Η απόφαση της κυβέρνησης Μακρόν να παρακάμψει την ψηφοφορία στο κοινοβούλιο χρησιμοποιώντας το άρθρο 49.3 για να περάσει την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 χρόνια, όχι μόνο δεν κατάφερε να βάλει ταφόπλακα στις απεργίες και να τσακίσει το εργατικό κίνημα όπως επιδίωκε ο Μακρόν, αντίθετα, έχει οδηγήσει σε μια κρίση διαρκείας την ίδια την κυβέρνηση.
Τρεις εβδομάδες μετά το κοινοβουλευτικό πραξικόπημα του Μακρόν, ο συντονισμός όλων των εργατικών συνομοσπονδιών της Γαλλίας έχει κηρύξει νέα επόμενη μέρα πανεθνικής δράσης -την ενδέκατη κατά σειρά- στις 6 Απρίλη, με νέα 24ωρη γενική απεργία σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Οι καθημερινές διαδηλώσεις και οι διαμαρτυρίες συνεχίστηκαν και την περασμένη εβδομάδα μετά τη γενική απεργία στις 28 Μάρτη. Παρά την άρνηση των συνδικαλιστικών ηγεσιών να κλιμακώσουν την απεργιακή δράση, οι επ’ αόριστον απεργίες συνεχίζονται ακόμη σε αρκετά σημεία, στους σιδηροδρόμους και στα διυλιστήρια. Αλλά και εκεί που κάποιοι σταματάνε, ξεπηδάνε καινούργιοι. Την περασμένη εβδομάδα σταμάτησε η μεγάλη απεργία διαρκείας των εργαζόμενων στην καθαριότητα του Παρισιού αλλά ξεκίνησαν απεργία οι εργαζόμενοι στις χωματερές. Παρόμοια είναι η εικόνα και στους χώρους εκπαίδευσης όπου η νεολαία στα πανεπιστήμια και τα λύκεια, συνεχίζει. Ενδεικτικό της διάθεσης του κόσμου είναι ότι στα γκάλοπ τα 2/3 των ερωτηθέντων απαντάνε ότι το κίνημα πρέπει να συνεχίσει, ενώ το 60% πιστεύει ότι πρέπει να σκληρύνει.
Ενδεικτικός της κρίσης, την οποία έχει προκαλέσει στην κυβέρνηση Μακρόν η κλιμάκωση των αγώνων και η αντι-συστημική έκρηξη ριζοσπαστικοποίησης που τη συνοδεύει, είναι ο τρόπος με τον οποίο περιέγραψε την περασμένη εβδομάδα την κατάσταση στη Γαλλία, η Τelegraph: «Η Γαλλία έχει εισέλθει σε μια μαρξική κατάσταση προ-εξέγερσης. Η ομαλή διαμαρτυρία για την ηλικία συνταξιοδότησης έχει μεταλλαχθεί σε βαθύτερη κρίση του καθεστώτος».
Το μέγεθος της κρίσης είναι αντιληπτό και στην ίδια την κυβέρνηση που προσπαθεί να βρει διέξοδο. Καταρχάς με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, π.χ. με φήμες για πιθανό «ανασχηματισμό» ή χρησιμοποιώντας την επίσκεψη του Μακρόν το σαββατοκύριακο στην Κίνα, σαν ένα μέσο για να ανακτήσει το χαμένο κύρος της. Αλλά στο εσωτερικό της χώρας, στην πρώτη δημόσια εμφάνιση που επιχείρησε ο Μακρόν εδώ και εβδομάδες, στο Σεβίν λε Λακ, μια μικρή κοινότητα στη νοτιοανατολική Γαλλία, βρέθηκε αντιμέτωπος με διαδηλωτές και πανό που έγραφαν: «Μακρόν, αρχηγέ των αφεντικών, δεν σε θέλουμε στον τόπο μας».
Όσον αφορά στη ουσία τώρα, η κυβέρνηση Μακρόν επιχειρεί να εκτονώσει την κατάσταση με δύο τρόπους: Κάνοντας υποχωρήσεις σε μια σειρά από άλλα μέτωπα που είχε ανοιχτά και αναζητώντας διαύλους επικοινωνίας με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία.
