Διεθνή
ΗΠΑ - Στους δρόμους ενάντια στην απαγόρευση των εκτρώσεων

14/5, Διαδήλωση στην Ουάσινγκτον για το δικαίωμα στην άμβλωση. Φωτό: Women’s March

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλώτριες και διαδηλωτές πλημύρισαν το περασμένο Σάββατο τους δρόμους της Ουάσιγκτον, της Νέας Υόρκης και των άλλων μεγάλων πόλεων των ΗΠΑ για να υπερασπιστούν το, από τη δεκαετία του 1970, κατοχυρωμένο συνταγματικά δικαίωμα στην έκτρωση. Με βάση την ιστορική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ «Ρόου εναντίον Γουέιντ» του 1973 το Σύνταγμα των ΗΠΑ προστατεύει την ελευθερία των γυναικών να επιλέξουν να κάνουν έκτρωση «χωρίς υπερβολικούς κυβερνητικούς περιορισμούς». 

Η συντριπτική πλειοψηφία στην Αμερική υποστηρίζει το δικαίωμα στην άμβλωση. Όχι όμως και η ακροδεξιά που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αντιστρέψει κάθε κατάκτηση του γυναικείου (και όχι μόνο) κινήματος. Δεκάδες Πολιτείες έχουν περάσει νόμους που περιορίζουν, με διάφορα προσχήματα, το δικαίωμα στην άμβλωση. Σχεδόν όλες οι Πολιτείες έχουν ψηφίσει νόμους που προστατεύουν το δικαίωμα του ιατρικού προσωπικού και των κλινικών να αρνηθούν να συμμετάσχουν σε επεμβάσεις άμβλωσης «για λόγους συνείδησης». Λίγες «προοδευτικές» Πολιτείες έχουν ψηφίσει νόμους που προστατεύουν το δικαίωμα στην έκτρωση ακόμα και αν η απόφαση «Ρόου εναντίον Γουέιντ» ανατραπεί. Κάποιες άλλες -που ελέγχονται κατά κανόνα από την ρεπουμπλικανική δεξιά- έχουν κάνει ακριβώς το αντίθετο: έχουν περάσει από τώρα νόμους που κάνουν την άμβλωση παράνομη εάν και μόλις ανατραπεί η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του 1973.

Τον Μάιο του 2021 η Πολιτεία του Τέξας (που διοικείται από τον ακροδεξιό ρεπουμπλικάνο Γκρεγκ Άμποτ) πέρασε τον διαβόητο νόμο «του κτύπου της καρδιάς»: η άμβλωση απαγορεύεται, σύμφωνα με τον νόμο αυτό μετά την έκτη εβδομάδα της κύησης (που ακούγεται η καρδιά του εμβρύου). Μέσα στις έξι αυτές εβδομάδες συνήθως οι γυναίκες δεν ξέρουν καν ότι εγκυμονούν. Στο μεταξύ οι αλλαγές στη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου που είχε περάσει ο Τραμπ δεν άφηναν κανένα περιθώριο για αυταπάτες ότι ο νόμος της Πολιτείας του Τέξας θα κρινόταν αντισυνταγματικός. Ακριβώς το αντίθετο έγινε: αντί να κριθεί η νομιμότητα του νόμου του «κτύπου της καρδιάς» το Ανώτατο Δικαστήριο άνοιξε ξανά την υπόθεση «Ρόου εναντίον Γουέιντ» με προφανή στόχο να την καταργήσει. Η απόφαση αναμένεται στα μέσα του Ιούνη. Μια «διαρροή» πριν από λίγες ημέρες έδειξε ότι η κατάργηση είναι αναμενόμενη. 

Μεγάλες διαδηλώσεις

Οι διαδηλώσεις του περασμένου Σαββάτου ήταν μεγάλες παντού: στην Ουάσιγκτον 20.000 βάδισαν με συνθήματα «ντροπή» και «κάτω οι απαγορεύσεις από τα σώματά μας» από το μνημείο του Τζορτζ Ουάσιγκτον προς το Ανώτατο Δικαστήριο. Μεγάλες διαδηλώσεις έγιναν και στη Νέα Υόρκη, στην Ατλάντα, το Λος Άντζελες και το Σικάγο. Συνολικά, συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις και πορείες έγιναν σε πάνω από 300 αμερικανικές πόλεις.

Ήταν μόνο η αρχή. Οι διοργανώτριες και οι διοργανωτές κάνουν από τώρα λόγο για το «καλοκαίρι της οργής». Η αντεπίθεση της τραμπικής ακροδεξιάς πλειοψηφίας του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι μια θανάσιμη απειλή όχι μόνο για τα γυναικεία δικαιώματα αλλά και για την ίδια τη ζωή -ιδιαίτερα των πιο φτωχών γυναικών. Οι ακροδεξιοί υποστηρίζουν ότι οι εκτρώσεις είναι επιβαρυντικές για την υγεία των γυναικών. Οι στατιστικές όμως λένε ακριβώς το αντίθετο: ο κίνδυνος να πεθάνει μια γυναίκα κατά τη γέννα είναι δεκάδες φορές μεγαλύτερος από το να πεθάνει κατά την έκτρωση – με την προϋπόθεση βέβαια ότι αυτή πραγματοποιείται σε κλινικές και νοσοκομεία. 

Τα ποσοστά θανάτου των γυναικών στις ΗΠΑ κατά τη γέννα είναι τρομαχτικά – μπορούν να συγκριθούν μόνο με τριτοκοσμικές χώρες. Στον κατάλογο των 38 χωρών του ΟΟΣΑ οι ΗΠΑ βρίσκονται στην 36η θέση – κάτω από την Τουρκία και τη Λιθουανία. Τα ποσοστά θανάτου μαύρων γυναικών είναι διπλάσια. Μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Κολοράντο υπολογίζει ότι τα ποσοστά θανάτων λόγω εγκυμοσύνης θα αυξηθούν κατά 21% αν καταργηθεί το δικαίωμα στην άμβλωση – και κατά 33% για τις μαύρες γυναίκες.