Εκατομμύρια απεργοί κατέβηκαν στους δρόμους της Γαλλίας, στη νέα μέρα γενικής απεργίας που κήρυξαν όλα τα συνδικάτα την Τρίτη 28 Μάρτη ενάντια στην αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 και στο κοινοβουλευτικό πραξικόπημα της κυβέρνησης Μακρόν -που παράκαμψε την περασμένη εβδομάδα την ψηφοφορία στο κοινοβούλιο, κάνοντας χρήση του διαβόητου άρθρου 49.3.
Η συγκλονιστική απεργία της Πέμπτης 23 Μάρτη -η ένατη κατά σειρά μέρα δράσης των συνδικάτων- ήταν μια μεγαλειώδης απάντηση στην κυβέρνηση Μακρόν που έλπιζε ότι η επικύρωση του νόμου θα έσπερνε απογοήτευση και θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση. Ούτε η αστυνομική βία ούτε οι εκατοντάδες συλλήψεις και οι απαγορεύσεις συγκεντρώσεων κατάφεραν να κρατήσουν τους διαδηλωτές μακριά από τους δρόμους. Οι απεργίες διαρκείας συνεχίζονται σε μια σειρά από κρίσιμους τομείς. Μαζική ήταν η συμμετοχή και στα συλλαλητήρια που οργανώθηκαν το Σάββατο 25/3 σε όλη τη χώρα στο πλαίσιο της Διεθνούς Μέρας Δράσης κατά του ρατσισμού και του φασισμού.
Ο Ντενί Γκοντάρ και ο Ζαντ Μπουαρούν από το περιοδικό Autonomie de Classe μίλησαν στο Socialist Worker και στην Εργατική Αλληλεγγύη αντίστοιχα για τη δυναμική και τη ριζοσπαστικοποίηση του κινήματος, την κρίση της άρχουσας τάξης, την στάση των συνδικαλιστικών ηγεσιών και τα επόμενα βήματα.
Τα αφεντικά ή οι εργάτες;
Οκτακόσιες χιλιάδες διαδηλωτές συμμετείχαν στο συλλαλητήριο της 23/3 στο Παρίσι με μαζική συμμετοχή της εργατικής και φοιτητικής νεολαίας. Από νωρίς το πρωί απεργοί και συμπαραστάτες συμμετείχαν σε απεργιακές φρουρές έξω από χώρους εργασίας και σε αποκλεισμούς δρόμων και σιδηροδρομικών γραμμών, συμμετέχοντας στην επιχείρηση «νεκρή πόλη». 250.000 διαδήλωσαν στη Μασσαλία, 110.000 στο Μπορντό, 55.000 στη Λυών, 50.000 στο Κλερμόν-Φεράν, 24.000 στην Ταρμπ, 24.000 στη Μπαγιόν, 30.000 στην Τουλόν, 30.000 στην Αβινιόν, 40.000 στη Νίκαια. Όλα αυτά αποτελούν ρεκόρ συμμετοχής.
Όταν ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν διέταξε τη χρήση του άρθρου 49.3 του Συντάγματος για να περάσει την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης παρακάμπτοντας την ψηφοφορία στο κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα, ανέβασε σε υψηλότερο επίπεδο την αντίσταση δίνοντάς της επιπλέον έναν πιο επιθετικό χαρακτήρα.
Οι επ' αόριστον απεργίες συνεχίστηκαν την περασμένη εβδομάδα σε τέσσερα από τα επτά μεγάλα διυλιστήρια και από τους εργαζόμενους στην καθαριότητα στο Παρίσι και άλλες πόλεις. Μεγάλοι σωροί σκουπιδιών έχουν πνίξει τμήματα της πρωτεύουσας. Στο διυλιστήριο του Fos-Sur-Mer στη νότια Γαλλία οι εργαζόμενοι συγκρούστηκαν στις 22/5 με τα CRS, τα γαλλικά ΜΑΤ. «Ήταν υπέροχο. Ζητήσαμε από τον κόσμο να έρθει στην απεργιακή φρουρά και ήρθαν αρκετές εκατοντάδες. Αναγκάσαμε τα CRS να υποχωρήσουν γιατί ήμασταν πολύ περισσότεροι από αυτούς» λέει ο Ουγκό, συνδικαλιστής. «Τότε τα CRS αντεπιτέθηκαν με πολλά δακρυγόνα και γκλομπ. Μας έδιωξαν από μια γέφυρα που είχαμε καταλάβει, αλλά η απεργία συνεχίζεται. Αισθανθήκαμε πιο σίγουροι μετά γιατί έχουμε την υποστήριξη του κόσμου». Σε άλλο διυλιστήριο στην Νορμανδία, η Total μαζί με την κυβέρνηση απειλούν τους απεργούς με πρόστιμα και φυλακίσεις. «Θα κάνουν τα πάντα για να πάρουν κηροζίνη, είτε από εμάς, είτε από άλλα διυλιστήρια. Βρίσκονται σε πλήρη πανικό. Επειδή οι απεργίες συνεχίζονται, η κινητοποίηση σκληραίνει και η νεολαία μπαίνει δυναμικά στο προσκήνιο» αναφέρει ο Άλεξις Αντονιόλι, γ.γ. του συνδικάτου CGT στην Total στη Νορμανδία.
