Διαμαρτυρίες έχουν ξεσπάσει κατά της κρατικής καταστολής στην Τουρκία.
Η Σεβντά Καράτσα, τουρκάλα βουλευτής του αριστερού ΕΜΕΡ μίλησε στην εφημερίδα Socialist Worker για την αντίσταση στην καταστολή.
SW: Ποια ήταν η αντίδραση στη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου και στις άλλες συλλήψεις;
Η οργή δεν αφορά μόνο τις συλλήψεις - είναι μέρος της ευρύτερης οργής για την ανισότητα και τη φτώχεια που υποβόσκει εδώ και χρόνια. Αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι απλώς μια πολιτική καταστολή. Είναι οι απεγνωσμένες προσπάθειες ενός καθεστώτος να διατηρήσει τα δικά του συμφέροντα εις βάρος των δικαιωμάτων, των ελευθεριών και του μέλλοντος του λαού.
Η κυβέρνηση αναγκάζεται όλο και περισσότερο να βασίζεται σε αυταρχικά μέτρα για να κρατηθεί στην εξουσία. Το καθεστώς ακολουθεί οικονομικές πολιτικές που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του κεφαλαίου και όχι του λαού. Και επιδιώκει να διατηρήσει αυτές τις πολιτικές καταστέλλοντας τη διαφωνία και εξαλείφοντας κάθε αντιπολίτευση που θα μπορούσε να αμφισβητήσει το status quo.
SW: Ήσασταν στη διαμαρτυρία στην Άγκυρα την περασμένη Τετάρτη - πώς ήταν η ατμόσφαιρα; Ποια ήταν τα αιτήματα;
Ήταν φορτισμένη με απογοήτευση και αποφασιστικότητα. Το αίτημα των διαδηλωτών δεν ήταν μόνο η απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων - ήταν μια έκκληση να τερματιστεί το σύστημα που διαιωνίζει την ανισότητα. Οι άνθρωποι στους δρόμους δεν είναι απλώς θυμωμένοι για την πολιτική καταστολή. Είναι θυμωμένοι για την οικονομική πραγματικότητα που αναγκάζονται να υπομένουν. Ο αγώνας για τη δημοκρατία είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα ενάντια στις οικονομικές πολιτικές που οδηγούν τους ανθρώπους σε βαθύτερη φτώχεια.
SW: Ποια ήταν η αντίδραση του κράτους στις διαμαρτυρίες;
Η αντίδραση του κράτους ήταν προβλέψιμη αλλά και βαθιά αποκαλυπτική. Όπως πάντα, η κυβέρνηση χρησιμοποίησε σκληρή τακτική για να προσπαθήσει να καταστείλει τις διαδηλώσεις. Χρησιμοποιήθηκαν δακρυγόνα, κανόνια νερού και αστυνομική βία με σκοπό να εκφοβίσουν τον κόσμο και να τον κάνουν να σωπάσει. Όμως αυτή η αντίδραση απλώς τροφοδότησε την οργή του λαού. Όταν το κράτος καταφεύγει στη βία, αυτό δεν είναι μόνο ένδειξη της ανασφάλειάς του. Είναι μια επίδειξη του πόσο μακριά θα φτάσει για να προστατεύσει τα συμφέροντα των καπιταλιστικών ελίτ.
SW: Ο Ερντογάν συλλαμβάνει εκατοντάδες πολιτικούς αντιπάλους. Γιατί στοχοποιεί τον Ιμάμογλου και άλλους πολιτικούς ακτιβιστές και την αντιπολίτευση;
Ο Ερντογάν θέλει να αποτρέψει την έκρηξη της οργής και της αναταραχής που συσσωρεύεται στο λαό -ιδιαίτερα στους εργαζόμενους, τις γυναίκες και τη νεολαία. Η επικέντρωσή του στη σύλληψη ηγετών της αντιπολίτευσης είναι σαφές σημάδι ενός καθεστώτος υπό πίεση, όπου η κυβέρνηση καταφεύγει σε αυταρχικές τακτικές για να διατηρήσει τον έλεγχο.
