Διεθνή
Κίνα: Η εργατική τάξη στο προσκήνιο

Απο παλαιότερη κινητοποίηση αλληλεγγύης ενάντια στις εργασιακές συνθήκες στην Apple και στην FoxConn το 2014. Φωτό: Ανέτ Μπέρνχαρντ

Η μια πόλη μετά την άλλη στην Κίνα χαλαρώνουν τα σκληρά μέτρα κατά του Covid 19 που έχουν προκαλέσει εδώ και δυο βδομάδες ένα μεγάλο κύμα διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα μετά την πυρκαγιά που έκαψε ζωντανούς δέκα ανθρώπους στο Ουρούμτσι όταν αποκλείστηκαν σε ένα φλεγόμενο κτίριο εξαιτίας του λοκντάουν. 

Είχε προηγηθεί μια εβδομάδα νωρίτερα ο ξεσηκωμός στο βιομηχανικό σύμπλεγμα της Foxconn, στην Ζένγκζου, όπου κατασκευάζονται τα iPhone, όταν η οργή των αποκλεισμένων εργατών ενάντια στο λοκντάουν ενώθηκε με την οργή ενάντια στην ασυδοσία της εταιρίας που τους άφηνε απλήρωτους. 

Προς το παρόν, οι αποφάσεις χαλάρωσης των μέτρων παίρνονται από τις τοπικές κυβερνήσεις με την κεντρική κυβέρνηση να μην έχει κάνει κάποια επίσημη ανακοίνωση. Αλλά σύμφωνα με τις διαρροές των ευρωπαίων διπλωματών που συμμετείχαν στη συνάντηση του ευρωπαίου επίτροπου Σαρλ Μισέλ με τον πρόεδρο της Κίνας στο Πεκίνο, o πρόεδρος Σι «αναγνωρίζει» τις διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν από «φοιτητές» που είναι σε «απόγνωση» μετά από τρία χρόνια covid19. 

Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση του προέδρου Σι Τζιπινγκ -που πριν από ένα μήνα αναδείχτηκε μετά τυμπανοκρουσιών ξανά γ.γ. του ΚΚ Κίνας- βρίσκεται στα «στενά» για τρεις λόγους: Λόγω των πρωτοφανών εδώ και χρόνια κινητοποιήσεων. Λόγω της μείωσης τη παραγωγής εξαιτίας των μέτρων covid19 και εξαιτίας της όξυνσης του ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ και των οικονομικών συνεπειών του παγκόσμιου ψυχροπολεμικού κλίματος που δημιουργεί. Αλλά και λόγω της ανεπάρκειας του εθνικού συστήματος υγείας μπροστά σε ένα νέο κύμα πανδημίας. Όπως αναφέρει η εφημερίδα Socialist Worker:

«Πολλοί πιστεύουν ότι αν η Κίνα εγκαταλείψει την πολιτική zero-Covid, το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης θα υπερφορτωθεί. Ο κίνδυνος κατάρρευσης των υπηρεσιών υγείας είναι υπαρκτός. Οι δαπάνες υγείας ανά άτομο στην Κίνα είναι μόλις 458 λίρες ετησίως, σε σύγκριση με τις 4.313 λίρες της Βρετανίας. Και, μόνο οι μισοί από τους ανθρώπους άνω των 80 ετών έχουν κάνει δύο ενέσεις του εμβολίου. Η άμεση άρση όλων των περιορισμών για τον Covid στην Κίνα θα οδηγούσε σε 5 εκατομμύρια νοσηλείες και 1,55 εκατομμύρια θανάτους, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Fudan της Σαγκάης. Aυτό υποδεικνύει τον πραγματικό λόγο για τον οποίο το κινεζικό κράτος πρωτοστάτησε στη στρατηγική μηδενικού Covid. Ήθελε να διατηρήσει τις δαπάνες για την υγεία σε χαμηλά επίπεδα, διατηρώντας ταυτόχρονα τα εργοστάσια σε πλήρη λειτουργία».

