Με επιτυχία ξεκίνησε ο κύκλος βιβλιοπαρουσιάσεων της έκδοσης του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου «Αντίσταση και Αλληλεγγύη-Με την Παλαιστίνη ως τη Λευτεριά». Στην εκδήλωση που έγινε την Παρασκευή 13 Φλεβάρη στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, για το βιβλίο μίλησαν οι Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ο Γιάννης Κιμπουρόπουλος δημοσιογράφος στην Εφημερίδα των Συντακτών και οι συγγραφείς του βιβλίου Στέλιος Μιχαηλίδης και Γιώργος Πίττας, δημοσιογράφοι της Εργατικής Αλληλεγγύης. Εδώ παρουσιάζουμε βασικά σημεία των εισηγήσεων και των παρεμβάσεων στη συζήτηση που ακολούθησε. Όλη τη συζήτηση μπορείτε να την παρακολουθήσετε στο κανάλι you tube του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου https://www.youtube.com/watch?v=DwoNgMiPxVs 

Σήμερα δεν παρουσιάζουμε απλά ένα βιβλίο. Παρουσιάζουμε ένα ντοκουμέντο εποχής, ένα πολιτικό χρονικό, μια μαρτυρία αγώνα. Το βιβλίο «Αντίσταση και Αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη ως τη Λευτεριά» δεν είναι μια ουδέτερη ιστορική καταγραφή, είναι μια παρέμβαση. 

Το ίδιο το προλογικό σημείωμα ξεκαθαρίζει το πλαίσιο στο οποίο ξεκίνησε να γράφεται το βιβλίο τον Οκτώβρη του 2025 αμέσως μετά την «εκεχειρία» Τραμπ στη Γάζα -μετριόνται ήδη πάνω από 700 νεκροί στη Γάζα κατά τη διάρκεια αυτής της εκεχειρίας. Και να πούμε επίσης ότι πάνω από το 55% της έκτασης της Γάζας κατά τη διάρκεια αυτής της εκεχειρίας βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή και μάλιστα με εθνοκάθαρση, δηλαδή μόλις 30.000 Παλαιστίνιοι έχουν μείνει σ’ αυτήν την περιοχή. Δεν είναι ένας στοχασμός εκ του ασφαλούς, συνήθως αυτό το κάνουμε εμείς οι πανεπιστημιακοί, είναι ένας απολογισμός και συγχρόνως ένα κάλεσμα. 

Από τη μία, το βιβλίο επιχειρεί να εξηγήσει τις ρίζες του γενοκτονικού πολέμου στη Γάζα. Η σύγκρουση δεν ξεκίνησε την 7 Οκτωβρίου αλλά έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία. Από την άλλη, καταγράφει την ανάπτυξη του διεθνούς κινήματος αλληλεγγύης και τον ρόλο του παγκόσμιου εργατικού κινήματος. Αυτή η διπλή στόχευση, ανάλυση και δράση, είναι κεντρική για την κατανόηση του βιβλίου.

Δεν  ξεκινά από την 7 Οκτώβρη του 2023 κι αυτό είναι πολιτικά κρίσιμο. Οι συγγραφείς επιμένουν ότι ο πόλεμος δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Αντίθετα, τον τοποθετούν σε μια μακρά ιστορική διαδρομή, που ξεκινάει από τη γέννηση του σιωνισμού, τη σύμπλευσή του με τη βρετανική αποικιοκρατία και γενικότερα τις αποικιοκρατικές ανακατατάξεις στη Μ. Ανατολή. 

Το βιβλίο δεν αντιμετωπίζει τη «Νάκμπα» του 1948 ως ένα τραγικό αλλά παρελθοντικό γεγονός. Τη βλέπει ως ιδρυτική πράξη του κράτους του Ισραήλ και ως δομικό στοιχείο μιας πολιτικής που συνεχίζεται. Αυτή η προσέγγιση έχει σημασία, γιατί μετατοπίζει τη συζήτηση από το «ποιος ξεκίνησε τον πόλεμο» στο «ποιο καθεστώς παράγει διαρκώς πόλεμο». 

