Διεθνή
Τι συμβαίνει στην Αιθιοπία;

12/12, πλατεία Συντάγματος. Κινητοποίηση ενάντια στην παρέμβαση των ΗΠΑ στην Αιθιοπία. Φωτό: Αφροδίτη Φράγκου

Διαδήλωση πραγματοποιήθηκε στην πλατεία Συντάγματος την Κυριακή 12 Δεκέμβρη, ενάντια στην παρέμβαση των ΗΠΑ στην εμφύλια διαμάχη της Αιθιοπίας. Πάνω από 200 Αιθίοπες μετανάστες/τριες συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα με συνθήματα ενάντια στη δυτική και αμερικάνικη εμπλοκή στην Αιθιοπία και την Ερυθραία και συνθήματα υπέρ του προέδρου της Αιθιοπίας Αμπί Άχμεντ -κρατούσαν επίσης πικέτες με τις οποίες κατηγορούσαν τα διεθνή ΜΜΕ BBC, CNN και Aljazeera για ψευδείς ειδήσεις.

Είναι αλήθεια ότι δύσκολα γίνεται πιστευτός ο ισχυρισμός των ΗΠΑ ότι η εμπλοκή τους στην εμφύλια διαμάχη της Αιθιοπίας είναι καθαρά ανθρωπιστική: στέλνουν χρήματα στο Τιγκράι, ένα από τα ομόσπονδα κράτη της Αιθιοπίας που βρίσκεται στα βόρεια της χώρας. Η εκλεγμένη κυβέρνηση έχει κηρύξει τον πόλεμο στο Τιγκράι και έτσι οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την ανθρωπιστική κρίση που ξεδιπλώνεται στην περιοχή. 

Όμως το Απελευθερωτικό Μέτωπο του Λαού των Τιγκράι (TPLF), το κυρίαρχο κόμμα του ομόσπονδου κράτους, ήταν κυβερνών κόμμα της Αιθιοπίας για 27 χρόνια μέχρι το 2018. Το Τιγκράι διαθέτει μια ισχυρή στρατιωτική δύναμη των 250.000. Γύρω στα 153 εκατομμύρια δολάρια έχουν διοχετευθεί από τις ΗΠΑ στην περιοχή αυτή και δεν είναι αβάσιμο να υποθέσει κανείς ότι σκοπό έχουν να βοηθήσουν την ανάπτυξη των στρατιωτικών στόχων του Τιγκράι -ο στρατός του άλλωστε έχει καταλάβει μια σειρά μεγάλες πόλεις και έχει φτάσει προ των πυλών στην Αντίς Αμπέμπα. 

Ο άλλος λόγος είναι ότι κατά το μεγάλο διάστημα διακυβέρνησης του TPLF, η Αιθιοπία ήταν πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, τόσο που ήταν μια από τις ελάχιστες χώρες της Αφρικής που συμμετείχαν στον πόλεμο του Ιράκ το 2003. Το κόμμα έπεσε από την κυβέρνηση το 2018 μετά από τρία χρόνια διαδηλώσεων. Οι λαοί Ορόμο και Αμχάρα διεκδίκησαν περισσότερες ελευθερίες, τέλος στις παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους και τη συμμετοχή τους στην πολιτική της χώρας. Παράλληλα με τα πολιτικά αιτήματα υπήρχαν και οικονομικά, καθώς η ανεργία ήταν ψηλή, οι εργασιακές συνθήκες ήταν άκρως ενταντικοποιημένες και οι μισθοί χαμηλοί στο όνομα της ανταγωνιστικότητας, ενώ το καθεστώς είχε οδηγήσει τους αγρότες μικροπαραγωγούς στη φτώχεια προς όφελος της κλίκας που εξυπηρετούσε.

Αλλά ο πρωθυπουργός Αμπί, Ορόμο ο ίδιος, διέψευσε τις προσδοκίες. Το 2020 ξέσπασε εξέγερση με αφορμή τη δολοφονία ενός Ορόμο μουσικού. Η απάντηση της κυβέρνησης ήταν να πνίξει τις διαδηλώσεις στο αίμα. «Θεωρούσαμε ότι τα πράγματα θα άλλαζαν με τον Αμπί στην εξουσία. Φαίνεται όμως ότι κι αυτός έχει τις ίδιες απόψεις με τους προηγούμενους πρωθυπουργούς που μας καταπίεζαν τόσα χρόνια», λέει μια διαδηλώτρια σε κινητοποίηση συμπαράστασης των εξεγερμένων στο Λονδίνο. 

Αντίσταση

Στον εμφύλιο που μαίνεται εδώ και σχεδόν ένα χρόνο στην Αιθιοπία, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Μιτσέλ Μπατσελέ, ο μεγάλος όγκος της βίας συνδέεται με τις δυνάμεις της κυβέρνησης. Η διαμάχη ξεκίνησε όταν ο Αμπί ανέβαλε τις εκλογές με το πρόσχημα του κορονοϊού. Το TPLF θεώρησε την κίνηση αυτή ως «αντισυνταγματική επέκταση» της θητείας του και προχώρησε στη διεξαγωγή των εκλογών. Τότε ο Αμπί διέταξε εισβολή στην περιοχή, πιστεύοντας ότι θα νικήσει γρήγορα. Όμως οι σφαγές, ο αποκλεισμός αμάχων από τις προμήθειες με αποτέλεσμα εκτεταμένο λιμό και η σεξουαλική βία σαν όπλο έσπρωξαν πολύ κόσμο στην αντίσταση και έβαλαν σε κίνδυνο την ίδια την κυβέρνηση.

Ο εμφύλιος πόλεμος έχει το στοιχείο του φυλετικού μίσους. Η περίοδος στην οποία οι φυλετικές διαμάχες ήταν πιο αμβλυμμένες από ποτέ, ήταν η τριετία του ξεσηκωμού που έριξε το TPLF από την εξουσία. Η αναζωπύρωση των φυλετικών διαμαχών ήταν επιλογή της άρχουσας τάξης που έβλεπε να φουντώνει η αντίσταση στις πολιτικές της. Σήμερα, στην κορυφή αυτού του εμφυλίου βρίσκονται αντιμαχόμενα κομμάτια της άρχουσας τάξης. Οι ΗΠΑ δεν είναι η μόνη ιμπεριαλιστική δύναμη που προσπαθεί να έχει επιρροή στην Αιθιοπία. Η κυβέρνηση Αμπί συνομιλεί με την Κίνα και τη Ρωσία, ενώ και άλλες δυνάμεις θα προσπαθήσουν να επιβάλουν τη θέλησή τους καθώς θα ξεδιπλώνεται αυτή η σύγκρουση.

Πρόκειται για μια σύγκρουση που ήδη κοστίζει χιλιάδες ζωές, πάνω από 2 εκατομμύρια ξεριζωμούς με τους πρόσφυγες να έχουν καταφύγει είτε εσωτερικά είτε σε γειτονικές χώρες και μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση και λιμό. Οι λαοί της Αιθιοπίας δεν έχουν τίποτε να κερδίσουν από τη νίκη καμίας από τις δύο πλευρές. Το αίτημα να σταματήσουν οι ΗΠΑ να μπλέκονται στον εμφύλιο είναι σωστό, αλλά δεν μπορεί να συνοδεύεται με τη στήριξη της κυβέρνησης που έχει πνίξει τη χώρα στο αίμα. Οι φυλετικές διαμάχες μπορούν να ξεπεραστούν μόνο με την ενότητα και τις μάχες της εργατικής τάξης όπως το 2015-2018.