Ακριβώς γι’ αυτό οι κινητοποιήσεις -και μαζί και οι πολιτικές ζυμώσεις με αίτημα περισσότερη ελευθερία- δεν περιορίζονται στις σχολές, αλλά συνοδεύονται από ένα αυξανόμενο ρεύμα απεργιών των εργαζομένων κόντρα στην όξυνση της εκμετάλλευσης στους χώρους δουλειάς. Ο αριθμός των 45 εργατικών κινητοποιήσεων που καταγράφηκαν μέσα στον Νοέμβριο σε διάφορες πόλεις σε όλη τη χώρα, μπορεί να φαίνονται λίγες για το μέγεθος της Κίνας αλλά, όπως και οι διαδηλώσεις, είναι ενδεικτικές για το που φυσάει ο άνεμος. 

H Foxconnn δεν είναι εξαίρεση. Την τελευταία εβδομάδα του Νοέμβρη σε κινητοποιήσεις προχώρησαν οι εργαζόμενοι σε ένα εργοστάσιο παραγωγής λιγνίτη στην πόλη Ταϊγιουάν, σε ένα μεγάλο κατασκευαστικό εργοτάξιο στην πόλη Σιάν, σε μια εταιρία διαμαντιών στην Χαρμπίν, στα ντελίβερι στην επαρχία Μινχου, σε μια εταιρία καθαρισμού στην πόλη Φουζου – όλες με αίτημα τα δεδουλευμένα τους που καθυστερούν να πληρωθούν. Ενώ στην πόλη Ντογκουάν σε απεργία προχώρησαν 1000 οδηγοί σε μια εφαρμογή για ταξί για αύξηση των αποδοχών τους.

Αυτή η εξέλιξη δεν έχει μείνει απαρατήρητη, ακόμη και από τα μέσα ενημέρωσης των ΗΠΑ, που την περασμένη εβδομάδα στις ειδήσεις -δίπλα στον αντεργατικό νόμο που βγάζει παράνομη την απεργία των σιδηροδρομικών στις ΗΠΑ- είχαν ρεπορτάζ και συνεντεύξεις από τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας στην Κίνα.

H Wall Street Journal παρουσίασε τα πλάνα επί χάρτου της Αpple, να ζητήσει από τις εταιρίες παραγωγής να μεταφέρουν την παραγωγή εκτός Κίνας, στο Βιετνάμ και στην Ινδία «μετά την αναταραχή στο μεγάλο βιομηχανικό σύμπλεγμα της Foxconn στην iPhone city». «Στο παρελθόν, οι άνθρωποι δεν έδιναν προσοχή στους κινδύνους συγκέντρωσης {της παραγωγής}» δήλωσε ο Alan Yeung, πρώην στέλεχος της Foxconn στις ΗΠΑ. «Το ελεύθερο εμπόριο ήταν ο κανόνας και τα πράγματα ήταν πολύ προβλέψιμα. Τώρα έχουμε εισέλθει σε έναν νέο κόσμο».

Μαρξ

Αν είχε διαβάσει έστω και λίγο Μαρξ ή έστω και λίγο ιστορία, το «στέλεχος» θα ήξερε ότι δεν ανακάλυψε και την Αμερική. Η συγκέντρωση και η συγκεντροποίηση του κεφαλαίου πάει μαζί με τη «συγκέντρωση» και τη «συγκεντροποίηση» της παραγωγής και των παραγωγών, δηλαδή της εργατικής τάξης που εργάζεται μαζί κατά εκατοντάδες χιλιάδες στο εργοστασιακό σύμπλεγμα της Foxconn για τις ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς. Βέβαια, η μεταφορά παραγωγής αυτού του μεγέθους, προκειμένου η πολυεθνική να μπορεί να εξασφαλίζει τα υπερκέρδη της, σκοντάφτουν στο ζήτημα της τεχνογνωσίας των εργαζομένων σε αυτές τις χώρες αλλά και στους κινδύνους που ενέχει κάτι τέτοιο σε μια περίοδο «παγκόσμιας επιβράδυνσης της οικονομίας» αναφέρει το άρθρο. 

