Η Αριστερά
50 χρόνια Aγώνες: Ξεφυλλίζοντας την κοινή μας πορεία

Μια πλούσια σε συζήτηση και συμμετοχή εκδήλωση-παρουσίαση του βιβλίου “50 χρόνια αγώνες για την Επανάσταση και τον Σοσιαλισμό” πραγματοποίησε το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο την Παρασκευή 21/1. Για το βιβλίο που εκδόθηκε με αφορμή τα 50 χρόνια του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος -παλιότερα ΟΣΕ- μίλησαν οι Δημήτρης Παπαχρήστος, εκφωνητής του ραδιοσταθμού της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, Κώστας Παπαδάκης, δικηγόρος πολιτικής αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής, Μαρία Χαρχαρίδου, μέλος ΔΣ Σωματείου Εργαζομένων ΓΝΑ Γεννηματάς, Θανάσης Διαβολάκης, δημοτικός σύμβουλος Πειραιά με την Ανταρσία στο Λιμάνι και Λίλιαν Μπουρίτη, από το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα. Παρουσιάζουμε εδώ τα βασικά σημεία των ομιλιών τους.


 

Εντυπωσιάστηκα γιατί σε αυτό το βιβλίο συγκεντρώνονται 50 χρόνια ιστορίας της εργατικής τάξης και του κινήματος της χώρας. Θέλω να σχολιάσω τον τίτλο. Μισός αιώνας δεν είναι λίγο. Το συλλογικό αυτό βιβλίο προσπαθεί να απαντήσει σε ερωτήματα, από το 1971 που δημιουργήθηκε η ΟΣΕ μέχρι σήμερα, μέσα από τη μετεξέλιξη της ίδιας, στη διάρκεια των πολιτικών, ιστορικών και ταξικών διαδικασιών, με επίκεντρο πάντα την εργατική τάξη. 

Ξεκινήσαμε από τα πρωτοβάθμια σωματεία, την οργάνωση και την αυτοοργάνωση της εργατικής τάξης. Οι απεργίες ήταν πολλές, τα εργοστάσια πολλά. Όλοι αυτοί οι αγώνες είναι καταγεγραμμένοι μέσα σε αυτό το βιβλίο. Η ΟΣΕ, το σημερινό ΣΕΚ μένει σταθερό στις απόψεις του για την ταξική σύγκρουση, τον ρόλο της εργατικής τάξης, την επανάσταση και τον σοσιαλισμό. Και φαίνεται από τις τότε ανακοινώσεις, που σήμερα αποτελούν ντοκουμέντα. Για όλα τα ζητήματα, εθνικά και διεθνή, με επίκεντρο πάντα την εργατική τάξη, με αναφορές πέρα από τη χώρα μας. Μπορώ να πω διαβάζοντάς το, πως με βρήκε προετοιμασμένο καθότι συμπορευτήκαμε ως ένα σημείο. Αλλά πέραν τούτου η διαχρονική αλληλουχία των κειμένων του βιβλίου λειτουργούν διαφωτιστικά διατρέχοντας πέντε δεκαετίες.

Το κείμενο της Μαρίας Στύλλου, “Η κληρονομιά της αντίστασης στη χούντα” κάνει μια σημαντική ανάλυση του ελληνικού καπιταλιστικού συστήματος από τη δικτατορία του Πάγκαλου μέχρι αυτή του Παπαδόπουλου. Δεν αφήνει απ'έξω το υπόβαθρο της δικτατορίας, την αστική τάξη και τα στηρίγματά της... Μιλά για την κρίση της Αριστεράς με στοιχεία, επικεντρώνοντας στη διάσπαση του 1968 και στη ρεφορμιστική της λειτουργία που οδήγησε μέρος της στην ενσωμάτωση σε μεγάλο βαθμό στο καπιταλιστικό αστικό σύστημα. Ακολουθεί ένα κείμενο για την εξέγερση του Νοέμβρη. “Ξεκίνημα επαναστατικών αγώνων για το μαζικό κίνημα”. Δημοσιεύτηκε μετά τον Νοέμβρη του '73, τον Δεκέμβρη. Γίνεται προσπάθεια κοινωνικοπολιτικής και ιδεολογικής ανάλυσης, αλλά κύρια δίνει έμφαση στη συνειδητοποίηση της ανάγκης για σκληρό, επίμονο αγώνα.

