Η Αριστερά
ΜέΡΑ25: Αναζητώντας μια ρήξη με «δημιουργική ασάφεια»;

«Ρήξη η μόνη απάντηση στην κρίση» ήταν ένα από τα κεντρικά συνθήματα του συνεδρίου του ΜέΡΑ25 που έγινε πριν δυο βδομάδες στην Αθήνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε το κόμμα, περίπου 650 σύνεδροι από όλη την επικράτεια (και την Γερμανία) συζήτησαν και αποφάσισαν «αμεσοδημοκρατικά». Βέβαια, αυτό που κυριάρχησε τόσο στη δημοσιογραφική κάλυψη όσο και στις ίδιες τις εργασίες, ήταν η παρουσία και οι τοποθετήσεις του Γ. Βαρουφάκη. 

Η ομιλία του ήταν γεμάτη αναφορές στη «ρήξη». Από το να φύγει η «Μητσοτάκης ΑΕ» μέχρι την απαλλαγή της χώρας από το καθεστώς της «χρεοδουλοπαροικίας». Κι από κει στην αντίθεση στον πόλεμο: «Ούτε με τον σφαγέα της Τσετσενίας ούτε με το πολεμοχαρές ΝΑΤΟ που τον δημιούργησε» είπε ο Γ. Βαρουφάκης σε μια αποστροφή του λόγου του. 

Το ΜέΡΑ25, με άλλα λόγια,  παρουσιάζεται σαν σύγχρονη εναλλακτική λύση στο χώρο της Αριστεράς. Μια πολιτική δύναμη που επικοινωνεί με την οργή ενάντια στην κυβέρνηση της ΝΔ αλλά είναι και ριζοσπαστική, σε κατά μέτωπο σύγκρουση με την «ολιγαρχία χωρίς σύνορα». Η συμμετοχή του Τζέρεμι Κόρμπιν, του πρώην ηγέτη του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας, προβλήθηκε σαν στοιχείο που ενισχύει αυτή την εικόνα. 

Υπάρχουν δυο προβλήματα με αυτόν τον ισχυρισμό. Το πρώτο είναι το ερώτημα ποιο είναι το περιεχόμενο της ρήξης που επαγγέλλεται το ΜέΡΑ25. Το δεύτερο ποιος και πως θα την επιβάλλει. 

Για παράδειγμα, στο πρόγραμμα και το λόγο του κόμματος κυριαρχούν οι αναφορές στη «φυλακή του χρέους». Ο Βαρουφάκης δήλωσε ότι «για την ολιγαρχία» το διακύβευμα των επόμενων εκλογών είναι μια συγκυβέρνηση που θα «περάσει το 5ο Μνημόνιο το οποίο καθιστά δεδομένο το ήδη θεόρατο εθνικό χρέος που αυξάνεται σε περίοδο ραγδαίας αύξησης των επιτοκίων δανεισμού». 

Όμως, η διαγραφή του «θεόρατου εθνικού χρέους» που αυξάνεται για να επιδοτηθούν «τα υπερκέρδη των Βαρδινογιάννη, Λάτση, Μυτιληναίου, και Περιστέρη» δεν τίθεται καν σαν γενική ιδέα στις προγραμματικές θέσεις του κόμματος. Και μάλιστα γίνεται σαφές ότι οι όποιες λύσεις στην περίπτωση «ρήξης» θα είναι εντός όχι μόνο της ΕΕ αλλά και του ευρώ. Αντίστοιχα προβλήματα υπάρχουν στις θέσεις σχετικά με τον πόλεμο. Οι αναφορές σε ένα νέο «κίνημα αδεσμεύτων» δεν είναι υποκατάσταστο για την ανάγκη σύγκρουσης και ρήξης με την ΝΑΤΟϊκή και την αντιτουρκική πολεμοκαπηλεία.

Παρουσία

Αυτό μας φέρνει στο δεύτερο πρόβλημα με τις διακηρύξεις του ΜέΡΑ25. Πώς μπορεί να υλοποιηθεί μια έστω περιορισμένη ρήξη; Το ΜέΡΑ25 δεν έχει οργανωμένη παρουσία μέσα στα συνδικάτα και το εργατικό κίνημα. Όλα περιορίζονται στον κοινοβουλευτικό ορίζοντα. 

Σε μια «προοδευτική προγραμματική συμφωνία» πριν τις εκλογές με στόχο μια «προοδευτική συγκυβέρνηση» με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Βαρουφάκης κατηγορεί την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν ενδιαφέρεται για μια τέτοια ειλικρινή συμφωνία και δηλώνει ότι χωρίς μια τέτοια συνεννόηση το ΜέΡΑ25 δεν πρόκειται να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης ή ανοχής. Όλη η προοπτική στηρίζεται σε μια πίεση πάνω στον ΣΥΡΙΖΑ για να αποδεχθεί στοιχεία από τις διακηρύξεις του ΜέΡΑ25.

Η αφετηρία του ΜέΡΑ25 είναι στην πραγματικότητα πιο δεξιά από εκεί που βρισκόταν ο ΣΥΡΙΖΑ του «προγράμματος της Θεσσαλονίκης» το 2014, όταν είχε μπει σε τροχιά νίκης στις εκλογές. Τότε, η υπουργοποίηση του Γ. Βαρουφάκη ήταν αφετηρία εγκατάλειψης του προγράμματος της Θεσσαλονίκης. 

Τον Φλεβάρη του 2015, ο Γ. Βαρουφάκης, ως υπουργός Οικονομικών, μιλούσε για «δημιουργική ασάφεια» στη συμφωνία με το Γιούρογκρουπ. Καμιά ασάφεια δεν υπήρχε βέβαια: ήταν μια συμφωνία συνέχισης των μνημονίων με την οποία μισθοί, θέσεις εργασίας, δημόσιοι οργανισμοί, ακόμα και τα αποθεματικά των ταμείων και των νοσοκομείων έγιναν θυσία για τα πλεονάσματα και την αποπληρωμή του χρέους. Σήμερα, αυτός που μετατοπίζεται με καλπασμό στα δεξιά είναι ο ΣΥΡΙΖΑ αφήνοντας τον Βαρουφάκη να φαντάζει ως αριστερά του. 

Όμως, «το 2022 δεν είναι 2015» για να χρησιμοποιήσουμε μια φράση του Γ. Βαρουφάκη στο συνέδριο. Αυτά τα χρόνια η εργατική τάξη και η νεολαία έχουν συσσωρεύσει πολιτικές εμπειρίες και έχουν κάνει προχωρήματα στις ιδέες μέσα από σκληρούς αγώνες. Αυτό που απαιτούν οι συνθήκες είναι την Αριστερά της εργατικής εναλλακτικής και όχι της «δημιουργικής ασάφειας». Της αντικαπιταλιστικής ανατροπής και όχι της «ρεαλιστικής ανυπακοής».