Εξαλείφοντας την πολιτική αντιπολίτευση, προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα πολιτικό τοπίο όπου δεν μπορούν να αναδυθούν εναλλακτικές λύσεις στη νεοφιλελεύθερη ατζέντα τους. Αυτό όμως που δεν καταλαβαίνει ο Ερντογάν είναι ότι στοχοποιώντας την αντιπολίτευση, βαθαίνει επίσης την οργή και την απογοήτευση του λαού.
Από το 2015, η Τουρκία κυβερνάται από ένα μονοπρόσωπο καθεστώς. Ο Ερντογάν κατέχει όλη την εξουσία. Έχει διατηρήσει την εξουσία του μέσω παράνομων και παράτυπων εκλογικών διαδικασιών. Παρ' όλη την πίεση, η κυβέρνηση AKP του Ερντογάν υπέστη τεράστια ήττα στις τελευταίες τοπικές εκλογές. Η ήττα αυτή οφείλεται στις οικονομικές πολιτικές που έχουν ωθήσει πλατιά τμήματα της κοινωνίας στην ακραία φτώχεια.
Η κυβέρνηση του ΑΚΡ και ο Ερντογάν χαρακτηρίζονται από τα ΜΜΕ συνήθως με βάση τον θρησκευτικό, αντιδραστικό, συντηρητικό και αυταρχικό χαρακτήρα τους. Όμως η κυβέρνηση του ΑΚΡ είναι ένα ξεκάθαρα καπιταλιστικό καθεστώς. Ό,τι κάνει είναι προς όφελος των συμφερόντων του εγχώριου και του διεθνούς κεφαλαίου στη χώρα και την περιοχή. Ορισμένες φορές διαφορετικές παρατάξεις του εγχώριου και του διεθνούς κεφαλαίου προβαίνουν σε επικριτικές δηλώσεις. Αλλά αυτές οι κριτικές είναι απλώς αντανακλάσεις των συγκρούσεων για το ποιος παίρνει μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα.
Το ΑΚΡ θέλει να προχωρήσει με ένα «επιθετικό» μοντέλο ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα μοντέλο που βασίζεται στη συσσώρευση κεφαλαίου μέσω φτηνών πιστώσεων και φτηνού εργατικού δυναμικού και στη διεκδίκηση πόρων στις γειτονικές χώρες της περιοχής.
Αφού έχασε τη δύναμή της στις τελευταίες τοπικές εκλογές, η κυβέρνηση του ΑΚΡ χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη, την κρατική εξουσία και την καταστολή σε όλους τους τομείς για να αποδυναμώσει την αντιπολίτευση.
Θέλει να μπλοκάρει τα κόμματα και τους δήμους της αντιπολίτευσης καθιστώντας τα ανίκανα να λειτουργήσουν, βάζοντάς τα σε άμυνα απέναντι στις πιέσεις που δέχονται. Είναι σαφές ότι οι επιθέσεις επεκτείνονται προς τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα συνδικάτα για την καταστολή όλων των ενεργών δυνάμεων της κοινωνίας.
Από τη μία πλευρά βλέπουμε την κρατική καταπίεση. Αλλά από την άλλη γινόμαστε μάρτυρες ενός ισχυρού κύματος αντεπίθεσης. Ως σοσιαλιστές, βγαίνουμε μπροστά με ένα ενιαίο όραμα για συλλογικό αγώνα. Είναι ένα όραμα που συνδέει τον αγώνα ενάντια στην πολιτική καταστολή με τη μάχη ενάντια στην οικονομική αδικία. Πρόκειται για έναν αγώνα για ένα μέλλον όπου οι άνθρωποι, και όχι οι ελίτ, θα έχουν την εξουσία.