Διαβάζοντας το βιβλίο δεν μπορούσα να μην προσέξω τον καθένα σύντροφο που βάζει την υπογραφή του. Όλοι τους προσθέτουν στην κατανόηση αυτών των 50 χρόνων που ακόμα και σήμερα τα βλέπουμε θαμπά. Το βιβλίο καλλιεργεί τη μνήμη για να παραμείνει όπλο αντίστασης στη φθορά του χρόνου και σε κάθε μορφή εξουσίας. Όπως μέσα στο βιβλίο γίνονται αναφορές στον Μαρξ, στο “Κράτος και Επανάσταση” του Λένιν, στο “Μεταρρύθμιση ή Επανάσταση” της Ρόζας Λούξεμπουργκ, θα γίνονται και αναφορές στο σημερινό βιβλίο που κρατάμε στα χέρια μας.

Δημήτρης Παπαχρήστος,
εκφωνητής του ραδιοσταθμού της εξέγερσης του Πολυτεχνείου

 

Τ­­ο βιβλίο αποτελεί μια επιλογή ιδεολογικών και πολιτικών κειμένων τα οποία έχουν δημοσιευτεί στα έντυπα του ΣΕΚ, αρχικά στη Μαμή, στη συνέχεια στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω και στην Εργατική Αλληλεγγύη. 

Τα κείμενα που το απαρτίζουν κάνουν με μια αναδρομή στην ιστορία της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα, όπως τα κείμενα “Οι εργατικοί αγώνες ξαναζούν”, “Η απεργία της ΕΑΣ” και “Η κληρονομιά της αντίστασης στη χούντα”. Υπάρχουν κείμενα ιδεολογικοπολιτικής συγκρότησης ανάμεσα στα οποία θα ξεχώριζα δύο εμβληματικά. Το “Καιρός για αποχαιρετισμό της εργατικής τάξης;” του Πάνου Γκαργκάνα, όπου απαντά σε κάποιες θεωρίες της δεκαετίας του 1980. Σοβαροφανείς βλακείες που δυστυχώς επηρέασαν κομμάτια της Αριστεράς. Καθώς και το κείμενο “Για τη δικτατορία του προλεταριάτου”, ένα πολύ βαθυστόχαστο κείμενο, που αναλύει το πως διαχειρίζεται η εργατική τάξη την εξουσία μετά την ανατροπή του καπιταλισμού και με ποιον τρόπο αποτρέπει την παλινόρθωσή του.

Υπάρχουν κείμενα που καταγράφουν την εμπειρία από τη διεθνή πάλη των τελευταίων δεκαετιών ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, όπως αυτά για τη Γένοβα, την Πράγα, και το αντιπολεμικό κίνημα. Κείμενα που καταγράφουν τις προσπάθειες για τη συγκρότηση της επαναστατικής Αριστεράς, στις οποίες φυσικά το ΣΕΚ συμμετείχε, όπως το άρθρο του Λέανδρου Μπόλαρη για την ιδρυτική συνέλευση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στο Σπόρτινγκ το 2009... Και βέβαια άρθρα για το αντιφασιστικό κίνημα όπως το “Αθήνα πόλη αντιφασιστική” του Πέτρου Κωσταντίνου και το “Η πιο μεγάλη διαδήλωση” της Αφροδίτης Φράγκου για την μεγαλειώδη διαδήλωση στο Εφετείο στις 7 Οκτώβρη 2020, μέρα έκδοσης της απόφαση για τη ΧΑ. 

Υπάρχουν πολλά περιστατικά που σημαδεύουν αυτή την πορεία 50 χρόνων, εκ των οποίων τα τελευταία 45 συνεργάζομαι με το ΣΕΚ: η πορεία του Πολυτεχνείου το 1980 που έχει κρατήσει ζωντανό το Πολυτεχνείο και άνοιξε για πάντα το δρόμο προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Καταλήψεις που έφεραν τη νίκη ενάντια τον Ν.815 το 1979, οι Αριστερές Συσπειρώσεις φοιτητών, η Επιτροπή για το Στρατό το 1982, οι κινητοποιήσεις για τη δολοφονία Καλτεζά το 1985 και σε συμπαράσταση με τους κινέζους φοιτητές το 1989... Η αταλάντευτα διεθνιστική στάση στο Μακεδονικό και στον πόλεμο της Σερβίας. Η συμβολή του στη συγκρότηση της Συμμαχίας τον Πόλεμο και αργότερα της ΕΝΑΝΤΙΑ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ...

