδους που υπάρχει πόλωση και μέσα σε αυτές τις συνθήκες πρέπει κανείς να παρέμβει. 

Φτάσαμε στην τελευταία δεκαετία όπου η εργατική τάξη έγραψε ιστορία γιατί πολέμησε τα μνημόνια με γενικές απεργίες όσο πουθενά αλλού και οδήγησε την Αριστερά στην κυβέρνηση. Ταυτόχρονα όμως δεν σταμάτησε τη σύγκρουση και με το τρίτο μνημόνιο και με την Αριστερά στην κυβέρνηση. Μια εργατική τάξη που έδωσε τις μεγαλύτερες πολιτικές μάχες. Γι' αυτό δεν μπορούν να τσακίσουν τη ριζοσπαστικοποίηση του κόσμου αλλά και την επαναστατική αριστερά. 

Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως τελειώσαμε. Είμαστε μπροστά σε πιο σκληρές μάχες. Έχουμε να κάνουμε με μια κυβέρνηση και ένα σύστημα που μπροστά στην υγειονομική, την κλιματική και την οικονομική κρίση δεν είναι πιο ακίνδυνοι αλλά πιο επικίνδυνοι.

Προοπτική

Τα 50 χρόνια μάς δίνουν την εμπειρία, τη σχέση και τη δύναμη και μας βάζουν μπροστά στο ζήτημα της προοπτικής. Μίλησαν σήμερα πολλοί σύντροφοι που μετέφεραν  την εμπειρία από το μετερίζι τους. Αυτό το μετερίζι πρέπει να το γενικεύσουμε για να ρίξουμε αυτή την κυβέρνηση. Μέσα σε αυτό το εργατικό κίνημα παλεύουμε για να τους τραβήξουμε όλους στις πιο μεγάλες μάχες: για τους μετανάστες, τους καταπιεσμένους, ενάντια στην εκμετάλλευση για να πάμε πέρα από το να ρίξουμε την κυβέρνηση.

Το 2010 με την κρίση και τα μνημόνια η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είχε βγει με ένα μεταβατικό πρόγραμμα που είχε ένα κεντρικό σύνθημα: “διαγραφή του χρέους οριστική, αυτή είναι η απάντηση η εργατική”. Θεωρούσαμε πως το 2010 το εργατικό κίνημα, μαζί με τις απεργίες μπορούσε να προβάλλει τα δικά του αιτήματα. Σήμερα έχει μια ολόκληρη γκάμα αιτημάτων εργατικής εναλλακτικής: για τους μετανάστες, τις γυναίκες, τους πυρόπληκτους, τα πάντα.

Ο σύντροφος από την efood μίλησε για τη μάχη τους για συλλογικές συμβάσεις. Ο Κώστας Καταραχιάς μας μίλησε για την μάχη για δημόσια και ανοιχτά νοσοκομεία και μαζικές προσλήψεις. Η Άννα Τσινίκα μας είπε πως μαζί με όλα αυτά έχουν δώσει τη μάχη για ελεύθερες ιδέες μέσα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Σήμερα τα έως τώρα μεμονωμένα αιτήματα γίνονται αιτήματα όλης της τάξης που μπορεί και πρέπει να μπει μπροστά. Έχουμε λοιπόν ένα μεγάλο καθήκον μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις.

50 χρόνια είναι μια δύναμη για να προχωρήσουμε. Είναι όμως και μια δύναμη που πρέπει να την μεγαλώσουμε. Μεγαλύτερες ρίζες σε όλους τους εργατικούς χώρους. Άπλωμα στις σχολές όπου η νεολαία έδωσε τις μάχες απέναντι στην Κεραμέως. Άπλωμα στις γειτονιές. Σημαίνει η Εργατική Αλληλεγγύη να φτάνει παντού. Οργανωθείτε μαζί μας, για να δώσουμε όλες αυτές τις μάχες με την τάξη μας που επιμένει μαχητικά.

• Το κείμενο στηρίζεται στην εισήγηση της Μαρίας Στύλλου στη συζήτηση με θέμα «Για την Αριστερά της Επανάστασης και του Σοσιαλισμού» που έγινε στις 5 Δεκέμβρη στον Πανελλήνιο στα πλαίσια της γιορτής για τα 50 χρόνια του ΣΕΚ