Διεθνή

Χαμένα τα έχουν τόσο τα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα όσο και τα ΜΜΕ σχετικά με το τι θα σημάνουν οι εκλογές της ερχόμενης Κυριακής στο ισπανικό κράτος. Η αριστερή συμμαχία του Ποδέμος με την “Ενωμένη Αριστερά” έχει σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις εξασφαλίσει τη δεύτερη θέση. Ορισμένες από τις δημοσκοπήσεις τη φέρνουν και με αρκετά μικρή διαφορά από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα. Το αποτέλεσμα είναι η εκλογική καμπάνια να έχει μετατραπεί σε έναν αγώνα Όλοι εναντίον της Αριστεράς.

 

Έξι μήνες μετά τις εκλογές της 20ης Δεκέμβρη, ο πρωθυπουργός Ραχόι για πρώτη φορά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο με τα διαφαινόμενα αποτελέσματα να υπάρξει ανάγκη και για τρίτη εκλογική αναμέτρηση, ενώ παραδέχτηκε ότι το ψηφοδέλτιο της Αριστεράς “Ενωμένοι Μπορούμε” υπάρχει περίπτωση να είναι και πρώτο κόμμα.

 

Η συμμαχία της Αριστεράς έχει λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά. Σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, η Αριστερά συγκεντρώνει πολλές ψήφους παραπάνω από το άθροισμα των δύο κομμάτων το Δεκέμβρη. Στις μεγάλες πόλεις και στη νεολαία είναι καθαρά πρώτο κόμμα. Σε επίπεδο ψήφων, τα δυο αριστερά ψηφοδέλτια είχαν ξεπεράσει αθροιστικά το σοσιαλδημοκρατικό PSOE ήδη από το Δεκέμβρη. Όμως τώρα, το κοινό κατέβασμα μετατρέπει τις ψήφους και σε έδρες.

 

Η στροφή αριστερά που καταγράφηκε το Δεκέμβρη, τώρα επιβεβαιώνεται πιο καθαρά. Και διαψεύδει τις εύκολες αναλύσεις που έβλεπαν τον κόσμο να τιμωρεί την Αριστερά λόγω ακυβερνησίας και να στρέφεται στο “υπεύθυνο” PSOE που προσπάθησε να κάνει κυβέρνηση. Το προεκλογικό σποτ του PSOE ζητάει την ψήφο για το μόνο κόμμα που λέει “Ναι”. Όμως, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ακόμη και οι ψηφοφόροι του PSOE δεν συμφωνούν με την κυβέρνηση με τους δεξιούς Θιουδαδάνος που επιχείρησε ο Σάντσεθ το Δεκέμβρη. Προτιμούν μια κυβέρνηση με την Αριστερά. Για κακή τύχη όλων τους, τόσο το PSOE όσο και οι Θιουδαδάνος αναμένεται να έχουν λιγότερες έδρες από όσες είχαν το Δεκέμβρη.

 

Η πίεση πάνω στο PSOE είναι ασφυκτική. Θα παραδοθεί στην Αριστερά αποδεχόμενο το ρόλο του μικρού εταίρου 40 χρόνια μετά τη μεταπολίτευση; Ή θα διευκολύνει κυβέρνηση της Δεξιάς, με κίνδυνο μια γρήγορη ΠΑΣΟΚοποίηση;

 

Αν υπάρχει ένα χαρτί που η Δεξιά μπορεί να παίξει με επιτυχία εναντίον του “Ενωμένοι Μπορούμε” είναι αυτό της Ελλάδας. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει αυτή τη μεγάλη χάρη στην ισπανική ελίτ. Κάθε φορά που εκπρόσωποι της Αριστεράς αναφέρουν ένα μέτρο που μπορεί να ενοχλήσει το κεφάλαιο, η απάντηση είναι “αυτά μας τα έλεγε και ο Τσίπρας και δείτε που κατάντησε”. Στο τηλεοπτικό ντιμπέιτ για την οικονομία, ο υπουργός Οικονομίας του Ραχόι, Λούις ντε Γκίντος είπε “το κοκοράκι που λέγεται ΣΥΡΙΖΑ, το εξημερώσαμε και τώρα έγινε γατάκι”. 

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει γίνει αιτία για να ντρέπεται η Αριστερά και ορισμένες φορές η αδυναμία τους να δώσουν απαντήσεις είναι για λύπηση. Στο πολυκομματικό ντιμπέιτ της Δευτέρας 20 Ιούνη, ο δεξιός εκπρόσωπος έκανε ξανά επίθεση με βάση την Ελλάδα, και η απάντηση του ηγετικού στελέχους του Ποδέμος, Ερεχόν, ήταν ότι αν θέλει να μιλήσει για την Ελλάδα να πάει σε ταξιδιωτικό γραφείο… Εδώ είναι Ισπανία και να γι’αυτό να μιλήσουμε. Όταν είναι η δεξιά που ανοίγει τον γεωγραφικό ορίζοντα της συζήτησης, και η Αριστερά τον κλείνει, κάτι άσχημο συμβαίνει.