Το βιβλίο δεν στέκεται μόνο στην καταστροφή του πολέμου. Επιμένει ότι παρόλη αυτή, η Παλαιστινιακή Αντίσταση δεν ηττήθηκε. Αυτή η θέση είναι κεντρική. Συνδέουν αυτή την επιμονή της Αντίστασης με το διεθνές κίνημα αλληλεγγύης. Ένα από τα πιο δυνατά σημεία του βιβλίου είναι η εκτενής καταγραφή αυτού του διεθνούς κινήματος. Η φοιτητική Ιντιφάντα στις ΗΠΑ, τα μπλοκαρίσματα πλοίων σε λιμάνια, οι γενικές απεργίες στην Ιταλία, οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα. Αυτά παρουσιάζονται όχι ως περιθωριακά γεγονότα αλλά ως καταλύτες. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα. Το βιβλίο υποστηρίζει ότι η εργατική τάξη, ιδιαίτερα στις μητροπόλεις του καπιταλισμού, κρατάει το κλειδί. 

Το τελευταίο κεφάλαιο διατυπώνει τη στρατηγική πρόταση των συγγραφέων: διάλυση του κράτους απαρτχάιντ και δημιουργία ενός κοσμικού, πολυεθνικού κράτους από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο με ίσα δικαιώματα για όλους. Η προοπτική που προτείνεται περνάει μέσα από τις επαναστάσεις της εργατικής τάξης στις αραβικές χώρες και στις μητροπόλεις της Δύσης. Το βιβλίο τη στηρίζει σε μια ανάλυση της κρίσης ηγεμονίας των ΗΠΑ και της δυναμικής των κοινωνικών κινημάτων. 

Δεν έχουμε μπροστά μας ένα ουδέτερο βιβλίο, είναι «στρατευμένο». Υπερασπίζεται την Παλαιστινιακή Αντίσταση κι απορρίπτει τον χαρακτηρισμό της ως τρομοκρατία. Διαχωρίζει ρητά την κριτική στο κράτος του Ισραήλ από τον αντισημιτισμό. Σε μια εποχή σύγχυσης και προπαγάνδας, οι συγγραφείς δεν κρύβονται πίσω από ίσες αποστάσεις. Είναι ένα βιβλίο για τον ρόλο των κοινωνικών κινημάτων. 

Είναι ένα βιβλίο που γράφτηκε σε μια ιστορική καμπή. Καταγράφει, αναλύει, παίρνει θέση και προτείνει προοπτική. Είναι μια συμβολή στη συζήτηση για το Παλαιστινιακό αλλά και για τον ίδιο τον χαρακτήρα του σύγχρονου κόσμου: ιμπεριαλισμός, αντίσταση, αλληλεγγύη, εργατική τάξη. Σε μια εποχή που η πληροφορία καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται εύκολα, επιμένει στη μνήμη, στην ιστορική συνέχεια. Και πάνω απ’ όλα, επιμένει ότι ο αγώνας συνεχίζεται. Κι ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό μήνυμα που μας αφήνει. Η αλληλεγγύη δεν είναι σύνθημα, είναι πράξη. Και η ιστορία δεν έχει τελειώσει. 

Σωτήρης Ρούσσος 

Να συγχαρώ τους συγγραφείς, που τυχαίνει να είναι και συνάδελφοι δημοσιογράφοι, για αυτό το πολλαπλό πανόραμα. Έχουν κυκλοφορήσει πολλά βιβλία αλλά η μεθοδολογία των συγγραφέων επέτρεψε ένα πιο συνθετικό αποτέλεσμα. Δεν είναι απλά μια ιστορική ανάλυση του Παλαιστινιακού, δεν είναι απλά μια αφήγηση της διετούς εκστρατείας εθνοκάθαρσης του Ισραήλ, δεν είναι μόνο η περιγραφή του κινήματος αλληλεγγύης που είχε πρωτοφανή χαρακτηριστικά, είναι όλα αυτά. 

