Διεθνή
Από τη Χερσώνα ως το Μπαλί: Συνεχίζουν τον πόλεμο

Άλεξ Καλλίνικος

Η υποχώρηση της Ρωσίας από την Χερσώνα, τη μόνη πρωτεύουσα ουκρανικής επαρχίας που είχε καταφέρει να καταλάβει, μοιάζει να είναι μια ακόμη στρατιωτική οπισθοδρόμηση για το καθεστώς του Βλαντιμίρ Πούτιν. Αλλά η κατανόηση του τι συμβαίνει σε στρατιωτικό επίπεδο στην Ουκρανία παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Σύμφωνα με ορισμένους «ειδικούς», η υποχώρηση από τον Χερσώνα ήταν ένας τακτικός ελιγμός, ή ακόμη και μια κίνηση μυστικά συμφωνημένη μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με άλλους, η Ουκρανία ετοιμάζεται να παρακάμψει τα καθηλωμένα ρωσικά στρατεύματα και να προχωρήσει προς την Κριμαία.

Αυτό που φαίνεται πιο σαφές είναι ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί. Πρόσφατα φάνηκε ότι άνοιξε ξανά η κουβέντα περί διαπραγματεύσεων αλλά ούτε το Κίεβο ούτε η Μόσχα φαίνεται να ενδιαφέρονται πραγματικά. Ενισχυμένη από τις τεράστιες δυτικές αποστολές όπλων και τις επιτυχίες που αυτές επέτρεψαν, η ουκρανική κυβέρνηση θέτει τώρα ως προϋπόθεση για διάλογο την αποχώρηση της Ρωσίας από ολόκληρη την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας.

Όσον αφορά τον Πούτιν, η ακόλουθη εκτίμηση του Βρετανού στρατιωτικού ιστορικού Λόρενς Φρίντμαν μάλλον είναι ακριβής: «Για να το θέσουμε ωμά, για να παραμείνει ο Πούτιν στην εξουσία, η Ρωσία πρέπει να παραμείνει στον πόλεμο». Οι μάχες μπορεί να επιβραδυνθούν καθώς έχουν αρχίσει να επικρατούν σκληρές χειμερινές συνθήκες. 

Ο Πούτιν παρουσιάζει αυτόν τον πόλεμο ως αγώνα κατά της "Συλλογικής Δύσης".  Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, πρόκειται για έναν ενδοϊμπεριαλιστικό πόλεμο, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι άλλες δυτικές δυνάμεις χρησιμοποιούν την Ουκρανία ως «αντιπρόσωπο» για να νικήσουν τον -πιο αδύναμο μεν ακόμα επικίνδυνο δε- Ρώσο αντίπαλό τους. 

Όμως στο παρασκήνιο βρίσκεται η Κίνα, της οποίας η οικονομική και στρατιωτική πρόοδος αποτελεί μια πολύ πιο σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ. Όπως το θέτει ένα νέο βιβλίο μιας ομάδας Ιταλών μαρξιστών, ο πόλεμος «σηματοδοτεί την επίσημη επανέναρξη του αγώνα για την αναδιανομή του κόσμου, καθώς η δυτική ηγεμονία βρίσκεται σε κρίση στην παγκόσμια αγορά, στην παγκόσμια πολιτική και στον παγκόσμιο πολιτισμό».

Η εικόνα της σύγκρουσης είναι παρούσα στη σύνοδο κορυφής των κορυφαίων οικονομιών της G20 στο Μπαλί αυτή την εβδομάδα. Πρόκειται για το κύριο φόρουμ μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων του «Βορρά» και του «Νότου». Αλλά, όπως επισημαίνουν οι Financial Times, «η Κίνα και η Ινδία, οι πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου και δύο από τις έξι μεγαλύτερες οικονομίες του, δεν έχουν καταδικάσει τον Πούτιν... Εν τω μεταξύ, άλλα μέλη της G20, όπως η Σαουδική Αραβία, η Νότια Αφρική και η Τουρκία, έχουν αποκρούσει τα αιτήματα της Δύσης να τιμωρηθεί η Ρωσία για την εισβολή της».

Ο Charles Kupchan από το  Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων λέει: «Είμαστε ξανά σε ένα παγκόσμιο τοπίο όπου υπάρχει στρατιωτικοποιημένη αντιπαλότητα μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας. Και αυτή η αντιπαλότητα επεκτείνεται τώρα και στην Κίνα. Και κατά συνέπεια, η ικανότητα της G20 να λειτουργήσει ως όργανο συνεργασίας τίθεται σε μεγάλο βαθμό υπό αμφισβήτηση».

Η Κίνα παρέχει οικονομική στήριξη στη Ρωσία αγοράζοντας την ενέργειά της και προσπαθώντας να καλύψει το εμπορικό κενό που αφήνουν οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά το Πεκίνο δεν έχει δώσει στη Μόσχα λευκή επιταγή. Έχει λεχθεί ότι ο Πούτιν κράτησε τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο σκοτάδι σχετικά με την εισβολή στην Ουκρανία όταν συναντήθηκαν τον Φεβρουάριο. Και την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος της Κίνας ένωσε τη φωνή του με εκείνη του Γερμανού καγκελάριου Σολτς καταδικάζοντας την απειλή ή τη χρήση πυρηνικών όπλων.

Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη. Σύμφωνα με τον στρατηγό Μαρκ Μίλεϊ, αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, η Ρωσία και η Ουκρανία έχουν υποστεί από 100.000 απώλειες η καθεμία. Προσθέστε σε αυτό τον τεράστιο πόνο του άμαχου πληθυσμού και την καταστολή που ασκείται και από τις δύο αντιμαχόμενες κυβερνήσεις. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος -ίσως μικρός, αλλά υπαρκτός- ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνική καταστροφή.

Χρειαζόμαστε ένα μαζικό κίνημα για να σταματήσουν οι κυβερνήσεις μας να τροφοδοτούν αυτήν την πολεμική μηχανή.