Διεθνή
Γαλλία: “Θεσμικά” ή από τα κάτω;

4/6, Αντιφασιστική διαδήλωση στο Παρίσι για τα δέκα χρόνια από τη δολοφονία του Kλεμάν Μερίκ. Φωτό: Ιάννης Δελατόλας

Αυτή την Τρίτη 6 Ιούνη, εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλώνουν σε όλη τη Γαλλία ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των συνδικαλιστικών ηγεσιών για τη 14η πανεργατική απεργία από το Γενάρη ενάντια στην επίθεση στις συντάξεις. Για τις συνδικαλιστικές ηγεσίες, η ημέρα αυτή θεωρείται ως το τέλος του κινήματος. Αλλά αυτό το συμπέρασμα είναι λάθος.

Πρώτον, γιατί η μείωση του αριθμού των διαδηλωτών αντανακλά μόνο το αδιέξοδο στο οποίο έχει οδηγήσει η «θεσμική στρατηγική» των συνδικαλιστικών ηγεσιών και η σημερινή απουσία προοπτικής στο μέτωπο των συντάξεων, όταν όλα τα θεσμικά μέσα έχουν αποτύχει και ο νόμος έχει ψηφιστεί. Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο της θεσμικής στρατηγικής, η πλειοψηφία των εργαζομένων δεν θέλει να σπαταλήσει τις δυνάμεις τους χωρίς αποτέλεσμα.

Αλλά στην πραγματικότητα δεν κρίνονται εκεί, δηλαδή στους θεσμούς, τα σημαντικά πράγματα. 

Το κίνημα έχει αλλάξει μορφή. Η μαχητικότητα και η αυτοπεποίθηση που αποκτήθηκε από τη μαζική εξέγερση ενάντια στην κυβέρνηση τροφοδοτεί τώρα τοπικούς αγώνες για τις μισθολογικές διεκδικήσεις και τις συνθήκες εργασίας. Σε αυτό το έδαφος συνεχίζεται η διαδικασία που ξεκίνησε για τις συντάξεις.

Την περασμένη Παρασκευή, 2 Ιούνη, οι εργαζόμενοι σε μια αποθήκη μεταφορών της Verbaudet (παιδικά ρούχα, παιχνίδια κλπ) κέρδισαν τα μισθολογικά τους αιτήματα μετά από 75 ημέρες απεργίας. Οι γυναίκες αυτές, που δεν είχαν απεργήσει ποτέ στη ζωή τους, ξεκίνησαν την απεργία τους κατά τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού κινήματος. Και τις τελευταίες εβδομάδες ο αγώνας τους έχει γίνει εμβληματικός.

Το Σάββατο 3 Ιούνη, σχεδόν 2.000 εργαζόμενοι της Disneyland στην περιοχή του Παρισιού διαδήλωσαν στα μονοπάτια του θεματικού πάρκου για τον ίδιο τύπο αιτημάτων. Αυτή ήταν η τρίτη ημέρα απεργίας και διαδηλώσεών τους και το κίνημα μεγαλώνει.

Στις 7 Ιούνη, οι εργαζόμενοι στα βιβλιοπωλεία θα απεργήσουν σε διάφορες πόλεις της χώρας για να διεκδικήσουν τους μισθούς τους.

Υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ αυτών των παραδειγμάτων. Στη Verbaudet, η απεργία ξεκίνησε από μια πικετοφορία που οργανώθηκε από συνδικαλιστές εκτός της εταιρείας μπροστά από την αποθήκη κατά τη διάρκεια του κινήματος για τις συντάξεις. Αυτό έδωσε σε μια ομάδα εργαζομένων την αυτοπεποίθηση να ξεκινήσουν την απεργία για τα δικά τους αιτήματα. Η επαναλαμβανόμενη απεργία χτίστηκε στη βάση εβδομαδιαίων απεργιακών περιφρουρήσεων και συνελεύσεων.

Νέα οργάνωση

Το κάλεσμα για την απεργία των βιβλιοϋπαλλήλων προήλθε από μια νέα οργάνωση, το Bookbloc, η οποία συντόνισε τους εργαζόμενους στα βιβλιοπωλεία, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν ήταν προηγουμένως συνδικαλισμένοι, ώστε να συμμετάσχουν στο κίνημα για τις συντάξεις μέσω εβδομαδιαίων συνελεύσεων.

Στη Disneyland, το κίνημα, στο οποίο συμμετείχαν μεμονωμένα μέλη των συνδικάτων, γεννήθηκε έξω από τα συνδικάτα. Τα συνδικάτα τους στήριξαν από τη δεύτερη μέρα και το κίνημα έχει τη δική του δομή, το κίνημα κατά του πληθωρισμού.

Στη Μασσαλία, το Σάββατο 3 Ιούνη, εργαζόμενοι και μέλη διαφόρων συλλογικοτήτων διέκοψαν σε μεγάλο βαθμό μια επίσημη γιορτή σε ένα εμβληματικό μουσείο της πόλης. Η πρωτοβουλία προέκυψε από τις επαφές που έγιναν κατά τη διάρκεια του κινήματος για τις συντάξεις, σε μια προσπάθεια συντονισμού διαφορετικών τομέων. Δημιουργήθηκε μια συνέλευση εργαζομένων στον πολιτισμό, στην οποία συμμετείχαν απεργοί εργαζόμενοι από εργολάβο του μουσείου. Οι διάφορες δράσεις στις 3 Ιούνη έκαναν τη σύνδεση με τον αγώνα ενάντια στο αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης και την αλληλεγγύη στους μετανάστες.

Η στρατηγική των συνδικαλιστικών ηγεσιών, που δίνουν έμφαση στις διαδηλώσεις αντί για τις απεργίες και ήταν απόλυτα προσανατολισμένη σε θεσμικές λύσεις, κυριάρχησε πλήρως στο κίνημα για μήνες, ελλείψει μορφών οργάνωσης από τη βάση, ικανών να διαμορφώσουν μια εναλλακτική στρατηγική. Παρόλα αυτά το κίνημα που ξεκίνησε τον Γενάρη δεν σταμάτησε εκεί. Και ο πολλαπλασιασμός των τοπικών συγκρούσεων είναι η βάση πάνω στην οποία το κίνημα μπορεί να αρχίσει να χτίζει αυτό που του έλειπε μέχρι τώρα.

Ειδικά καθώς οι συγκρούσεις αυτές δεν περιορίζονται σε οικονομικά ζητήματα. Την Κυριακή 4 Ιούνη, χιλιάδες αντιφασίστες διαδήλωσαν στους δρόμους του Παρισιού για να τιμήσουν τον Clement Meric, έναν ακτιβιστή που δολοφονήθηκε από φασίστες πριν από δέκα χρόνια. Στις 17 Ιούνη και στις 8 Ιούλη διοργανώνονται διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα ενάντια στο ρατσιστικό αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Επίσης στις 17 Ιούνη, εκατοντάδες συνδικαλιστές θα συναντηθούν στο Παρίσι για να συζητήσουν τον αγώνα κατά της ακροδεξιάς.

Το πολύ χαμηλό επίπεδο συντονισμού όλων αυτών των πρωτοβουλιών είναι χαρακτηριστικό αυτής της φάσης του κινήματος. Όμως, παρά την έλλειψη συνεπούς ηγεσίας από την Αριστερά, αποτελεί το πρόσφορο έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να αρχίσει να οικοδομείται μια εναλλακτική λύση.

Ντενί Γκοντάρ