Μητσοτάκης, Ερντογάν... «κράτος δικαίου»
Η αντίδραση της κυβέρνησης του Μητσοτάκη απέναντι στο κύμα της καταστολής που σαρώνει την Τουρκία ήταν άμεση. Όχι, φυσικά, για να υπερασπιστεί τα δημοκρατικά δικαιώματα του τουρκικού λαού αλλά για να τροφοδοτήσει λίγο ακόμα τον ψυχροπολεμικό πυρετό ανάμεσα στις δυο χώρες.
«Παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην Τουρκία» έσπευσε να δηλώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. «Η κατάσταση παραμένει ρευστή και ανησυχητική. Όσον αφορά στον Ιμάμογλου η θέση μας παραμένει αταλάντευτη. Παραχωρήσεις στο κράτος δικαίου και τις πολιτικές ελευθερίες δεν μπορεί να γίνονται ανεκτές». Όταν αφορούν στους αντιπάλους μας, σαν την Τουρκία, εννοείται. Γιατί γίνονται ανεκτές μετά Βαΐων και Κλάδων όταν αφορούν στους συμμάχους μας, σαν το Ισραήλ ή την Αίγυπτο. Και είναι, προφανώς, καλοδεχούμενες όταν εφαρμόζονται από εμάς τους ίδιους στο εσωτερικό της χώρας. «Υπό αυτές τις εξελίξεις, καθίσταται δυσχερές να διοργανωθεί άμεσα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας», έσπευσε να συμπληρώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε τροχιά ύφεσης τους τελευταίους μήνες. Η βασική αιτία πίσω από αυτή τη σχετική εξομάλυνση είναι οι διεθνείς εξελίξεις – η εκλογή του Τραμπ, η ανανέωση του διαλόγου ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία και ο πυρετός του εξοπλισμών που έχει καταλάβει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως έγραφε πριν από δυο περίπου εβδομάδες η εφημερίδα Financial Times:
«Οι απειλές του Τραμπ να αποσύρει τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ και η κίνησή του να επαναφέρει τους δεσμούς με τη Ρωσία και να διακόψει τη στήριξη προς την Ουκρανία έχουν θορυβήσει τις πρωτεύουσες της Ευρώπης. Εκτός από τη βιασύνη τους για την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ορισμένες πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν υποστηρίξει τη δημιουργία ενός «συνασπισμού των προθύμων» που θα περιλαμβάνει και χώρες εκτός της ΕΕ, όπως η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν συμμετείχε σε μια συνάντηση των κυριότερων στρατιωτικών δυνάμεων της Ευρώπης στο Λονδίνο πριν λίγες ημέρες όπου συζητήθηκαν όχι μόνο η υποστήριξη προς την Ουκρανία αλλά και ευρύτερα αμυντικά ζητήματα».
Η Ελλάδα είναι και στρατιωτικά και οικονομικά «νάνος» σε σύγκριση με την Τουρκία. Η Τουρκία έχει οκταπλάσιο πληθυσμό, πενταπλάσιο ΑΕΠ, τριπλάσιο στρατό, διπλάσιο αριθμό αρμάτων μάχης και μια από τις ισχυρές και σύγχρονες βιομηχανίες παραγωγής στρατιωτικού υλικού στον κόσμο. Η Ελλάδα στηρίζει τον «τσαμπουκά» της απέναντι στην Τουρκία κύρια στις συμμαχίες της: στη Γαλλία που διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στη Μέση Ανατολή από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το Ισραήλ το μαντρόσκυλο του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού στον αραβικό κόσμο, την Αίγυπτο (τη χώρα που δέχεται τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βοήθεια μετά το Ισραήλ) και φυσικά ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό που χρειάζεται ο τουρκικός λαός σήμερα δεν είναι μια ανανέωση της ψυχροπολεμικής απειλής από την Ελλάδα αλλά η συμπαράσταση και η αλληλεγγύη μας.
Σωτήρης Κοντογιάννης