Περιβάλλον
Καμένα τα Γεράνεια Όρη: Ένα έγκλημα που είχε προβλεφθεί

20/5, Η φωτιά κατακαίει τον Σχίνο Κορινθίας. Φωτό: MeaCulpa

"Σε πλήρη ετοιμότητα η Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα ενόψει αντιπυρικής περιόδου που ξεκινά την 1η Μαΐου" ήταν ο τίτλος στο site της Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων στις 15 Απρίλη. Η πρώτη δασική πυρκαγιά για τη φετινή αντιπυρική περίοδο, που ξεκίνησε την Τετάρτη 19 Μάη από το Σχινό Λουτρακίου στα Γεράνεια Όρη έκανε στάχτη όλα τα παραμύθια της "πανέτοιμης" κυβέρνησης. 

Η φωτιά κατέκαιγε επί τέσσερις συνεχόμενες μέρες το πευκοδάσος στα Γεράνεια Όρη ολοκληρώνοντας την καταστροφή μετά την πυρκαγιά της Κινέτας που έγινε -ταυτόχρονα με το Μάτι- το 2018. Πρόκειται για μια ακόμη μεγάλη περιβαλλοντική καταστροφή σε ένα δάσος που έχει ανακηρυχτεί προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000. Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον αναμένεται να είναι πολλαπλές: πλημμυρικά φαινόμενα, έντονες διαβρώσεις, ροές κορημάτων, κατολισθητικά φαινόμενα. 

Ποιος φταίει για αυτή την περιβαλλοντική καταστροφή; Από την κυβέρνηση ακούμε τις γνωστές απαντήσεις: κάποιος έκαψε ξερά χόρτα, υπήρχε παρατεταμένη ξηρασία και ισχυροί άνεμοι. Η «ατυχία» της χρονικής συγκυρίας όπως είπε και ο Χαρδαλιάς, που αφού δήλωσε «ικανοποιημένος» δεν ντράπηκε να δηλώσει ότι: «αντιμετωπίσαμε μια εξαιρετικά δύσκολη πυρκαγιά σε μια χρονική συγκυρία εκτός της βασικής αντιπυρικής περιόδου, χωρίς τα 29 μισθωμένα μέσα που αναπτύσσονται από τις 25 Μαΐου μέχρι τις 10 Ιουνίου».  

Κανένα μέτρο

Η μοναδική υπεύθυνη για την καταστροφή είναι η κυβέρνηση της ΝΔ. Κατ' αρχάς, είναι χοντρή πρόκληση να επικαλείται τις έντονες καιρικές συνθήκες και την κλιματική αλλαγή. Όχι μόνο γιατί είναι συνυπεύθυνη για την κλιματική αλλαγή αλλά και γιατί η παρατεταμένη ανομβρία είναι γνωστή εδώ και αρκετούς μήνες (γι' αυτό λέγεται και παρατεταμένη). Τι μέτρα πήρε η κυβέρνηση; Απολύτως κανένα. Ούτε καθαρισμοί, ούτε διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, ούτε ζώνες πυρόσβεσης, ούτε τίποτα. Όσες "συγκεκριμένες οδηγίες προς την τοπική αυτοδιοίκηση προκειμένου να καθαριστούν τα περιαστικά δάση" και να δίνει η κυβέρνηση η πραγματικότητα είναι ότι αυτή λειτουργεί χωρίς επαρκές και κατάλληλο προσωπικό και μέσα. 

Το ίδιο προκλητική είναι και η δήλωση για δήθεν ενίσχυση της Πυροσβεστικής. Σε μία χώρα που κάθε καλοκαίρι εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καίγονται, ο αριθμός των πυροσβεστών είναι μόλις 16.500 (με πάνω από 4.000 κενές οργανικές θέσεις) και από αυτούς, πάνω από 1.700 είναι εκτός επιχειρησιακού σχεδιασμού, είτε γιατί εξυπηρετούν την πυροπροαστασία των ιδιωτικών αεροδρομίων, είτε το τηλεφωνικό κέντρο του ΕΟΔΥ. Ο μέσος όρος ηλικίας των πυροσβεστών ξεπερνάει τα 40 χρόνια παρότι κάθε καλοκαίρι προσλαμβάνονται εποχικοί πυροσβέστες που ενώ καλύπτουν "πάγιες και διαρκείς ανάγκες" (και αυτή) η κυβέρνηση αρνείται να τους μονιμοποιήσει. 

