Διεθνή
Λίβανος: Νέα κατάρρευση και ξεσηκωμός

Η γροθιά γράφει Επανάσταση. Θα ξαναπιαστεί το νήμα των αγώνων του 2019 μέσα σε συνθήκες οικονομικής κατάρρευσης;

Το τελωνείο στο αεροδρόμιο της Βηρυτού σταμάτησε να λειτουργεί λόγω έλλειψης χαρτιού και στιλό. Το ηλεκτρονικό σύστημα του Υπουργείου Εσωτερικών καταρρέει κάθε μέρα, τα κεντρικά της Αστυνομίας σταμάτησαν την έκδοση ταυτοτήτων επειδή πέφτει συνέχεια το ρεύμα. 

Η λίρα συνέχισε με μεγαλύτερο ρυθμό την κατάρρευσή της έναντι του δολαρίου. Η κυβέρνηση για να μην ξεμείνει εντελώς από ξένο νόμισμα, αποφάσισε μέσα στη βδομάδα να αλλάξει την ισοτιμία με την οποία επιδοτεί τα εισαγόμενα καύσιμα. Έτσι, από τη μία μέρα στην άλλη, 20 λίτρα βενζίνης από 45 χιλιάδες λίρες εκτινάχθηκαν στις 60 χιλιάδες. Έτσι κι αλλιώς, τα βενζινάδικα που έχουν παραμείνει ανοιχτά είναι πάρα πολύ λίγα, λόγω έλλειψης καυσίμων, αλλά και γιατί πολλοί έτρεξαν να γεμίσουν και να αγοράσουν γκάζι για το σπίτι πριν τις μεγάλες αυξήσεις. 

Ο κόσμος που έχει ανάγκη το αυτοκίνητο για κάποια δουλειά σχηματίζει ουρές στους δρόμους σπρώχνοντας το όχημα του για χιλιόμετρα. Κάποιοι το αφήνουν στη μέση του δρόμου και επιστρέφουν την επόμενη για να συνεχίσουν το σπρώξιμο. Σε μια χώρα που εξαρτάται από τις εισαγωγές, η πτώση της λίρας σημαίνει πως με το μέσο μισθό δεν μπορείς να αγοράσεις ούτε τα βασικά. Ο μισθός είναι περίπου 34 ευρώ. Το ΑΕΠ της χώρας έχει επιστρέψει σε επίπεδα πριν από το 2002. Από 55 δις δολάρια το 2018 έπεσε στα 19 δις δολάρια το 2020, και το 2021 αναμένεται κι άλλη συρρίκνωση. Η χώρα που κάποτε λεγόταν “Ελβετία της Μέσης Ανατολής” πλέον έχει επισήμως μια οικονομία μικρότερη από της Ζιμπάμπουε.

Ο διοικητής του μεγαλύτερου δημόσιου νοσοκομείου της χώρας έκανε έκκληση για βοήθεια, μιας και πλέον είναι αναγκασμένοι να κλείσουν τον κλιματισμό σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους του νοσοκομείου. Οι ορνιθοτρόφοι λένε πως πολλές χιλιάδες κοτόπουλα θα πεθάνουν από την έλλειψη ρεύματος, ενώ θα καταστραφούν τεράστιες ποσότητες κατεψυγμένου κρέατος.

Έχουν ήδη ξεσπάσει ξεσηκωμοί σε γειτονιές σε όλη τη χώρα που παίρνουν τη μορφή είτε διαδηλώσεων, είτε “εισβολών” σε τράπεζες ή σε μεγάλα καταστήματα που ανεβάζουν τις τιμές. Οι τραπεζίτες αποφάσισαν την Τρίτη να κρατήσουν τις τράπεζες κλειστές, υποτίθεται για να προστατεύσουν τους υπαλλήλους τους από τη βία.

Οδικοί άξονες από το Βορρά ως το Νότο παραμένουν κλειστοί από διαδηλωτές. Στην Τρίπολη έφεραν μπλοκ τσιμέντου με γερανούς για να κλείσουν την κυκλοφορία.