Σέβομαι την ένταξη και την αφοσίωση στην ένταξη σε έναν χώρο, στις στρατηγικές, στις ατζέντες, στις προτεραιότητές του. Όμως, οφείλω να παρατηρήσω ότι στο υλικό για την εξέλιξη των κινημάτων αλληλεγγύης ειδικά στη χώρα μας, υπάρχει μια υπερμεγέθυνση του ρόλου του ΣΕΚ και των συμμαχιών που έγιναν με τη στήριξή του. Από την άλλη οφείλω να σας αναγνωρίσω ότι είστε από τις συλλογικότητες που δεν αρνούνται τις συνεργασίες με άλλες δυνάμεις στις οποίες δεν έχετε την πρωτοβουλία, σε αντίθεση με τις στάσεις και τις συμπεριφορές της επίσημης Αριστεράς. 

Και εννοώ από τη μια το ΚΚΕ που θέλει το κατά μόνας κι από την άλλη τον χώρο του διασπασμένου ΣΥΡΙΖΑ που βρίσκεται σε πλήρη αδυναμία όχι μόνο οργανωτική να συντρέξει ένα κίνημα αλληλεγγύης. Αλλά θα έλεγα και ψυχοσυναισθηματική γιατί έχει άμεση εμπλοκή, μέσω της διακυβέρνησης του 2015-2019, στην εδραίωση αυτού του εγκληματικού τριγώνου-τετραγώνου με το Ισραήλ. 

Άλλη μια παρατήρηση με αφορμή το βιβλίο και για το βιβλίο. Δεν συμμερίζομαι την ιστορική αισιοδοξία που διαπερνά την αφήγηση των συγγραφέων ως προς τη μακροπρόθεσμη επίδραση του κινήματος αλληλεγγύης. Έχουμε δυο μήνες εκεχειρίας, εκατοντάδες νεκρούς αλλά και ένα εντυπωσιακό ξεφούσκωμα του κινήματος αλληλεγγύης. 

Θέλω να πω ένα μπράβο για το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου με τίτλο «Από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο». Γιατί ανοίγει το σημαντικότερο πολιτικό, ιδεολογικό ζήτημα για το Παλαιστινιακό. Ο τρόπος με τον οποίο επιχειρηματολογείτε ότι η λύση των δυο κρατών είναι μια χρεοκοπημένη υπόθεση και μια παγίδα στην οποία έπεσε και το Παλαιστινιακό κίνημα. Αυτή η «λύση» μας έχει απομακρύνει από την αρχική λύση και πολιτική επιδίωξη των Παλαιστινίων. Κι αυτή ήταν η λύση του ενιαίου κοσμικού ενιαίου παλαιστινιακού κράτους στο οποίο θα συνυπάρχουν Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Χριστιανοί κλπ. 

Αυτή η λύση που ήταν η βάση δημιουργίας του παλαιστινιακού κινήματος, εξαφανίστηκε. Η τεράστια πλειοψηφία των αριστερών ανθρώπων έχει ξεχάσει τι σημαίνει και λένε αναγνώρισε ο τάδε το Παλαιστινιακό κράτος -ποιο κράτος; Ένα προτεκτοράτο είναι- και έχει απομακρυνθεί από τη μόνη δυνατή λύση. 

Γιάννης Κιμπουρόπουλος

Θέλω να μεταφέρω τρεις σημερινές ειδήσεις για να δούμε τη δύναμη των κινημάτων. Η πρώτη είναι ότι ο Τραμπ έχασε στη Μινεσότα. Μετά την εξέγερση, με κέντρο μια γενική απεργία, έδωσε εντολή ότι το ICE θα αποχωρήσει από εκεί. Το ανώτατο δικαστήριο της Βρετανίας έκρινε ότι η απόφαση της κυβέρνησης Στάρμερ να θέσει εκτός νόμου την ακτιβίστικη οργάνωση Palestine Action είναι παράνομη. Η άλλη είδηση, λίγων ωρών, είναι ότι οι εργάτες κι οι αγρότες ενώθηκαν στο Σύνταγμα σε ένα μεγάλο συλλαλητήριο ενάντια στον Μητσοτάκη και σε αυτό ανέμιζαν οι παλαιστινιακές σημαίες. 

