Διεθνή
Περού: Οι δρόμοι νίκησαν

Οι δρόμοι νίκησαν στο Περού. Ο Μανουέλ Μερίνο άντεξε στη θέση του Προέδρου πέντε μέρες. Ο κόσμος ξεσηκώθηκε με το που ανακοινώθηκε ότι το κοινοβούλιο αφού ανέτρεψε τον Μαρτίν Βισκάρα έβαλε στη θέση του τον Μερίνο χωρίς την παραμικρή κίνηση για προκήρυξη εκλογών. Το κοινοβουλευτικό μαγείρεμα οδήγησε σε τεράστιες, ανεξέλεγκτες διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία. Αναφέρονται τουλάχιστον δύο νεκροί, πάνω από 40 εξαφανισμένοι και εκατοντάδες τραυματίες μέσα σε αυτές τις πέντε μέρες. Αλλά ο Μερίνο παραιτήθηκε. Μέσα στο ίδιο το Κοινοβούλιο έσπασαν οι συμμαχίες που είχαν οργανώσει το μαγείρεμα. 

Η νίκη είναι τεράστιας σημασίας. Το Περού υποτίθεται ήταν σταθερό και ελεγχόμενο. Η πολιτική κρίση ήταν βαθιά αλλά αφορούσε τη μοιρασιά της εξουσίας ανάμεσα στα αστικά κόμματα και τους μηχανισμούς τους, όχι τον κόσμο. Όμως ο κόσμος έκανε έφοδο στο πολιτικό προσκήνιο και τους τσάκισε. Στο στόχαστρο των μαζικών διαδηλώσεων, όπου η νεολαία είχε τον πρώτο λόγο, δεν μπήκε μόνο ο Μερίνο, αλλά ολόκληρο το σύστημα, το κοινοβούλιο, η κυβέρνηση και το καθεστώς.

Το ξήλωμα προέδρων από το κοινοβούλιο δεν είναι καινούργιο στο Περού. Ο Βισκάρα είναι ο έκτος στη σειρά πρόεδρος που δεν τελειώνει τη θητεία του. Ο προηγούμενος πρόεδρος είχε πέσει όταν αποκαλύφθηκαν σκάνδαλα με ξέπλυμα χρήματος. Τώρα για τον Βισκάρα αποκαλύφθηκαν παρόμοιες “δραστηριότητες”. Το πολιτικό σύστημα ανέθεσε στον Μερίνο να γίνει ο επόμενος. Ο Μερίνο φαίνεται να ήταν σε επαφή με στελέχη του στρατού εδώ και μήνες όταν προετοιμαζόταν η ανατροπή του Βισκάρα. Τώρα όμως λένε πως κάλεσε τους καραβανάδες στο Προεδρικό Μέγαρο για να οργανώσουν την καταστολή στους δρόμους της Λίμας και αλλού, αλλά εκείνοι δεν πήγαν. Ποιος ο λόγος να παίξουν το κεφάλι τους οι στρατηγοί συγκρουόμενοι με τον κόσμο στο δρόμο για έναν ακόμη αναλώσιμο πρόεδρο; 

Δεν υπάρχουν διεφθαρμένοι και “μη-διεφθαρμένοι” στα αστικά πολιτικά κόμματα του Περού. Είναι όλοι τους βαθιά χωμένοι σε ένα διαφθαρμένο σύστημα μαζί με τους καπιταλιστές και το στρατό. Οι μίζες και οι συνεργασίες με ένοπλα τμήματα του κράτους και του παρακράτους είναι ο κανόνας για να λύνονται οι λογαριασμοί μεταξύ τους. Το πιο συμβολικό από όλα είναι ότι ο πατριάρχης του πολιτικού συστήματος του Περού της τελευταίας 30ετίας, o Αλμπέρτο Φουχιμόρι, αυτός που επέβαλε το νεοφιλελεύθερο σοκ το 1990 με το ΔΝΤ, κατέστειλε τα αντάρτικα και πέρασε το ισχύον Σύνταγμα του 1993, βρίσκεται στη φυλακή για σκάνδαλα εδώ και 11 χρόνια.

Σκάνδαλα

Τα σκάνδαλα έρχονται στην επιφάνεια όταν μια μερίδα του πολιτικού συστήματος αποφασίζει ότι θέλει να ξεφορτωθεί κάποιον. Αυτή τη φορά όμως λογάριασαν χωρίς τον κόσμο. Το Περού είναι η δεύτερη χώρα στον κόσμο (μετά το Βέλγιο) σε θανάτους από κορονοϊό σε αναλογία με τον πληθυσμό της. Πάνω από ένας στους χίλιους κατοίκους έχει πεθάνει από Covid. Ένα κράτος που δεν έχει να προσφέρει τίποτα αλλό από θάνατο και σκάνδαλα αποφάσισε πως μπορεί να συνεχίσει να ανεβοκατεβάζει προέδρους χωρίς να πάει σε εκλογές.

Η καταστολή δεν πέτυχε τίποτα. Οι διαδηλώσεις μετατράπηκαν σε εξέγερση, αποφασισμένη να πάει μέχρι το τέλος. Οι πέντε αυτές μέρες που συγκλόνισαν το Περού στέλνουν ένα ευρύτερο μήνυμα. Έρχονται λίγες μέρες μετά την επιστροφή του Έβο Μοράλες στη Βολιβία και την ήττα του πραξικοπήματος εκεί. Λίγες μέρες μετά το θρίαμβο του δημοψηφίσματος στη Χιλή που κι αυτό ήρθε σαν συνέχεια της εξέγερσης του περασμένου φθινοπώρου. Ενώ και η Κολομβία έχει ζήσει μέσα στους τελευταίους μήνες δύο μεγάλες κινηματικές εκρήξεις που έφτασαν πρόσφατα να έχουν χαρακτήρα εξέγερσης ενάντια στην αστυνομική βία. Στον Ισημερινό πριν από ένα χρόνο ξανά οι δρόμοι ήταν αυτοί που μίλησαν και πήραν στο κυνήγι την κυβέρνηση Μορένο. Όσοι προεξόφλησαν ένα μαύρο κύμα αντίδρασης στη Λατινική Αμερική επειδή κέρδισε ο Μπολσονάρο τις εκλογές στη Βραζιλία αστόχησαν. Αυτό που γενικεύεται σε όλα τα σημεία είναι ότι η πολιτική κρίση παίρνει πιο άγρια χαρακτηριστικά και ότι οι συγκρούσεις ξεφεύγουν από τα κοινοβουλευτικά όρια και μεταφέρονται στους δρόμους, ακόμη και στα σημεία που θεωρούνταν προπύργια σταθερότητας.

Οι διαδηλωτές στο Περού πήραν τα μαθήματα της Χιλής και της Βολιβίας και τα εφάρμοσαν. Δεν θα είναι οι τελευταίοι.