Διεθνή

Η διαδικασία δίωξης της βραζιλιάνας προέδρου, Ντίλμα Ρουσέφ, ξεκίνησε και επισήμως πλέον, με το κοινοβούλιο να δίνει 367 ναι έναντι 137 όχι. Η διαδικασία ήταν ένα ρεσιτάλ δεξιάς αντίδρασης. Οι βουλευτές της Δεξιάς έκαναν το σταυρό τους, επικαλούνταν το Θεό, “για τους ευαγγελιστές”, “για τους στρατιωτικούς του 1964” (τους χουντικούς), και ψήφιζαν με τα δύο χέρια κατά της Ρουσέφ. Ένας από αυτούς ψήφισε στη μνήμη του αρχιβασανιστή της χούντας, από τα μπουντρούμια της οποίας είχε περάσει η Ρουσέφ όταν ήταν φοιτήτρια. Πέρα από τις μανίες τους, οι περισσότεροι έλεγαν καθαρά γιατί θέλουν να διωχθεί η πρόεδρος: “Κάτω η Ντίλμα”, “Κάτω ο Λούλα”, “Κάτω το Κόμμα των Εργαζομένων (PT).

 

Η συγκεκριμένη κατηγορία που βαραίνει την Ρουσέφ είναι απλώς η αφορμή, και η Δεξιά δεν το κρύβει. Επί της ουσίας, το όλο σκηνικό ήταν μια παρωδία. Η βουλή της Βραζιλίας είναι μια φωλιά διεφθαρμένων. Μόνο στο σκάνδαλο Πετρομπράς, με τις μίζες που μοιράζονταν από τον πετρελαϊκό κολοσσό της χώρας, εμπλέκονται καμιά διακοσαριά άτομα, μεταξύ τους πολλοί βουλευτές και γερουσιαστές. 

 

Το σκάνδαλο αφορά μίζες που ανέρχονται σε δισεκατομμύρια ευρώ. Στo σκάνδαλο των Panama Papers που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα, εμφανίζονται πολιτικοί από εφτά πολιτικά κόμματα, με πρώτο το PMDB, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας κατά της Ρουσέφ. Κανένας πολιτικός του κυβερνώντος PT δεν εμφανίστηκε στις λίστες του Παναμά. Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Κούνια είναι μπλεγμένος στο σκάνδαλο, αλλά και στις οφσόρ του Παναμά. Η Ρουσέφ δεν διώκεται για το σκάνδαλο της Πετρομπράς, γιατί παρότι βρισκόταν στη διοίκηση τον καιρό των σκανδάλων, κανείς δεν την κατηγορεί ότι έβαλε κάτι στην τσέπη της. Μέσα σε όλο αυτό το χορό δισεκατομμυρίων, η Ρουσέφ τώρα διώκεται και μπορεί να καθαιρεθεί από την προεδρία, για πιθανά τεχνικά μαγειρέματα στον προϋπολογισμό της χώρας.

 

Αυτή είναι η μία εξωφρενική πλευρά: οι βουτηγμένοι στη διαφθορά κουνάνε το δάχτυλο. Ακόμη και το περιοδικό Εκόνομιστ αναγκάζεται να γράψει “Το ανησυχητικό είναι ότι αυτοί που εργάζονται για την απομάκρυνση της Ρουσέφ είναι από πολλές απόψεις χειρότεροι”. Ή άλλη πλευρά όμως είναι εξίσου παράλογη. Το PMDB και οι πιο φανατικοί από τους διώκτες της Ρουσέφ, δεν είναι η παραδοσιακή δεξιά της χώρας. Εκλέχθηκαν σε συμμαχία με την Ρουσέφ και μέχρι πρόσφατα ήταν σύμμαχοί της. Ο Τέμερ, που περιμένει στη γωνία για να γίνει πρόεδρος της χώρας και να σχηματίσει κυβέρνηση, κατέβηκε μαζί με τη Ρουσέφ στις εκλογές, ως αντιπρόεδρός της.

 

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που το PT μέχρι στιγμής δεν μπορεί να κινητοποιήσει τη βάση του ενάντια σε αυτό που αποκαλεί “πραξικόπημα”. Η Ρουσέφ εκλέχτηκε το 2014 για να προχωρήσει σε δεύτερη θητεία, υποσχόμενη ότι παρά την κρίση δεν θα προχωρούσε σε περικοπές, αλλά θα συνέχιζε με μέτρα θέρμανσης της οικονομίας και της ζήτησης. Το βάθος της κρίσης έκανε την ηγεσία του PT να αλλάξει γνώμη, και η Ρουσέφ άρχισε να οργανώνει ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής με χτύπημα σε όλες τις δημόσιες δαπάνες. 