Όπισθεν ολοταχώς
Μέσα σε λίγες μέρες η κυβέρνηση έχει κάνει όπισθεν ολοταχώς σε μια σειρά από μέτωπα που είχε ανοιχτά: Έχει αποσύρει το σχέδιό της για υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, το οποίο είναι πολύ αντιδημοφιλές στους νέους και μια επίθεση στις φοιτητικές υποτροφίες. Έχει αναβάλει, τουλάχιστον προσωρινά, την ψήφιση του ρατσιστικού νόμου του υπουργού Εσωτερικών Νταρμανέν κατά των μεταναστών. Βλέπουμε απεργιακές νίκες, με την κυβέρνηση να κάνει πίσω σε συγκεκριμένα αιτήματα, π.χ. αυξήσεις στους εργολαβικούς στην καθαριότητα. Και τοπικές νίκες, όπως σε μια εργατική γειτονιά ενάντια σε ένα σχέδιο «εξευγενισμού» της. Η υποχώρηση στο ζήτημα του ρατσιστικού νόμου, που η κυβέρνηση επιφυλάσσεται να επαναφέρει κομματιαστά, ήταν αποτέλεσμα των αντιρατσιστικών συλλαλητηρίων στις 25 Μάρτη.
Ο ίδιος ο Νταρμανέν βρίσκεται στο στόχαστρο του κινήματος για τη δολοφονική αστυνομική βία που έχει εξαπολύσει, όχι μόνο στις διαδηλώσεις για το ασφαλιστικό, αλλά και στο Σεν Σολίν στη δυτική Γαλλία. Εκεί το περασμένο Σάββατο πάνω από 30.000 άνθρωποι διαδήλωσαν ενάντια στα φράγματα που σχεδιάζουν οι πολυεθνικές προκειμένου να δημιουργήσουν μια «μεγα-λεκάνη» αντλώντας τεράστιες ποσότητες νερού από ρέματα, ποτάμια και υπόγεια ύδατα για εντατική καλλιέργεια και εντατικές κτηνοτροφικές μονάδες, που έχουν ανάγκη οι πολυεθνικές των τροφίμων. Πάνω από 3000 αστυνομικοί επιτέθηκαν στους διαδηλωτές ρίχνοντας 4.000 χειροβομβίδες κρότου λάμψης σε λιγότερο από δύο ώρες, αφήνοντας ένα διαδηλωτή σε κώμα, μια γυναίκα με τραύματα στο πρόσωπο, έναν άλλο διαδηλωτή με σπασμένο πόδι και έναν άλλο με σοβαρά προβλήματα στην όραση. Την παραμονή των διαδηλώσεων ο Νταρμανέν δήλωσε: «Οι δυνάμεις της αταξίας δεν θα νικήσουν, η άκρα αριστερά δεν θα νικήσει».
Αλλά είναι ηλίου φαεινότερο ότι οι «δυνάμεις της τάξης» δεν μπορούν από μόνες τους να κερδίσουν το κίνημα. Η κυβέρνηση Μακρόν αναζητά επειγόντως συναινέσεις. Την Τετάρτη, την παραμονή της γενικής απεργίας, η πρωθυπουργός της Γαλλίας Μπορν έχει καλέσει στο πρωθυπουργικό Μέγαρο τους επικεφαλής των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Ενώ ξεκίνησε μετωπική σύγκρουση στο συνταξιοδοτικό για να τσακίσει τα συνδικάτα, τώρα τα παρακαλάει για διάλογο! Στη συνέχεια έχει καλέσει και τους επικεφαλής των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη γαλλική Εθνοσυνέλευση για συναντήσεις. Όσον αφορά τις πρώτες, η CFDT, η ομοσπονδία που παραδοσιακά πρόσκειται στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, είχε προτείνει εδώ και καιρό, προκειμένου να εκτονωθεί η κατάσταση, ένα προσωρινό πάγωμα του νόμου. Όμως η κυβέρνηση Μακρόν δεν το έκανε δεκτό. Η Σοφί Μπινέ, νέα γραμματέας της CGT, λέει ότι θα πάει με τις άλλες συνομοσπονδίες να συναντήσει την πρωθυπουργό για να ζητήσει την απόσυρση του νόμου και τίποτα παραπάνω.
Όσον αφορά στα κόμματα, σύμφωνα με το ΑΠΕ ΜΠΕ: «Από τον χώρο της αριστεράς η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, το γαλλικό ΚΚ και οι Οικολόγοι έχουν δηλώσει πως δεν σκοπεύουν να παραστούν, το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει τη θέση του… Οι βουλευτές των κομμάτων της αριστεράς έχουν όμως δηλώσει πως θα μεταβούν την ερχόμενη Τρίτη στο πρωθυπουργικό Μέγαρο όπου θα παραδώσουν την πρότασή τους για τη διενέργεια δημοψηφίσματος επί του συνταξιοδοτικού…».
Είναι προφανές ότι οι συναινέσεις είναι δύσκολες για τον Μακρόν, καθώς με τη μετωπική επίθεση που έκανε -όχι απλά για να περάσει το ασφαλιστικό αλλά για να προκαλέσει σύγκρουση με τα συνδικάτα και να τα τσακίσει- δυσκολεύεται να βρει τώρα σημεία προσέγγισης. Αλλά σε πλήρη αντίθεση με το διάχυτο λαϊκό αίτημα για σύγκρουση με στόχο την ανατροπή του συνταξιοδοτικού νόμου και της ίδιας της κυβέρνησης Μακρόν, τα συνδικάτα και τα κόμματα της αριστεράς -όσο και να καταγγέλλουν την κυβέρνηση- στην πράξη δεν επιλέγουν αυτόν τον δρόμο.