Τέλος, με την ιδιότητα του συνηγόρου της πολιτικής αγωγής στη δίκη της ΧΑ, θα ήθελα να τονίσω την αποφασιστική συμβολή του ΣΕΚ στην εξέλιξη που οδήγησε στην καταδίκη και τη φυλάκιση της. Αν δεν υπήρχε το ΣΕΚ δεν θα υπήρχε η ΚΕΕΡΦΑ. Αν δεν υπήρχε η ΚΕΕΡΦΑ από το 2009 να επισημαίνει τον κίνδυνο, αποφασιστική, ενωτική και προσανατολισμένη στους εργατικούς χώρους, τα συνδικάτα και τις γειτονιές με την παρέμβαση της, δεν θα είχε συγκροτηθεί ο κορμός του αντιφασιστικού κινήματος μέρος του οποίου είναι και η πολιτική αγωγή -που τα έχουμε ανάγκη γιατί σε λίγο καιρό ξεκινάει η δίκη σε δεύτερο βαθμό. Αξίζει λοιπόν να διαβάσετε αυτό το βιβλίο.

Κώστας Παπαδάκης, 
δικηγόρος πολιτικής αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής

 

Αν θα μπορούσα να προσθέσω κάτι στον τίτλο του βιβλίου θα ήταν οι λέξεις “θεωρία και πράξη”. Δεν είναι πολύ μεγάλο βιβλίο και διαβάζεται πάρα πολύ εύκολα. Διαβάζοντάς το μπορεί κανείς να προβληματιστεί αλλά και να ξεκαθαρίσει προβληματισμούς. Κύρια όμως, μέσα από τους σταθμούς του κινήματος στην Ελλάδα και διεθνώς, μπορεί να δει πώς αυτό που αναφέρεται στη θεωρία εφαρμόζεται στην πράξη και τι αποτελέσματα έχει. Αυτό είναι το μαγικό.

Για μένα που δεν τα έχω ζήσει όλα αυτά, είναι διαφωτιστικό διότι μέσα από τα γεγονότα του παρελθόντος μας βοηθάει να διαβάσουμε αυτά που συμβαίνουν τώρα. Αν μία λέξη χαρακτηρίζει αυτό το βιβλίο αυτή είναι η λέξη “χρήσιμο”. Είναι πάρα πολύ χρήσιμο γιατί μπορεί να μας καθοδηγήσει στις ενέργειες και τις επιλογές που πρέπει να κάνουμε έτσι ώστε να πετύχουμε νίκες και αποτελέσματα. 

Είναι εντυπωσιακό πως, ενώ υπάρχουν διαφορετικοί συγγραφείς και διαφορετικά είδη κειμένων, κινούνται όλα πάνω στο ίδιο νήμα... Ο λόγος είναι απλός, ζωντανός και συχνά ενθουσιώδης. Πάνω απ' όλα είναι περιεκτικός.

Σε ποιούς απευθύνεται; Νομίζω σε κάθε εργάτρια και εργάτη, σε κάθε νέα και νέο που θέλει να μάθει από το παρελθόν για να συμβάλει και ο ίδιος στο να καλυτερεύσει η ζωή όλων μας. Μιλάει για το πού θέλουμε να πάμε και κάνει πολύ σαφές τι εννοούμε όταν λέμε σοσιαλισμός. Δίνει ιστορικά παραδείγματα που δείχνουν ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο αλλά και για το πώς μπορούμε να το κάνουμε. 

Δεν είναι “ένα παραπάνω βιβλίο”. Είναι από αυτά που κάνουν τη διαφορά. Είναι σαν το βιβλίο της Μαρίας Στύλλου “Η πάλη για την απελευθέρωση των γυναικών” που όταν ξεκίνησε η συζήτηση αυτού του βιβλίου σε εργατικούς χώρους και γειτονιές δημιουργήθηκε η Κίνηση για την Απεργιακή 8 Μάρτη, καταφέραμε να κάνουμε την ημέρα των γυναικών μια απεργιακή ημέρα και σήμερα να έχουμε ένα τεράστιο κίνημα #metoo, ένα τεράστιο γυναικείο κίνημα. Τέτοια στόφα πιστεύω πως έχει αυτό το βιβλίο και μπορεί να βοηθήσει να έχουμε νίκες...