 

Στο μεταξύ, η συρρίκνωση της οικονομίας υπολογίζεται να φτάσει αθροιστικά 9% στα τέλη της χρονιάς, από το δεύτερο τρίμηνο του 2014 όταν η Βραζιλία μπήκε σε ύφεση. Η επιβράδυνση της Κίνας, που μετατράπηκε σε προνομιακό προορισμό για τις πρώτες ύλες της Βραζιλίας, έχει αποδιοργανώσει την βραζιλιάνικη οικονομία, ενώ ο πληθωρισμός και η ανεργία έχουν φτάσει το 10%.

 

Η αποσταθεροποίηση της Βραζιλίας είναι σημαντικό ζήτημα για τον παγκόσμιο καπιταλισμό. Είναι η πέμπτη σε πληθυσμό χώρα του κόσμου και μέσα στην πρώτη δεκάδα με το μεγαλύτερο ΑΕΠ. Η διακυβέρνηση του Λούλα και της Ρουσέφ μπορεί να είχε τα σημεία τριβής, αλλά είχε εξασφαλίσει σταθερότητα και απροβλημάτιστη ελευθερία κινήσεων για τα διεθνή κεφάλαια. Υπάρχουν πολλές και τεράστιες μπίζνες σε εξέλιξη, που εξαρτιώνται από τα δίκτυα που έχουν χτίσει οι κυβερνήσεις του PT εδώ και 13 χρόνια. Ενώ έρχονται και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Ρίο τον Αύγουστο. Αν η Γερουσία παραπέμψει την Ρουσέφ, θα χρειαστεί να αφήσει την προεδρία για ένα εξάμηνο τουλάχιστον, στη διάρκεια του ειδικού δικαστηρίου. Οι Αγώνες σε αυτή την περίπτωση θα γίνουν με κυβέρνηση του αντιπροέδρου.

 

Μια πιθανή κυβέρνηση Τέμερ με τη στήριξη της σκληρής δεξιάς, από τη μια μεριά θα θέλει να περάσει τα μέτρα λιτότητας σε ακόμη πιο άγρια μορφή από ό,τι η Ρουσέφ, ενώ από την άλλη πολιτικά μπορεί να είναι πολύ πιο αδύναμη. Σε ένα βαθμό, αυτό εξαρτάται από το τι θα κάνει το PT το επόμενο διάστημα. Ο εκπρόσωπός του στη Βουλή μετά την ήττα στην ψηφοφορία είπε ότι τώρα ο αγώνας θα περάσει στο δρόμο, στα δικαστήρια και στη Γερουσία. Το PT συνδέεται οργανικά με την μεγαλύτερη ομοσπονδία συνδικάτων (CUT), ενώ έχει παραδοσιακούς δεσμούς και με το κίνημα των ακτημόνων. 

 

Το ζήτημα είναι ότι κανείς δεν μπορεί πειστικά να διαχωρίσει τον αγώνα ενάντια στην εκδικητική δεξιά από τον αγώνα ενάντια στα μέτρα λιτότητας που πέρασε η ίδια η Ρουσέφ. Αυτό προσπαθεί να κάνει η ηγεσία του PT αλλά και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Στο μεταξύ, υπάρχουν σημαντικοί αγώνες που βρίσκονται σε εξέλιξη. 

 

Στο Ρίο οι καθηγητές των σχολείων βρίσκονται σε απεργίες εδώ και ενάμισι μήνα και έχουν γίνει κέντρο αναφοράς για ολόκληρο τον κόσμο της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα για τους μαθητές οι οποίοι ξεκίνησαν καταλήψεις πάνω από 150 γυμνασίων και λυκείων. Πιάνουν το νήμα από τους μαθητές του Σάο Πάολο που οργάνωσαν καταλήψεις τον περασμένο Δεκέμβρη κόντρα στις μεταρρυθμίσεις του κυβερνήτη, ο οποίος ανήκει στο δεξιό κόμμα, το λεγόμενο “σοσιαλδημοκρατικό” PSDB. Και μαζί συνδέονται με τους αγώνες της νεολαίας που τον Ιούνιο του 2013 δημιούργησε ένα κίνημα εκατομμυρίων για το δικαίωμα στη δωρεάν μετακίνηση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

 

Πέφτει το καθήκον στην Αριστερά να οργανώσει για να συνδέσει αυτούς τους αγώνες με την αντίσταση απέναντι στις απάτες της Δεξιάς, χωρίς κανένα συγχωροχάρτι στην ηγεσία του PT που τους άνοιξε διάπλατα το δρόμο.