Ο κόσμος εξεγείρεται για όλα, για το δικαίωμα στη σύνταξη, για αυξήσεις στους μισθούς, για την έλλειψη δημοκρατίας στη Γαλλία. Για το 49.3, για τη βία της αστυνομίας. «Αυτό συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό στις εργατικές κατοικίες στα φτωχά διαμερίσματα του Παρισιού, όπου οι νέοι, ιδίως οι μουσουλμάνοι και οι μετανάστες, ξυλοκοπούνται χωρίς λόγο» λέει ο Νοά από το Παρίσι. «Τώρα πολλοί περισσότεροι το συνειδητοποιούν. Ποια είναι τα δικαιώματά μας; Κάθε πέντε χρόνια έχουμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε έναν φασίστα και έναν τύραννο του “κεντρώου χώρου”. Είναι μια απάτη».
Οι μετανάστες πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς συμμετέχουν μαζικά στις διαδηλώσεις και τις απεργίες. Το Σάββατο διαδηλώσαμε σε όλη τη χώρα ενάντια στο ρατσισμό και το φασισμό, ενάντια στο μεταναστευτικό νόμο που ετοιμάζει η κυβέρνηση Μακρόν και ο οποίος προκειμένου να κερδίσει τις ψήφους της άκρας δεξιάς αναμένεται χειρότερος από κάθε προηγούμενο.
Οι γυναίκες εργαζόμενες, οι φοιτήτριες και οι φεμινίστριες κατέχουν εξέχουσα θέση στις διαδηλώσεις. Οι επιθέσεις στις συντάξεις πλήττουν ιδιαίτερα σκληρά τις γυναίκες, επειδή έχουν μικρότερες συντάξεις και επειδή χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φτάσουν στη σύνταξη, λόγω της φροντίδας των παιδιών. Η φετινή 8 Μάρτη ήταν μεγαλύτερη από ποτέ. Στις διαδηλώσεις μπορείτε να δείτε τις «Les Rosies» τη φεμινιστική συλλογικότητα που ξεκίνησε το 2019 ως απάντηση στις επιθέσεις Μακρόν με τη μπλε στολή και το κόκκινο μαντήλι της εργοστασιακής εργάτριας (από τη γνωστή αφίσα της περιόδου του Β’ΠΠ που έγινε σύμβολο της γυναικείας χειραφέτησης).
Δυστυχώς οι συνδικαλιστικές ηγεσίες είναι πίσω από τη διάθεση του κόσμου. Η κοινή ανακοίνωση των συνδικάτων την περασμένη εβδομάδα έκανε μόνο θλιβερές εκκλήσεις για δημοψήφισμα και παρέμβαση του Συνταγματικού Συμβουλίου. Άργησαν να ανταποκριθούν στη χρήση του 49.3 και δεν υιοθετούν το αίτημα να φύγει ο Μακρόν -που είναι πλέον λαϊκό αίτημα. Την περασμένη εβδομάδα σε μια ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή, την ώρα που ο Μακρόν έκανε επίθεση στα συνδικάτα έβγαλε το ρολόι που φορούσε στα μουλωχτά. Στο διαδίκτυο εκτίμησαν ότι κοστίζει 68.000 ευρώ. Το πρωθυπουργικό γραφείο απάντησε ότι κοστίζει «μόνο» 2.300 ευρώ!