Ρήγματα
Οι συνδικαλιστικές ηγεσίες των μεγάλων ομοσπονδιών, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο, αναζητούν κάποια μικρά ρήγματα υποχώρησης προκειμένου να μπούνε σε διαπραγματεύσεις και δεν κλιμακώνουν σε απεργία διαρκείας, όπως κάνουν εδώ και εβδομάδες οι πιο πρωτοπόροι κλάδοι στους σιδηρόδρομους ή την ενέργεια. Την ίδια λογική αποκλιμάκωσης και αποφυγής της άμεσης σύγκρουσης, ακολουθεί και η πρόταση για δημοψήφισμα. Στην πράξη μεταφράζεται “αφήστε τις απεργίες και τρέξτε στην κάλπη”. Στην ίδια κατεύθυνση είναι η αναμονή ακόμη ενός «θεσμικού μέσου», του Συνταγματικού Δικαστηρίου, που στις 14 Απριλίου θα κρίνει αν ο ασφαλιστικός νόμος του Μακρόν είναι συμβατός με το γαλλικό Σύνταγμα.
Η κλιμάκωση και το άπλωμα των απεργιών –«με ζύμωση μέσα στις γενικές συνελεύσεις, στις περιφρουρήσεις, στις συνελεύσεις γειτονιάς» όπως έλεγε χαρακτηριστικά ένας απεργός στο προηγούμενο φύλλο της Εργατικής Αλληλεγγύης- μπορεί είτε να αναγκάσει την κυβέρνηση να πισωγυρίσει είτε να την ρίξει. Αυτή η προοπτική είναι υπαρκτή.
Όπως δηλώνει στην Εργατική Αλληλεγγύη ο Ντενί Γκοντάρ από την οργάνωση Αutonomie de Classe: «Αυτή η εβδομάδα είναι άλλη μια κρίσιμη εβδομάδα. Την Τετάρτη τα συνδικάτα συμφώνησαν να συναντηθούν με την κυβέρνηση. Οι ηγεσίες τους θα ήθελαν να είναι σε θέση να κηρύξουν παύση. Αλλά οι συνδικαλιστικές ηγεσίες εξακολουθούν να δέχονται πιέσεις από το κίνημα, το οποίο δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με τίποτα λιγότερο από την πλήρη απόσυρση της επίθεσης, ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει την οριστική πολιτική ήττα που θα επέφερε μια τέτοια απόσυρση.
Όσο η πρωτοβουλία παραμένει στο πλευρό του κινήματος, η κυβέρνηση παραλύει και οι προσπάθειές της να το σταματήσει στρέφονται εναντίον της. Χρειάζεται οργάνωση και συντονισμός από τα κάτω που να επιβάλει στην πράξη την απεργιακή κλιμάκωση. Οι δυνατότητες υπάρχουν από τη στιγμή που θα αναληφθούν πρωτοβουλίες. Στη Μασσαλία, π.χ. η διεπαγγελματική συνέλευση, που απαρτίζεται από εργαζόμενους σε διάφορους χώρους δουλειάς, ξεκίνησε πριν από δέκα ημέρες με τη συμμετοχή των συντρόφων μας. Οι δύο πρώτες συνελεύσεις έχουν ήδη συγκεντρώσει 500 συμμετέχοντες κάθε φορά.
Γινόμαστε μάρτυρες μιας ευρύτερης πολιτικοποίησης του κινήματος. Μπροστά μας έχουμε τη νέα γενική απεργία την Πέμπτη. Αλλά και μια πανεθνική ημέρα νέων διαδηλώσεων ενάντια στο ρατσιστικό σχέδιο του υπουργού Αστυνομίας προετοιμάζεται για τις 29 Απριλίου. Καθώς και μια κινητοποίηση ενάντια σε μια πανεθνική συνάντηση που ετοιμάζουν οι φασίστες του κόμματος της Λεπέν την Πρωτομαγιά, τη διεθνή μέρα των εργατών, στη Χάβρη, μια συμβολική πόλη, ένα εργατικό προπύργιο, ένα προπύργιο των λιμενεργατών».
Για να νικήσει η εργατική τάξη στη Γαλλία χρειάζεται να συγκρουστεί όχι μόνο με το συνταξιοδοτικό νόμο των αφεντικών, αλλά και με την φασιστική απειλή που καιροφυλακτεί, τρεφόμενη από τις ρατσιστικές επιθέσεις και τις «καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», της παραπαίουσας κυβέρνησης Μακρόν.