Ο Λίβανος παραμένει χωρίς κυβέρνηση από τον περασμένο Αύγουστο. Ο πρωθυπουργός Χασάν Ντιάμπ έχει παραιτηθεί, αλλά παραμένει υπηρεσιακός καθώς δεν μπορεί να σχηματιστεί εναλλακτική κυβέρνηση. Ο πρώην πρωθυπουργός Ραφίκ Χαρίρι ξαναπήρε εντολή σχηματισμού τον Οκτώβρη, αλλά 8 μήνες μετά δεν έχουν καταφέρει να τα βρουν. Ο Χαρίρι είχε οδηγηθεί στην παραίτηση μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που πήραν χαρακτήρα εξέγερσης τον Οκτώβρη του 2019. Υπολογίζεται ότι ένας στους τέσσερις πολίτες πήραν μέρος στο κίνημα εκείνων των ημερών. Καθώς η οικονομία είχε πάρει την κατηφόρα, η κυβέρνηση Χαρίρι επέλεξε να αυξήσει τους φόρους και έτσι έδωσε την αφορμή για μια εξέγερση. Ήταν τότε που τολμούσαν να πουν πως για την κατάσταση της οικονομίας φταίνε οι διαδηλώσεις που δεν αφήνουν τις τράπεζες να λειτουργήσουν. 

Συνολική διάλυση

Τώρα ξέρουμε τι “λειτουργία” ήθελαν να κάνουν. Οι ελβετικές τράπεζες πρόσφατα ανακοίνωσαν πως οι λογαριασμοί που ανήκουν σε Λιβανέζους φούσκωσαν κατά δύο τρίτα μέσα στο 2020. Οι πλούσιοι βγάζουν τα λεφτά τους έξω από μια χώρα που καταρρέει και αφήνουν τους φτωχούς να επιβιώσουν όπως μπορούν. Η κυβέρνηση Ντιάμπ ανέλαβε και επιχείρησε να συνεχίσει το ίδιο νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα. Όμως με λίγους μήνες στην εξουσία, ο Ντιάμπ ήρθε αντιμέτωπος με την τραγωδία της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού, τον Αύγουστο του 2020. Πάνω από 200 νεκροί, χιλιάδες τραυματίες και εκατοντάδες χιλιάδες άστεγοι ήρθαν να προστεθούν σε μια χώρα σε οικονομική κρίση, δίπλα στην κατεστραμμένη Συρία, και εν μέσω πανδημίας. Ο κόσμος έκανε τη σύνδεση ανάμεσα στο διχαστικό πολιτικό σύστημα -κληρονομιά της αποικιοκρατίας- και την συνολική διάλυση στην οικονομία και την ασφάλεια. Ο Μακρόν έκανε απανωτές επισκέψεις στην παλιά αποικία της Γαλλίας για να υποσχεθεί οικονομική βοήθεια, η οποία θα ερχόταν αν σχηματιζόταν κυβέρνηση και προχωρούσε τις οικονομικές της επιθέσεις. Έχουν περάσει 11 μήνες από την καταστροφή και η χώρα βρίσκεται σε απίστευτα χειρότερο σημείο.

Λύση στην καταστροφή δεν θα φέρουν οι τραπεζίτες και οι ιμπεριαλιστές που έφεραν τον Λίβανο μέχρι εδώ. Ο κόσμος στις διαδηλώσεις ενώνεται από τα κάτω, κόντρα στους τεχνητούς θρησκευτικούς διαχωρισμούς και παλεύει ενάντια σε όλους. Σουνίτες, Σιίτες, Δρούζοι, Χριστιανοί, Παλαιστίνιοι και Σύριοι πρόσφυγες έχουν τη δύναμη να πάρουν τον έλεγχο της οικονομίας και της κοινωνίας από την τάξη των καπιταλιστών που μόνο καταστροφή πλέον φέρνει.