Τα ζητήματα που ανοίγει αυτός ο αγώνας είναι συνολικότερα, πού πάει αυτή η κοινωνία, ποιος αποφασίζει -οι καπιταλιστές ή εμείς, ο Μακρόν ή οι απεργοί, τα αφεντικά ή οι εργάτες και οι φοιτητές;
Η ιστορία δεν γράφεται στη Βουλή
Σε νέα φάση έχουν μπει οι κινητοποιήσεις στο δεύτερο μισό του Μάρτη στη Γαλλία. Εδώ και πάνω από δύο μήνες, εκατομμύρια διαδηλωτές και απεργοί κατέβαιναν στους δρόμους τις μέρες δράσης που όριζαν τα συνδικάτα ακολουθώντας τις «κρίσιμες» ημερομηνίες της ατζέντας της κυβέρνησης Μακρόν. Η αστυνομία αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι επρόκειτο για τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις εδώ και αρκετές δεκαετίες. Αλλά η πλειοψηφία των εργαζομένων φαινόταν να εμπιστεύεται τη στρατηγική των συνδικαλιστικών ηγεσιών: ότι οι κινητοποιήσεις θα χρησίμευαν για να «εκφράσουν τη δυσαρέσκεια» της πλειοψηφίας προκειμένου να οδηγήσουν την κυβέρνηση σε διαπραγματεύσεις και παραχωρήσεις. Σχετικά λίγοι κλάδοι καλούσαν σε επαναλαμβανόμενη απεργία. Τα γυμνάσια και τα πανεπιστήμια συμμετείχαν διστακτικά στο κίνημα. Αλλά το 49.3 έβαλε φωτιά στον κόσμο. Όπως αναφέρει το κύριο άρθρο του τελευταίου τεύχους του περιοδικού Autonomie de Classe: «το διακύβευμα αυτής της μεταρρύθμισης για την άρχουσα τάξη είναι διπλό: οικονομικό, φυσικά, για να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα του γαλλικού καπιταλισμού. Αλλά και πολιτικό, γιατί ο στόχος είναι επίσης το τσάκισμα του κινήματος. Ο Μακρόν έλπιζε να καταφέρει ένα δυνατό χτύπημα για να σπάσει το ηθικό στο στρατόπεδό μας και να το γυρίσει πίσω για μεγάλο διάστημα -γι' αυτό ήθελε να ταπεινώσει τους ηγέτες των συνδικάτων, αρνούμενος να τους δεχτεί. Και γι' αυτό, αφού ήταν σίγουρος ότι δεν θα είχε κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να περάσει τον νόμο, τον πέρασε με πραξικόπημα». Αλλά η ιστορία δεν γράφτηκε στο κοινοβούλιο. Ήταν η δύναμη της κινητοποίησης που στέρησε από τον Μακρόν την απόλυτη πλειοψηφία, καθώς η κοινοβουλευτική ομάδα της δεξιάς δεν ήθελε να συνδεθεί με μια μεταρρύθμιση παρόλο που την υποστηρίζει. Πρόκειται για κορυφαίο σύμπτωμα της βαθιάς κρίσης που διέρχεται η άρχουσα τάξη στη Γαλλία. Η ανακοίνωση του 49.3 προκάλεσε εκατοντάδες αυθόρμητες και καθημερινές συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις σε όλη τη Γαλλία, καθώς και συγκρούσεις με την αστυνομία. Η νεολαία μπήκε δυναμικά στο κίνημα με καταλήψεις εκατοντάδων λυκείων και δεκάδων πανεπιστημίων, δίνοντάς του νέα πνοή. Οι απεργίες έχουν ξαναρχίσει πιο δυνατές και έχουν σκληρύνει σε ορισμένους τομείς. Η πολιτική θερμοκρασία και η οργή έχουν φτάσει σε πολύ υψηλό επίπεδο. Μια μαζική γενική απεργία είναι δυνατή. Όχι μόνο για να ανατραπεί η μεταρρύθμιση αλλά και για να αποσυρθεί ο ίδιος ο Μακρόν.
Θα αδράξουν οι συνδικαλιστικές ηγεσίες αυτή την ευκαιρία για να κλιμακώσουν τα αιτήματά τους; Αντιμέτωπες με το μέγεθος της κινητοποίησης και τον κίνδυνο να χάσουν τον έλεγχο, οι συνδικαλιστικές ηγεσίες δείχνουν μάλλον ανήσυχες αναζητώντας τρόπο να προσφέρουν στον Μακρόν διέξοδο με διαπραγμάτευση. Ο Λωρέν Μπερζέ, επικεφαλής της CFDT, της μεγάλης μετριοπαθούς συνομοσπονδίας, πολλαπλασιάζει τις εκκλήσεις προς τον Μακρόν να «αναστείλει προσωρινά» τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Εσωτερικά, προειδοποιεί τον κόσμο του ενάντια σε κάθε ριζοσπαστικοποίηση και «την επιρροή της άκρας αριστεράς».
Ευτυχώς, στους χώρους δουλειάς συμβαίνουν πράγματα πολύ πιο ελπιδοφόρα από ό,τι στους διαδρόμους των συνομοσπονδιών. Επαναλαμβανόμενες απεργίες γίνονται σε πολλούς τομείς, όπως τα διυλιστήρια, τα λιμάνια, οι μεταφορές, η εκπαίδευση και οι σκουπιδιάρηδες. Οι απεργοί προστατεύουν τους χώρους δουλειάς τους από τους απεργοσπάστες και την αστυνομία με μαζικές περιφρουρήσεις, συχνά με την υποστήριξη φοιτητών, μαθητών λυκείων και αλληλέγγυων εργαζομένων από άλλους χώρους.