 

Η μετατόπιση δεν είναι μόνο στα λόγια. Το συμπέρασμα που έχει βγάλει η ηγεσία της Αριστεράς από την εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι τα πράγματα δεν πρέπει να γίνουν τόσο “μαχητικά” όσο υποτίθεται τα προσπάθησε ο Τσίπρας. Γι’ αυτό και έχουν κάνει σημαία τους την ανάγκη για συγκυβέρνηση με το PSOE. Δεν είναι μόνο η εκλογική αδυναμία, είναι μια ολόκληρη ιδεολογική στροφή που λέει ότι τα περί μη αποπληρωμής του χρέους και σύγκρουσης με την ΕΕ ανήκουν στο παρελθόν. Τώρα καλύτερα να πας αγκαλιά με τη σοσιαλδημοκρατία, για να έχεις ίσως τη στήριξη και του Ολάντ από τη Γαλλία και του Ρέντσι από την Ιταλία. Ο Ιγκλέσιας την περασμένη βδομάδα είπε ότι “κι εμείς σοσιαλδημοκράτες είμαστε… όπως και ο Μαρξ και ο Ένγκελς εξάλλου”, γλείφοντας ταυτόχρονα ένα κομμάτι της ηγεσίας του PSOE, λέγοντας ότι ο Θαπατέρο υπήρξε ο καλύτερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης. Τη στιγμή που από την άλλη μεριά των συνόρων εξελίσσεται η τιτάνια μάχη ενάντια στον Ολάντ, η ισπανική Αριστερά ονειρεύεται «αντι-νεοφιλελεύθερα» μέτωπα με τη σοσιαλδημοκρατία.

 

Το ζήτημα των κουκιών στο Κοινοβούλιο είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου για τα προβλήματα που έχει ενόψει το ισπανικό κράτος. Από τη μια μεριά, τα εθνοτικά ζητήματα της χώρας δεν απέχουν πολύ από το να σκάσουν. Η Καταλωνία έχει ήδη κυβέρνηση που οδεύει προς την ανεξαρτησία. Τα κόμματα των εθνικών μειονοτήτων (δεξιά και αριστερά) δηλώνουν ότι θα στηρίξουν μια κεντροαριστερή κυβέρνηση αν κάνει βήματα προς τις διεκδικήσεις Καταλανών και Βάσκων.

 

Από την άλλη, ένα ζήτημα που επισημαίνουν όλα τα ΜΜΕ είναι ότι δεν είναι μόνο η Αριστερά που υπόσχεται «αδύνατες» προοδευτικές αλλαγές, είναι όλα τα κόμματα. Ο ίδιος ο Ραχόι κατεβαίνει στις εκλογές με δεσμεύσεις ότι δεν θα γίνουν άλλες περικοπές, κι ότι αντίθετα θα διευρυνθούν οι κοινωνικές δαπάνες. Όπως είναι όμως γνωστό από την αλληλογραφία του με τις Βρυξέλλες, αυτό που του καταλογίζουν είναι ότι στη διάρκεια της θητείας του έκανε πολύ λίγες περικοπές από ό,τι χρειάζεται ο ισπανικός καπιταλισμός –αποτέλεσμα είναι το 5% έλλειμμα το 2015.

 

Αν ούτε οι ψηφοφόροι της Δεξιάς δεν είναι προετοιμασμένοι να αποδεχτούν κι άλλες περικοπές, άλλο τόσο δεν είναι διατεθειμένη η εργατική τάξη που δεν έχει πάψει να δίνει μάχες που λήγουν με νίκες ή με ισοπαλίες. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, το Μετρό τόσο στη Μαδρίτη όσο και στη Βαρκελώνη πηγαίνει σημειωτόν χάρη στις απεργίες που συνεχίζονται εδώ και βδομάδες. Τη Δευτέρα 20 Ιούνη η συμμετοχή ήταν 94%. Οι εφημερίδες στις αρχές Ιούνη ήταν σχεδόν σίγουρες ότι οι απεργίες θα έληγαν, μιας και ακόμη και  οι συνδικαλιστές της αναρχοσυνδικαλιστικής CGT (που έχουν τη σχετική πλειοψηφία στο συνδικάτο της Βαρκελώνης) ήταν υπέρ της συμφωνίας στη διαπραγμάτευση, αλλά η συνέλευση των εργατών άλλο αποφάσισε. Φταίει η «ριζοσπαστικοποίηση ένος μέρους των εργαζόμενων και οι φανερές ψηφοφορίες», αποφάνθηκε η Ελ Παΐς. Κι αυτό είναι ένα μέρος μιας ευρύτερης ριζοσπαστικοποίησης. Ένα 97% του πληθυσμού δηλώνει ότι οι πρόσφυγες είναι καλοδεχούμενοι –πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό από όλες τις χώρες του κόσμου όπου γίνεται η συγκεκριμένη ερώτηση. Η μάχη είναι να μην αφήσουμε την κοινοβουλευτική αριστερά να κάψει την ευκαιρία που της δίνει αυτή η αριστερή στροφή.