Μετά την επιχείρηση Πλημμύρα του αλ-Ακτσά στις 7 Οκτώβρη του 2023 είχαμε μια πρωτοφανή προπαγανδιστική εκστρατεία που προσπαθούσε να σβήσει 75 χρόνια ιστορίας. Δυόμισι χρόνια μετά, η λέξη γενοκτονία είναι ορολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου και το Ισραήλ είναι πιο απομονωμένο από ποτέ. 

Αυτό που μεσολάβησε δεν ήταν μόνο η πιο δολοφονική επίθεση του Ισραήλ από το 1948. Ήταν η ηρωική Παλαιστινιακή Αντίσταση παρά τις τεράστιες θυσίες της, εξοντώθηκε όλη η ηγεσία της, συνέχισε να πολεμάει και να στρατολογεί μέχρι και σήμερα. Και το πιο σημαντικό είναι ότι ενδιάμεσα ξεδιπλώθηκε ένα παγκόσμιο κίνημα εκατομμυρίων ανθρώπων. Δυο σημεία αυτού του κινήματος είναι και κεντρικά στο βιβλίο. Η φοιτητική Ιντιφάντα στις ΗΠΑ και το εργατικό μπλόκο στο Ισραήλ. Είδαμε την προηγούμενη Παρασκευή να συντονίζονται οι λιμενεργάτες σε 21 λιμάνια από τη Μεσόγειο μέχρι το Αμβούργο. 

Το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη ριζοσπαστικοποιεί εκατομμύρια ανθρώπους και ενισχύει τους δικούς μας αγώνες. Να θυμηθούμε τον Π. Ρούτσι σε απεργία πείνας στο Σύνταγμα να σηκώνει την παλαιστινιακή σημαία. Και το σύνθημα «Τέμπη, Πύλος» και τώρα «Χίος, Παλαιστίνη, δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη». 

Στέλιος Μιχαηλίδης

Να ευχαριστήσουμε τον Σωτήρη και τον Γιάννη και για τα καλά τους λόγια και για την κριτική. Γιατί ο στόχος αυτού του βιβλίου ήτανε και να καταγράψει τι ήτανε αυτά τα δυόμισι τελευταία χρόνια αλλά και ταυτόχρονα να ανοίξει τη συζήτηση στο τι συμβαίνει και ποια είναι η προοπτική. 

Το βιβλίο προσπαθεί να περιγράψει το παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης αλλά επίσης να σταθεί στην επίδραση που αυτό το κίνημα είχε στις εξελίξεις. Κι αυτό έχει σημασία γιατί η κυρίαρχη εκδοχή είναι ότι η ιστορία κινείται από τα πάνω από τα μεγάλα συμφέροντα από αυτούς που έχουν την εξουσία. Δεν είναι έτσι. Πως άντεξε αυτός ο κόσμος στη Γάζα, γιατί έχει πρόβλημα αυτή τη στιγμή το σχέδιο του Τραμπ. Δεν μπορούμε να το εξηγήσουμε αλλιώς. Το ίδιο ισχύει για τις ΗΠΑ. Το φυτίλι που άναψε τη φωτιά για να υπερασπίζονται ολόκληρες γειτονιές τους μετανάστες το άναψε αυτό το κίνημα. Γι’ αυτό προσπαθήσαμε να καταγράψουμε με λεπτομέρεια αυτό το κίνημα, για να μην θολώσουν αυτές οι εικόνες. 

Πριν ένα χρόνο, όταν ο Τραμπ έπαιρνε την προεδρία υπήρχε μια ολόκληρη φιλολογία για την παντοδυναμία του. Σε αντίθεση με αυτές τις αναλύσεις, το βιβλίο καταθέτει μια ολόκληρη επιχειρηματολογία για την κρίση της αμερικάνικης ηγεμονίας. Και για την συμβολή που είχε σε αυτή την κρίση ο κύκλος που ξεκίνησε με την επιχείρηση της Παλαιστινιακής Αντίστασης στις 7/10/2023. 

---