Διεθνή
Γουατεμάλα: Το κίνημα νικάει

Διαδηλωτές στη Γουατεμάλα ζητούν την παραίτηση του προέδρου

Η Γουατεμάλα μπήκε με φόρα στον κατάλογο των χωρών όπου μέσα σε συνθήκες πανδημίας ξεδιπλώνεται ένα μαζικό κίνημα που καταφέρνει και νικάει. Πριν από δυο βδομάδες οι εικόνες από τη Γουατεμάλα κέρδισαν την προσοχή των διεθνών μέσων, όταν ένα κομμάτι της διαδήλωσης που οργανώθηκε ενάντια στον προϋπολογισμό έφτασε μέσα στο κοινοβούλιο και έβαλε φωτιά. Ο προϋπολογισμός είχε φτάσει για να ψηφιστεί κυριολεκτικά νύχτα. Η δεξιά κυβέρνηση ήλπιζε να περάσει γρήγορα μειώσεις στην Υγεία και την Παιδεία, την ίδια στιγμή που περνούσε υποτίθεται ειδικά κονδύλια για την αντιμετώπιση της πανδημίας. 

Στην πραγματικότητα τα κονδύλια ήταν δώρα στους καπιταλιστές και τον ιδιωτικό τομέα που θα “σώσουν” την υγεία του κόσμου. Όπως νύχτα έφτασε, νύχτα τον πήραν πίσω. Πριν ξημερώσει η Δευτέρα 23 Νοέμβρη, η Βουλή πήρε πίσω τον προϋπολογισμό για να αποφύγει ακόμη μεγαλύτερες διαδηλώσεις αλλά και πιθανές ρήξεις μέσα στο εσωτερικό της Δεξιάς που ήδη διαφαίνονταν. Ο προϋπολογισμός είχε ήδη υπερψηφιστεί από την Τετάρτη, αλλά ο πρόεδρος της Βουλής ανακοίνωσε ότι δεν θα σταλεί ως ψηφισμένος στην κυβέρνηση για εφαρμογή.

Νεολαία

Στις διαδηλώσεις του Σαββάτου που έφτασαν μέχρι το εσωτερικό του κοινοβούλιου είχε πρωταγωνιστήσει η νεολαία. Ανάμεσα στις περικοπές του προϋπολογισμού ήταν αυτές για τη βοήθεια στους πιο αδύναμους, τις πάμφτωχες οικογένειες και τα μικρά παιδιά. Την ανάπτυξη της Γουατεμάλας, της πιο μεγάλης σε πληθυσμό χώρας της Κεντρικής Αμερικής εκτός του Μεξικού, με 17 εκατομμύρια, τη θυμούνται πάντα όταν μιλούν για τους μετανάστες που φτάνουν στις ΗΠΑ. Αλλά “ανάπτυξη” στον καπιταλισμό σημαίνει να πλουτίσουν πάλι οι ίδιες εταιρείες που κυβερνούν τη χώρα και ελέγχουν τα κόμματα, και να πεταχτούν στο περιθώριο το 50% των παιδιών της χώρας που επιβιώνουν σε συνθήκες χρόνιου υποσιτισμού. Ο προϋπολογισμός εκτός από τις τσέπες των εταιρειών, φούσκωνε ακόμη περισσότερο τις τσέπες δημάρχων και κυβερνητών που παίρνουν στα χέρια τους τη μάχη κατά της πανδημίας, ενώ δεν παρέλειπε να κατευθύνει κι άλλα κονδύλια για την αποπληρωμή του χρέους της χώρας. Έτσι το καζάνι της οργής έσκασε.

Οι διαδηλωτές που είχαν απαιτήσει να παρθεί πίσω ο προϋπολογισμός, ζητούσαν από τον πρόεδρο να ασκήσει βέτο. Μπορεί στη συνέχεια ένα κομμάτι της πολιτικής ηγεσίας να βγήκε να δείξει “κατανόηση” στον κόσμο, αλλά την ώρα της διαδήλωσης η αστυνομία χτυπούσε ασταμάτητα στέλνοντας πάνω από 20 ανθρώπους στο νοσοκομείο. Μέσα στις διαδηλώσεις κέρδισε έδαφος η απαίτηση για γενική απεργία ενάντια στην κυβέρνηση. Η Γουατεμάλα χτυπήθηκε φέτος και από τυφώνες. Ο τελευταίος, η Έτα, προκάλεσε πάνω από 200 νεκρούς και διάλυση ιδιαίτερα στις κοινότητες των ιθαγενών. Πάνω στη συσσωρευμένη φτώχεια και υποσιτισμό και τον τυφώνα, η πανδημία ήρθε να σαρώσει τους πιο φτωχούς. Απέναντι σε αυτά, ο κόσμος είδε μια κυβέρνηση να τρέχει γρήγορα για να βγουν κερδισμένοι οι δικοί της. Στήθηκε καινούργιο υπερυπουργείο με έναν κολλητό του προέδρου που διαχειρίζεται με μυστικότητα όλα τα κονδύλια.

Οι διαδηλώσεις συγκλόνισαν το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα της Γουατεμάλας. Άρχισαν να τσακώνονται δημόσια ο πρόεδρος με τον αντιπρόεδρο. Ο αντιπρόεδρος Καστίγιο επιχείρησε να φανεί πιο ανοιχτός στα αιτήματα των διαδηλωτών. Ζήτησε την από κοινού παραίτηση με τον πρόεδρο, κι όταν ο πρόεδρος τον κόντραρε, αρνήθηκε να παραιτηθεί κι αυτός.

Το ντουέτο που κυβερνάει τη Γουατεμάλα ήρθε στην εξουσία όταν ο προηγούμενος πρόεδρος παραιτήθηκε κάτω από την πίεση μαζικών διαδηλώσεων το 2015, ενάντια στη διαφθορά. Το πολιτικό σύστημα της Γουατεμάλας αλλάζει τους προέδρους για να παραμείνει ίδιο και διεφθαρμένο, αλλά συναντάει όλο και περισσότερα εμπόδια. Οι από κάτω δεν είναι διατεθειμένοι να αφήσουν τους ισχυρούς στην ησυχία τους.