H κινέζικη κυβέρνηση από την άλλη κάνει σαφές ότι απεύχεται μια τέτοια εξέλιξη. Όπως παραθέτει η People's Daily που εκφράζει τo KK Kίνας: «Η έγκαιρη βοήθεια της κυβέρνησης παρέχει συνεχώς μια αίσθηση βεβαιότητας για πολυεθνικές εταιρείες όπως η Apple, καθώς και για την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού». 

«Είναι προτιμότερο για εμάς να αράζουμε στο σπίτι μας παρά να μας ξεζουμίζουν οι καπιταλιστές» έγραψε, από την άλλη, στο διαδίκτυο μια πρώην εργαζόμενη της Foxconn.

Οι Financial Times, επίσης, αφιέρωσαν ένα ολόκληρο άρθρο στην κατάσταση που επικράτησε μέσα στο βιομηχανικό συγκρότημα με τίτλο «Η εξέγερση για τον Cοvid19 στη Ζενγκζού, από τα μέσα» διανθισμένο με τραγελαφικές ιστορίες εργαζομένων που περιέγραφαν τις συνθήκες. Η εφημερίδα αναγκάστηκε να ομολογήσει ότι αυτή δεν έχει να κάνει απλώς με την zerocovid πολιτική: 

«Κατά τη διάρκεια της 20ετούς ιστορίας της Foxconn ως κατασκευάστριας εταιρείας για την Apple στην Κίνα, ακτιβιστές έχουν κατηγορήσει την εταιρεία για παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων ξανά και ξανά. Ένα από τα πιο συχνά προβλήματα είναι η χρήση ασκούμενων φοιτητών που προσλαμβάνονται από την κυβέρνηση ως κανονικοί εργαζόμενοι. Οι καταγγελίες για χαμηλότερες αμοιβές των εργαζομένων είναι συχνές γιατί οι μεσίτες εργασίας υπόσχονται όρους που η Foxconn αθετούσε. Ορισμένες αναταραχές των εργαζομένων στο παρελθόν αφορούσαν το κάμπους του εργοστασίου το οποίο διαχειρίζονταν εξωτερικοί εργολάβοι. Η μεγάλη εξάρτηση της Foxconn από την τοπική κυβέρνηση, τους μεσίτες και τους υπεργολάβους ξεκίνησε ως απάντηση της εταιρίας σε ένα κύμα μαζικών αυτοκτονιών μεταξύ των εργαζομένων στο τότε μεγαλύτερο εργοστάσιό της στο Σενζεν το 2010 με την διοίκηση της εταιρίας να τροποποιεί το μοντέλο λειτουργίας του εργοστασίου…». 

Είναι τα νέα και παλιά μοντέλα της κάθε άλλο παρά «ελεύθερης» αγοράς που έχουν επιβάλει από κοινού η κυβέρνηση και οι πολυεθνικές που εξαγριώνουν τους διαδηλωτές στην Κίνα. 

«Δεν ήταν εύκολη η απόφαση να συμμετέχω στις διαδηλώσεις, δεν θα έχω κάποιο προσωπικό όφελος, αντίθετα θα σταμπαριστώ. Αλλά θέλω να συμμετέχω σε ένα γεγονός που θα κάνει την χώρα μου ένα καλύτερο μέρος» διαβάζουμε στους Financial Times τη δήλωση ενός διαδηλωτή στην Γουχάν, το πρώτο επίκεντρο της πανδημίας, όπου έγιναν οι πιο «άγριες» διαδηλώσεις. «Όταν η αστυνομία κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι οι διαμαρτυρίες υποκινούνται από ξένες δυνάμεις, ένας άλλος διαδηλωτής απάντησε: “Από ποιες ξένες δυνάμεις; Από τον Μαρξ και τον Ένγκελς; Την φωτιά στο Ουρούμτσι την έβαλαν οι ξένες δυνάμεις”»;