Ένα πράγμα είναι σίγουρο: όσοι βλέπανε το τέλος του κινήματος στη Γαλλία πριν λίγες μέρες διαψεύστηκαν στο δρόμο..

Το βράδυ της Δευτέρας, και πάλι, η μυρωδιά του Παρισιού, της Μασσαλίας, της Ρεν, της Λυών ήταν από δακρυγόνα και από φωτιές σε κάδους απορριμμάτων. Μια μυρωδιά ελευθερίας με αυθόρμητες πορείες που διασχίζουν τις πόλεις τη νύχτα. Και που, στο Παρίσι, φωνάζουν ένα νέο σύνθημα: «κι εμείς περνάμε δυναμικά!». Είναι η απάντηση στον τσαμπουκά του Μακρόν που νομίζει ότι περνάει τη «μεταρρύθμιση» του ασφαλιστικού με το έτσι θέλω.

Το βράδυ της Δευτέρας ο αυταρχικός πρόεδρος μιλούσε στην τηλεόραση. Και το κίνημα είχε αποφασίσει να μην τον ακούσει. Συγκεντρώσεις με τον ήχο από κατσαρόλες είχαν οργανωθεί μπροστά από όλα τα δημαρχεία την ώρα που μιλούσε ο Μακρόν. Από εκεί ξεκίνησαν οι αυθόρμητες διαδηλώσεις. Στα παράθυρα επίσης, σε όλες τις γειτονιές, ο κόσμος χτυπούσε κατσαρόλες. Το συνδικάτο της ενέργειας είχε καλέσει τους κατοίκους να παρέμβουν στο σύστημα ηλεκτροδότησης στα σπίτια τους την ώρα που θα μιλούσε ο πρόεδρος, ώστε να προκληθεί πτώση της τάσης στο γενικό δίκτυο.

Τις τελευταίες ημέρες ξεκίνησε μια νέα φάση του κινήματος στη Γαλλία: στο ζήτημα των συντάξεων δεν υπάρχει πλέον θεσμική διέξοδος. Την Παρασκευή ακυρώθηκε η τελευταία προσφυγή κατά του νόμου. Και το επόμενο βράδυ, ο Εμανουέλ Μακρόν τον δημοσίευσε. 

Αυτό έχει ανεβάσει σημαντικά το διακύβευμα. Ελλείψει οποιασδήποτε θεσμικής διεξόδου, η αντιπαράθεση, τουλάχιστον προσωρινά, δεν έχει πλέον διαμεσολάβηση. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην άρνηση να ακούσει κανείς τι είχε να πει ο Μακρόν.

Εξ ου και το σύνθημα: «Περνάμε κι εμείς δυναμικά». Πρόκειται για μια ρήξη με τη στρατηγική των συνδικαλιστικών ηγεσιών που κυριαρχούσε μέχρι τότε στο κίνημα, μια στρατηγική που είχε στόχο να αποφευχθεί μια γενικευμένη απεργιακή παράλυση της χώρας.

 Δύναμη εναντίον δύναμης; Εκ πρώτης όψεως το κίνημα δεν έχει, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, τη δυνατότητα να φτάσει σε αυτό το επίπεδο. Πόσο μάλλον που οι αρχές ανεβάζουν σημαντικά το επίπεδο της καταστολής.

Μέχρι σήμερα, οι τομείς που έχουν πραγματοποιήσει επαναλαμβανόμενες απεργίες οδηγούνται σε εξάντληση λόγω έλλειψης γενίκευσης. Η στρατηγική των συνδικαλιστικών ηγεσιών έχει περιορίσει τις εμπειρίες αυτοοργάνωσης και επομένως τη δυνατότητα ανάδειξης μιας πιο ριζοσπαστικής εναλλακτικής ηγεσίας.

