Διεθνή
Περού: “Όχι πια φτωχοί σε μια πλούσια χώρα”

6/6, Συγκέντρωση υποστηρικτών του Καστίγιο στη Λίμα. Φωτό: Liz Taja/Reuters

Τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στο Περού που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 5 Ιούνη έδιναν προβάδισμα στον υποψήφιο της Αριστεράς. Οι περισσότερες αναλύσεις σημείωναν τη «νευρικότητα των αγορών». Οι «αγορές» δηλαδή η άρχουσα τάξη του Περού και οι πολυεθνικές που εκμεταλλεύονται τον πλούτο είχαν πολλούς λόγους να είναι νευρικές. 

Ο νικητής του πρώτου γύρου των εκλογών, στις 11 Απρίλη, ήταν ο Πέντρο Καστίγιο, υποψήφιος του κόμματος Ελεύθερο Περού. Είναι δάσκαλος σε μια από τις φτωχές περιοχές του Περού στις Άνδεις. Για πρώτη φορά είχε γνωστός το 2017 ως ηγέτης μιας μεγάλης απεργίας εκπαιδευτικών. 

Το σύνθημα του Καστίγιο είναι απλό: «Όχι πια φτωχοί σε μια πλούσια χώρα». Το πρόγραμμα του Ελεύθερου Περού έχει αναφορές στον μαρξισμό, τον σοσιαλισμό και τον Κάρλος Μαριατέγκι, ιδρυτή της Αριστεράς στη χώρα και ένα από τους λαμπρότερους εκπροσώπους του λατινοαμερικάνικου μαρξισμού. Σαν υποψήφιος ο Καστίγιο υπόσχεται εθνικοποιήσεις, αύξηση των μισθών και των κοινωνικών δαπανών, ιδιαίτερα για τη δημόσια παιδεία. 

Αντίπαλός του είναι η Κέικο Φουτζιμόρι, κόρη του πρώην προέδρου της χώρας Αλμπέρτο Φουτζιμόρι. Ολη η άρχουσα τάξη έχει συσπειρωθεί γύρω της. Κι από πίσω οι «ευκατάστατοι», η «μεσαία τάξη» που όπως όμως λένε με νόημα εφημερίδες όπως οι Φαινάνσιαλ Τάιμς την ψηφίζουν «κλείνοντας τη μύτη τους». Είναι βουλιαγμένη στα σκάνδαλα. Ο μπαμπάς της εκτός του ότι είχε επιβάλει τα απάνθρωπα προγράμματα του ΔΝΤ και είχε τσακίσει τις δημοκρατικές ελευθερίας στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας στη δεκαετία του ’90, γέμισε και τις τσέπες της φαμίλιας. Εκανε ενάμισι χρόνο φυλακή και τώρα ζει άνετα στην Ιαπωνία. 

Κρίση και αγώνες

Το υπόβαθρο για την μετεωρική άνοδο του Καστίγιο είναι ο συνδυασμός της κρίσης με τους αγώνες. Το Περού με 180 χιλιάδες νεκρούς από τον covid-19 είναι αναλογικά η πρώτη χώρα στον κόσμο σε θανάτους στη διάρκεια της πανδημίας. Και τα μέτρα «αντιμετώπισης», όπως το σκληρό λοκντάουν βύθισαν εκατομμύρια στη φτώχεια. 

Τον Νοέμβρη του 2020 συγκλονιστικές διαδηλώσεις -και συγκρούσεις με την αστυνομία- γκρέμισαν τον πρόεδρο Μερίνο που είχε διορίσει χωρίς εκλογές το Κογκρέσο της χώρας. Όπως έγραφε η Εργατική Αλληλεγγύη: «Το Περού υποτίθεται ήταν σταθερό και ελεγχόμενο. Η πολιτική κρίση ήταν βαθιά αλλά αφορούσε τη μοιρασιά της εξουσίας ανάμεσα στα αστικά κόμματα και τους μηχανισμούς τους, όχι τον κόσμο. Όμως ο κόσμος έκανε έφοδο στο πολιτικό προσκήνιο και τους τσάκισε. Στο στόχαστρο των μαζικών διαδηλώσεων, όπου η νεολαία είχε τον πρώτο λόγο, δεν μπήκε μόνο ο Μερίνο, αλλά ολόκληρο το σύστημα, το κοινοβούλιο, η κυβέρνηση και το καθεστώς».

Όποια κι αν είναι τα επίσημα αποτελέσματα αυτός ο κόσμος θα συνεχίσει να είναι παράγοντας «αστάθειας».