Τα περισσότερα οχήματα είναι παλιά και ακατάλληλα. Από τα 3.300 οχήματα (1.950 υδροφόρα), το 40% είναι πάνω από 20 ετών και το 30% είναι από 10 έως 20 ετών. Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση «εντός του 2020 υλοποίησε ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα, με την παραλαβή 1.453 νέων οχημάτων» για την ΕΛ.ΑΣ. Και ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της λίστας των χωρών της ΕΕ με πάνω από 500 αστυνομικούς ανά 100.000 κατοίκους η κυβέρνηση προσλαμβάνει 1.000 επιπλέον μόνιμους μπάτσους για την Πανεπιστημιακή Αστυνομία. 

Ελλείψεις 

 Όταν ο Χαρδαλιάς δήλωνε ότι «όλα τα διαθέσιμα εναέρια μέσα τέθηκαν στην υπηρεσία των επίγειων» η λέξη κλειδί είναι τα "διαθέσιμα". Επισήμως πέταξαν 8 Canadair από τα 18 που υπάρχουν (11 CL-215 και 7 CL-415) και 9 PZL από τα 19 που υπάρχουν. Λιγότερα από τα μισά. Τα υπόλοιπα είναι στο έδαφος, είτε εξαιτίας βλάβης, είτε έλλειψης ανταλλακτικών. Τα CL-215 έχουν συμπληρώσει πάνω από 40 χρόνια πτήσεων, τα CL-415 πάνω από 20 και τα PZL πάνω από 30. Και όμως, η κυβέρνηση έδωσε 2.490 εκατ. ευρώ (!) για να πάρει 18 μαχητικά Rafale. 

Η κυβέρνηση της ΝΔ "έδωσε το πράσινο φως" για τέτοιες καταστροφές με το περιβαλλοντοκτόνο νόμο Χατζηδάκη που ψήφισε 1 χρόνο πριν και στο όνομα της "διευκόλυνσης των επενδύσεων" δίνει τη δυνατότητα να αναπτυχθούν τουριστικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και να προχωρήσει περαιτέρω η επέκταση των αιολικών πάρκων και της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Το έγκλημα συνεχίστηκε με την απόφαση του υπουργείου για τους δασικούς χάρτες που πολλαπλασιάζει τις περιπτώσεις αποχαρακτηρισμού δασών και δασικών εκτάσεων δίνοντας άδειες εγκατάστασης βιομηχανικών και τουριστικών μονάδων, ανεξαρτήτως σε ποιο στάδιο αδειοδότησης βρίσκονται και από ποιον εκδόθηκαν. 

Τα Γεράνεια Όρη ήταν πάντα στο στόχαστρο μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Ο Όμιλος του Μυτιληναίου προσπάθησε να κάνει εκεί εργοστάσιο εξόρυξης βωξίτη και να στήσει ανεμογεννήτριες. Μετά από κινητοποίηση των κατοίκων η κατασκευή σταμάτησε. Το 2017, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που είχε καταθέσει για έγκριση η ΔΕΛΦΟΙ – ΔΙΣΤΟΜΟΝ Α.Μ.Ε. (ιδιοκτησίας Μυτιληναίου) απορρίφθηκε ομόφωνα από τα Δημοτικά Συμβούλια της περιοχής και από το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής. 

Αξίζει να θυμίσουμε ότι από τις 19/12/2011, ο Εξωραϊστικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Σχίνου "ΤΑ ΓΕΡΑΝΕΙΑ" προειδοποιούσε: «Η επίσημη θέση του Δ.Σ. του συλλόγου μας καθώς και πολλών κατοίκων της περιοχής μας είναι κάθετα αντίθετη στη μετατροπή της οροσειράς των Γερανείων σε ζώνη βιομηχανίας παραγωγής αιολικής ενέργειας… Η περιοχή μας δεν έχει καεί. Αν λοιπόν όλως τυχαίως καεί τώρα, το μόνο που μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα είναι υπεύθυνες αυτές οι εταιρίες που έχουν συμφέρον να πάρουν τις εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις».