Ο Ζελένσκι ξαναβρέθηκε στην Ουάσιγκτον την περασμένη βδομάδα, αλλά σίγουρα με πολύ λιγότερη αυτοπεποίθηση από την προηγούμενη φορά. Η βοήθεια προς την Ουκρανία αντί να είναι θέμα που ενώνει την αμερικάνικη πολιτική έχει μετατραπεί σε μια ακόμη από τις μεγάλες διαχωριστικές γραμμές που προκαλούν κρίση και βάλτωμα στο πολιτικό σύστημα της υπερδύναμης. Στην πρώτη ψηφοφορία το 2022 για τη βοήθεια στην Ουκρανία στην αμερικάνικη Βουλή, μόνο 10 Ρεπουμπλικάνοι ψήφισαν κατά. Στις πρόσφατες ψηφοφορίες αύξησης της στρατιωτικής βοήθειας το καλοκαίρι έφτασαν μέχρι και 89 να καταψηφίσουν. Τον περασμένο Νοέμβρη εξάλλου στις ενδιάμεσες εκλογές η Βουλή πέρασε οριακά στα χέρια των Ρεπουμπλικάνων. Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής, Κέβιν Μακάρθι, καλεσμένος στην τηλεόραση, ενόψει της επίσκεψης Ζελένσκι, ενώ κατήγγειλε τη ρώσικη εισβολή, είπε για τον Ζελένσκι: «Πρόεδρός μας είναι; Δεν έχω καμιά δέσμευση απέναντί του και μάλιστα έχω και κάποια ερωτήματα να του θέσω».
Έτσι, το καινούργιο πακέτο “βοήθειας” 24 δισ. δολαρίων προς την Ουκρανία το οποίο έχει πάει να παζαρέψει ο Ζελένσκι βρίσκεται στον αέρα. Οι Ρεπουμπλικάνοι που το μπλοκάρουν έχουν πολλά και διαφορετικά κίνητρα. Αλλά υπάρχει μια αλλαγή στη στάση του κόσμου. Πέρσι τον Απρίλη 37% των Αμερικανών απαντούσαν πως είναι υπέρ ακόμη περισσότερης βοήθειας στην Ουκρανία. Τώρα είναι 18%. Το 41% λέει ότι η βοήθεια πρέπει να μειωθεί. Τα ουκρανικά ΜΜΕ έχουν ήδη προαναγγείλει όλη τη λίστα των νέων εξοπλισμών που συμφωνήθηκαν στις συναντήσεις του Ζελένσκι με τον Μπάιντεν.
Όσο όμως και να προσπαθεί να πανηγυρίσει ο Ζελένσκι για τα “φανταστικά όπλα” όπως τα χαρακτήρισε, η αλήθεια είναι πως η συζήτηση διεθνώς έχει πλέον σαν δεδομένο πως η Ουκρανία έχει απελευθερώσει μόνο το 0,25% των εδαφών που βρίσκονταν σε ρώσικο έλεγχο τον περασμένο Ιούνη. Η περιβόητη θερινή αντεπίθεση απέτυχε. Μέχρι τώρα όσοι ήθελαν να πείσουν τον κόσμο και τους βουλευτές να ψηφίσουν υπέρ της μαζικής αποστολής εξοπλισμών στην Ουκρανία ήταν πως όσο περισσότερα όπλα, τόσο γρηγορότερα θα γίνει η αντεπίθεση της Ουκρανίας και ο πόλεμος θα τελειώσει. Τώρα πλέον η κυρίαρχη πρόβλεψη είναι πως ο πόλεμος έχει ακόμη πολλά χρόνια μπροστά του και θα είναι πόλεμος φθοράς.
Μάλιστα δεν είναι μόνο οι Ρεπουμπλικάνοι που λυγίζουν, αλλά και οι ως τώρα πιο φανατικοί υποστηρικτές της Ουκρανίας, όπως η κυβέρνηση της Πολωνίας. Την περασμένη βδομάδα ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι ανακοίνωσε πως η κυβέρνησή του παγώνει τις παραδόσεις όπλων προς την Ουκρανία ενώ σε δήλωσή του κάλεσε τον Ζελένσκι «να μην ξαναπροσβάλει τους Πολωνούς». Η υποτιθέμενη «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» ενάντια στη Ρωσία μάλλον χάθηκε κάπου στο δρόμο. Η αφορμή για την πολωνική στροφή είναι η αποχώρηση της Ρωσίας από τη συμφωνία για τα σιτηρά. Η συμφωνία επέτρεπε στην Ουκρανία να συνεχίσει τις εξαγωγές της μέσω Μαύρης Θάλασσας. Το 10% της ουκρανικής οικονομίας αντιστοιχεί στη γεωργία και το σιτάρι είναι βασικό στην εξασφάλιση σκληρού συναλλάγματος.
Όμως, η συμφωνία κατέρρευσε και πλέον απέμεινε κυρίως η χερσαία διαδρομή μέσω Ανατολικής Ευρώπης για να φτάσουν στις αγορές τα σιτηρά της Ουκρανίας. Αλλά αυτή η διαδρομή προκαλεί κατάρρευση των τοπικών τιμών στην Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Τα εισοδήματα των αγροτών βυθίζονται. Οι Πολωνοί αγρότες βγήκαν σε διαδηλώσεις. Στις 15 Οκτώβρη η Πολωνία έχει εκλογές και το κυβερνών κόμμα PiS πάει με ατζέντα ρατσιστική, αντιμεταναστευτική, προβάλλοντας τα τείχη που φτιάχνει στα ανατολικά σύνορα, αλλά και τη δέσμευση να ανεβάσει τους εξοπλισμούς στο 4% του ΑΕΠ, δυο φορές πάνω από ό,τι απαιτεί το ΝΑΤΟ. Αυτή η ακροδεξιά κυβέρνηση έφτασε να γίνει σύμβολο της «ευρωπαϊκής δημοκρατικής αλληλεγγύης» κατά του «ρώσικου αυταρχισμού». Όμως τώρα το PiS έχει ανταγωνισμό από ακόμη πιο ακροδεξιά. Το κόμμα “Συνομοσπονδία” φιλοδοξεί να είναι ρυθμιστής στις εκλογές και απαιτεί να σταματήσει η βοήθεια προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες.
Αν αυτοί είναι οι «φίλοι» του Ζελένσκι, το μέλλον δεν διαγράφεται ρόδινο. Αντί για σχεδιασμούς μακροπρόθεσμων πολέμων που σπέρνουν θάνατο και τροφοδοτούν το μίσος, έχουμε καθήκον να υψώσουμε πιο δυνατά τη φωνή που απαιτεί ειρήνη εδώ και τώρα.