Άγριες διαδηλώσεις
Οι «άγριες» διαδηλώσεις πολλαπλασιάζονται και ο διάσπαρτος και απρόβλεπτος χαρακτήρας τους αποσυντονίζει την αστυνομία. Το Σάββατο, στο Σεν Σολίν, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές συγκρούστηκαν επί ώρες με την αστυνομία με κόστος εκατοντάδες τραυματίες. Η κινητοποίηση ήταν ένα επεισόδιο του «πολέμου του νερού», ενάντια στην αρπαγή του νερού από την εντατική γεωργία. Η οικολογική κινητοποίηση έγινε κομμάτι της ανοιχτής σύγκρουσης με την κυβέρνηση. Την ίδια μέρα, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές διαδήλωσαν σε πολλές πόλεις ενάντια στο ρατσιστικό σχέδιο νόμου Νταρμανέν, που ετοιμάζει η κυβέρνηση.
Η δυνατότητα για μια γενική απεργία είναι ξεκάθαρα υπαρκτή. Αλλά δεν θα συμβεί αυτόματα, ούτε θα έρθει ως απάντηση σε ένα κάλεσμα από τις ηγεσίες. Οι γενικές συνελεύσεις, οι περιφρουρήσεις, οι συνελεύσεις γειτονιάς που πολλαπλασιάζονται και οι διαδηλώσεις είναι χώροι για πολιτική ζύμωση για το πώς πρέπει να προχωρήσουμε για να κερδίσουμε. Φέρνουν κοντά εργαζόμενους από κινητοποιημένους και μη κινητοποιημένους τομείς, συνδικαλισμένους και μη, μπορούν να χρησιμεύσουν για να οργανώσουν αυτή τη μετάδοση αλληλεγγύης και αυτοπεποίθησης από τον ένα χώρο εργασίας στον άλλο.
Η απεργία στους κομβικούς κλάδους, όπως η απεργία διαρκείας στα διυλιστήρια είναι σημαντική. Αλλά δεν πρέπει η υπεράσπιση ενός «στρατηγικού» τομέα να γίνει το άλφα και το ωμέγα της κινητοποίησης. Το ζήτημα είναι να στηριχτούμε στους τομείς που είναι ήδη σε κινητοποίηση για να απλώσουμε τις απεργίες παντού. Η αλληλεγγύη των φοιτητών, των δασκάλων κ.λπ. με τους σκουπιδιάρηδες και τους εργαζόμενους στα διυλιστήρια στις απεργιακές τους περιφρουρήσεις είναι αξιοθαύμαστη και βοηθάει σε αυτήν την κατεύθυνση.
Η απεργία δεν είναι μόνο ένα μέσο για να χτυπήσουμε τα αφεντικά στο πορτοφόλι. Είναι πάνω απ' όλα ένα σχολείο αγώνα και μια στιγμή που αποκαλύπτει στους εργαζόμενους τις δικές τους δυνατότητες, τις δυνατότητες ανάκτησης του ελέγχου του χώρου εργασίας τους και όχι μόνο. Στην παρούσα κατάσταση, υπάρχουν άπειρες δυνατότητες να απλωθεί η απεργία και να γενικευτεί.
Η αντιρατσιστική κινητοποίηση της 25ης Μάρτη ενάντια στο σχέδιο νόμου του Νταρμανέν ήταν σημαντική και πάνω στο ζήτημα της φασιστικής απειλής. Πολλοί πιστεύουν ότι μια νίκη για τις συντάξεις θα απωθούσε αυτόματα το Εθνικό Μέτωπο και τον φασιστικό κίνδυνο. Εμείς πιστεύουμε, αντίθετα, ότι ο αντιρατσιστικός αγώνας είναι απαραίτητος για να ενώσει την τάξη μας και να αυξήσει τόσο την απεργιακή της δύναμη ενάντια στον Μακρόν όσο και να απωθήσει τους φασίστες, οι οποίοι περιμένουν να εκμεταλλευτούν την πολιτική κρίση. Οι απεργοί στις περιφρουρήσεις και οι φοιτητές αντιλαμβάνονταν τη σύνδεση ανάμεσα στους δύο αγώνες.
Για να μεταφέρουμε αυτά τα πολιτικά επιχειρήματα και αυτή τη στρατηγική στο κίνημα, πρέπει να μαζικοποιήσουμε την οργάνωσή μας και να ενισχύσουμε την παρουσία της στους χώρους εργασίας, τα συνδικάτα, τις σχολές και τις γειτονιές.
Η ιστορία δεν προχωράει γραμμικά: οι πρόσφατες επιταχύνσεις ανοίγουν τεράστιες δυνατότητες για την εργατική τάξη. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές, επειδή το διακύβευμα του αγώνα ξεπερνά πλέον τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού.
Ζαντ Μπουαρούν