Θα σταθώ στις αναφορές που υπάρχουν για τους εργατικούς αγώνες. Εντυπωσιάστηκα διαβάζοντας για την απεργία στην Τριαντέξ που έγινε πριν από τόσα πολλά χρόνια, με τις ομοιότητες με το σήμερα. Με όσα έγιναν με τον Κώστα Καταραχιά στον Άγιο Σάββα. Μόνο που εμείς νικήσαμε γιατί υπήρχε αυτή η εμπειρία. Αυτό το βιβλίο μπορεί να μας προσφέρει αυτή τη δύναμη και αυτή την τεχνογνωσία για να έχουμε νίκες. Αυτό φαίνεται το τελευταίο διάστημα με την πανδημία και την έξαρση της Όμικρον. Έπρεπε οπωσδήποτε να απαντήσουμε με απεργίες. Υπήρχαν αντιστάσεις και μεθοδεύσεις αλλά τα καταφέραμε. Την Τετάρτη 26/1 (σ.σ. 1/2 μετά την αναβολή) η ΑΔΕΔΥ έχει βγάλει 3ωρη παν-δημοσιοϋπαλληλική στάση εργασίας. Θα πάμε στο υπ. Υγείας στη 1μμ και μετά στο Σύνταγμα με πορεία. Θέλουμε να ρίξουμε τον Πλεύρη και τη ΝΔ που το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι τα κέρδη και δεν δίνουν δεκάρα για τις ζωές μας. Σας καλούμε να είστε εκεί και σας προτείνω να πάρετε και να διαβάσετε το βιβλίο. 

Μαρία Χαρχαρίδου, 
μέλος ΔΣ Σωματείου Εργαζομένων ΓΝΑ Γεννηματάς

 

Το 1971, μέσα στη χούντα γεννήθηκε η σύγχρονη επαναστατική Αριστερά της Ελλάδας κάτω από κάποιους παράγοντες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο εκείνη την εποχή: από τη μια η αντίθεση στη σοσιαλδημοκρατία που κυριαρχούσε σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες με μια διαχείριση του καπιταλισμού πολλές φορές πιο άγρια από την παραδοσιακή Δεξιά και από την άλλη η αντίδραση στις εμπειρίες των λεγόμενων χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού, καθεστώτων που ήταν εκμεταλλευτικά και καταπιεστικά.

Ήταν η αντίδραση στους συμβιβασμούς του “επίσημου” κομμουνιστικού και Αριστερού κινήματος που δεν έδιναν διέξοδο στις διαθέσεις πρωτοπόρων αγωνιστών οι οποίοι έβλεπαν ότι με αυτόν τον τρόπο το εργατικό κίνημα δεν πρόκειται να νικήσει και στράφηκαν στην προσπάθεια να δημιουργήσουν νέες επαναστατικές ομάδες και οργανώσεις από την αρχή. 

Το ΣΕΚ κάνει την επιλογή να μιλήσει για την ιστορία του, όχι βλέποντας το χθές μέσα από το σήμερα, αλλά παρουσιάζοντάς το όπως ήταν. Όπως το καταλάβαιναν και το ανέλυαν οι σύντροφοι/ισσες τότε. Γι' αυτό βλέπουμε κείμενα συγκυρίας εξαιρετικά δυνατά. Χωρίς να θέλω να υποτιμήσω τα υπόλοιπα που είναι πολύ σημαντικά, τα κείμενα που αναφέρονται στην εξέγερση και γράφτηκαν λίγο μετά από αυτή και το κείμενο για τους αγώνες με αφορμή την Τριαντέξ είναι πραγματικά συγκλονιστικά. 

Παρουσιάζει τη δεκαετία του '70 με την αντιδικτατορική πάλη αλλά και τους αγώνες της Μεταπολίτευσης όπου ένας κόσμος δεν ήθελε απλά να φύγουμε από τη δικτατορία και να αντικατασταθεί με μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, αλλά ήθελε να γίνει ένα πραγματικό προχώρημα με αντικαπιταλιστικά βήματα... Βρίσκουμε την κριτική στις κοινωνίες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού που εκείνη την περίοδο καταρρέουν και την ανάπτυξη της ανάλυσης πως πρόκειται για καθεστώτα κρατικού καπιταλισμού. Κείμενα που άνοιγαν τη συζήτηση για το ποια μπορεί να είναι η απάντηση στο γιατί καταρρέουν αλλά και για το ποια είναι τα καθήκοντα της εργατικής τάξης... 

Φτάνουμε στη δεκαετία του 2010 με πολύ σημαντικούς αγώνες και προσπάθεια για την ενότητα της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς στην Ελλάδα και τη μάχη του αντιφασιστικού κινήματος και για την υπεράσπιση των μεταναστών. Και τέλος τη δεκαετία που διανύουμε, που κλείνει το βιβλίο με τη μεγάλη διαδήλωση στο Εφετείο για την καταδίκη της ΧΑ. 

Υπάρχει λοιπόν μέσα στο βιβλίο η φλόγα της συγκυρίας αλλά και η θεωρητική ανάλυση των κρίσιμων θεωρητικών ζητημάτων που μας απασχολούν και σήμερα με αφορμή τα καθήκοντα των επαναστατών. Είναι ένα βιβλίο πραγματικά πολύ χρήσιμο γιατί έχουμε σήμερα το καθήκον ως επαναστατική Αριστερά να μπούμε μπροστά στον αγώνα που δίνουν οι εργαζόμενοι για να κρατηθούν καταρχήν στη ζωή, να επιβιώσουν απέναντι σε μια κυβέρνηση που μας αφήνει στο έλεος της πανδημίας και για να ανοίξουμε το δρόμο για την κοινωνία που ονειρευόμαστε. Μια κοινωνία χωρίς βαρβαρότητα, χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση. Μια δίκαιη κοινωνία, σοσιαλιστική όπου οι εργάτες θα κάνουν κουμάντο στην παραγωγή αλλά και συνολικά. Έχουμε τον τρόπο, έχουμε τη θεωρία αλλά έχουμε και την ανάγκη. Τέτοιες απαντήσεις δίνει το βιβλίο, γι' αυτό και θα πρότεινα σε κάθε αριστερό άνθρωπο και αγωνιστή να το διαβάσει.

Θανάσης Διαβολάκης, 
δημοτικός σύμβουλος Πειραιά με την Ανταρσία στο Λιμάνι 

 

Το βιβλίο αυτό είναι πολύ ζωντανό διότι περιλαμβάνει 50 χρόνια ταξικών αγώνων και τις επιλογές του ΣΕΚ μέσα σε αυτά. Πέρα από τη ζωντάνια του όμως, είναι πολύτιμο διότι υπάρχει μια συνδετική ουσία: οι βασικές επιλογές, τα αγκωνάρια της επαναστατικής παράδοσης στην οποία στηρίζεται το ΣΕΚ. 

Σήμερα βρισκόμαστε σε μια φάση που τα πράγματα είναι καλύτερα απ' ότι τα τελευταία 50 χρόνια. Γι' αυτό αξίζει να το διαβάσει ο κάθε αγωνιστής και αγωνίστρια για να δούμε και πώς αντιμετωπίζουμε τις μάχες του σήμερα.

Ξεκινώντας από την πρώτη και βασική επιλογή, ότι είμαστε με την επανάσταση. Είναι μια αταλάντευτη επιλογή του ΣΕΚ στο δίλημμα “μεταρρύθμιση ή επανάσταση” που έβαλε η Ρόζα Λούξεμπουργκ πριν από 100 χρόνια, και διαπερνά και όλο το βιβλίο. Σήμερα κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο καπιταλισμός είναι σε μια βαθιά και πολύπλευρη κρίση. Η πανδημία είναι ένα ακόμα τρανταχτό παράδειγμα.