Η Διασυνδικαλιστική Συντονιστική Επιτροπη που συσπειρώνει αυτές τις ηγεσίες δίνει ως προοπτική μόνο την ημέρα της Πρωτομαγιάς. Αλλά ποιος μπορεί να σκεφτεί ότι μια νέα ημέρα κινητοποίησης, όσο μαζική και αν είναι, μπορεί να επιτύχει αυτό που δεν κατάφεραν οι προηγούμενες ημέρες δράσης, παρόλο που το διακύβευμα είναι πλέον ανεβασμένο;

Αλλά είναι στη φύση κάθε επαναστατικής διαδικασίας να είναι ο δημιουργός των αναγκών της. Μέρος της λύσης μπορεί να προέλθει από τη δυναμική του ίδιου του κινήματος. Είναι σίγουρο ότι ελλείψει μιας κεντρικής ώθησης, οι πρωτοβουλίες θα πολλαπλασιαστούν σε άλλα επίπεδα. Οι εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους αποφάσισαν να κατέβουν σε απεργία την Πέμπτη. Διάφορες δράσεις πολλαπλασιάζονται σε τοπικό επίπεδο. Η νεολαία κινητοποιείται όλο και περισσότερο. Η καταστολή που γίνεται όλο και πιο σκληρή προκαλεί πολυάριθμες αντιδράσεις. Η έλλειψη προοπτικής από τις συνδικαλιστικές ηγεσίες επιβάλλει πρωτοβουλίες από τη βάση. Και αυτό προκαλεί έντονες συζητήσεις που οι επαναστάτες πρέπει να ενθαρρύνουν, να παρέμβουν και να διευρύνουν.

Ρατσισμός 

Αυτή η διαδικασία θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να απαντήσει και σε μια άλλη πτυχή της αντεπίθεσης της εξουσίας. Δευτέρα το βράδυ, εν μέσω ανακοινώσεων που αποσκοπούσαν στο να πείσουν τις συνδικαλιστικές ηγεσίες να ξαναρχίσουν το διάλογο με την κυβέρνηση, για άλλα θέματα εκτός από το ζήτημα των συντάξεων, ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι θέλει να ξαναρχίσει την επίθεσή του κατά των μεταναστών. Αυτός είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσει να ξαναβρεί υποστήριξη της πολιτικής του παίζοντας το χαρτί του εθνικισμού και του ρατσισμού. Ακόμη και αν αυτό σημαίνει δυνάμωμα των φασιστών. Το κόμμα της Λεπέν κινητοποιείται την Πρωτομαγιά με μια κεντρική συγκέντρωση σε ένα προπύργιο του εργατικού κινήματος, το λιμάνι της Χάβρης.

Απαντώντας σε αυτές τις προκλήσεις θα μπορέσει το κίνημα να αρχίσει να χτίζει μια νέα ηγεσία, από τα κάτω. Γιατί η παθητικότητα των παραδοσιακών πολιτικών και συνδικαλιστικών ηγεσιών σε αυτά τα δύο ζητήματα είναι δραματική. 

Όμως η οργή που αναπτύσσεται ενάντια στην αστυνομική βία μπορεί να συναντήσει την αλληλεγγύη στους μετανάστες, καθώς στις 29 Απρίλη προγραμματίζονται νέες διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα για το θέμα αυτό. Και μια αντιφασιστική συγκέντρωση οργανώνεται την Πρωτομαγιά στη Χάβρη.

Αυτή η νέα φάση του κινήματος είναι πολύ πιο αβέβαιη από τις προηγούμενες. Μια νέα επαναστατική ηγεσία ικανή να προτείνει μια εναλλακτική λύση σε εκατοντάδες χιλιάδες φοιτητές και εργαζόμενους δεν αυτοανακηρύσσεται. Οι εμπειρίες που θα αποκτηθούν, τα επιχειρήματα και οι πρωτοβουλίες που θα δοκιμαστούν σε αυτή τη φάση θα είναι κρίσιμες για να ξεκινήσει η οικοδόμησή της.

Ντενί Γκοντάρ