Αυτό όμως συμβαίνει σε μια φάση που η σύγκρουση των από πάνω με την εργατική τάξη τούς είναι πάρα πολύ δύσκολη. Αυτό είναι το δεύτερο σημείο αγκωνάρι: η κεντρικότητα της εργατικής τάξης. Η εργατική τάξη είναι η δύναμη που μπορεί και να τσακίσει τις επιθέσεις του Μητσοτάκη και να φτάσει η ίδια να απελευθερώσει τον εαυτό της και ολόκληρη την κοινωνία ανατρέποντας με επανάσταση τον καπιταλισμό. Το ΣΕΚ έχει δώσει και μέσα στην Αριστερά τη μάχη για το ότι η εργατική τάξη είναι αυτή η κοινωνική δύναμη. Από τη χούντα μέχρι τη δεκαετία του '80 που κάποιοι έλεγαν πως έχει πεθάνει κτλ. Κι εδώ είμαστε σε πιο προχωρημένο σημείο. Πολύς περισσότερος κόσμος καταλαβαίνει πως η τάξη μας είναι αυτή η δύναμη. Είμαστε λίγες μέρες πριν την απεργία στις 26 Γενάρη. Αυτός είναι ο τρόπος για να παλέψουμε για τις ζωές μας μέσα στην πανδημία. Απεργίες με τους υγειονομικούς μπροστά. Είναι ένα παράδειγμα της δύναμης της τάξης μας. Υπάρχουν τεράστια προχωρήματα, στη μαζικοποίηση των σωματείων, και τη στροφή προς τα αριστερά στις εκλογές σε αυτά... Η εργατική τάξη είναι εδώ και δίνει τον τόνο. 

Η κρίση του συστήματος όμως είναι και βαθιά πολιτική. Έχει ξεσπάσει το σκάνδαλο με τους καπιταλιστές-βιαστές. Αποκαλύπτεται πως αυτοί οι τύποι δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό να βιάζουν εργαζόμενες κοπέλες. Και αυτό η εργατική τάξη είναι που θα το παλέψει. Γι' αυτό και είναι κρίσιμο το τι θα γίνει με την 8 Μάρτη φέτος. Μπορεί να είναι μια πανεργατική απεργία σεισμός. Από την μάχη ενάντια στον ρατσισμό και τον φασισμό μέχρι την περιβαλλοντική καταστροφή η εργατική τάξη είναι αυτή που μπορεί να καταφέρει να σώσουμε την κοινωνία και τον πλανήτη από τα αρπαχτικά του καπιταλισμού.

Τρίτο σημείο ο διεθνισμός. Το να δίνεις την κόντρα με τον Παπανδρεόυ που έλεγε “βυθίσατε το Χόρα”, στη συνέχεια με τον πατέρα Μητσοτάκη για το Μακεδονικό που οδηγούσε την ΟΣΕ στα δικαστήρια είναι ένα ξεκάθαρο δείγμα αταλάντευτης διεθνιστικής στάσης. Και σε αυτό το σημείο είμαστε πιο μπροστά. Ας δούμε τι έγινε με τον EastMed και το τεράστιο φιάσκο του Μητσοτάκη. Παρ' όλα αυτά επιμένουν και έφεραν τα Ραφάλ, ενώ πολύς περισσότερος κόσμος αναρωτιέται γιατί σπαταλάνε δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς και καταλαβαίνει το σύνθημα “θέλουμε λεφτά για την Υγεία και την Παιδεία και όχι για Ραφάλ”. Σε αυτή την περίοδο ο διεθνισμός σημαίνει πίεση προς την υπόλοιπη Αριστερά πως δεν κάνουμε πατριωτική αντιπολίτευση στη ΝΔ.

Τελευταίο αγκωνάρι είναι ο σοσιαλισμός από τα κάτω. Η αντίληψη ότι ο σοσιαλισμός δεν θα έρθει ούτε ψηφίζοντας μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση, ούτε όμως μέσα από γραφειοκρατίες σαν τη σταλινική. Η θεωρία του κρατικού καπιταλισμού είναι κι αυτή ένα βασικό αγκωνάρι που δεν έχει να κάνει κύρια με την επιλογή ενάντια στην ηττοπάθεια που επικρατούσε στην Αριστερά με την πτώση αυτών των καθεστώτων. Έχοντας την ανάλυση του κρατικού καπιταλισμού λέγαμε πως αυτή η κρίση θα περάσει από την ανατολή στη δύση. Η εξέγερση του Καζακστάν αυτές τις μέρες το επιβεβαιώνει και η εργατική τάξη μας θυμίζει ότι είναι αυτή που μπορεί να καθορίζει τα πράγματα. 

Όλα αυτά μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται να οργανωθούμε. Θέλουμε να μπούμε σε αυτές τις μάχες πιο δυνατοί, για να τις καθορίσουμε και να φτάσουμε μέχρι τέλους. Αυτό το βιβλίο είναι ένα εργαλείο για αυτές τις μάχες. 

Λίλιαν Μπουρίτη,
Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα