Διεθνή
Ουκρανία - Μια πολεμική «συμμαχία προθύμων»

6 Γενάρη. Ζελένσκι, Μακρόν, Στάρμερ στο Παρίσι Φωτό: Ludovic Marin/AFP

Την αποστολή στρατευμάτων και οπλισμού στην Ουκρανία υποσχέθηκαν η Βρετανία και η Γαλλία στη σύνοδο των «προθύμων» που έγινε στο Παρίσι στις 6/1. 

«Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία», δήλωσε ο Κιρ Στάρμερ, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, «θα δημιουργήσουν στρατιωτικούς κόμβους στο έδαφος της Ουκρανίας και θα οικοδομήσουν προστατευμένες εγκαταστάσεις για τα πυρομαχικά και τον οπλισμό για να καλύψουν τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας».

Ο στόχος της ανάπτυξης των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων υποτίθεται ότι θα είναι η επιτήρηση της ανακωχής –όταν και όποτε αυτή επιτευχθεί. «Η δέσμευση για την ανάπτυξη στρατευμάτων», γράφουν οι Financial Times, «είναι η πιο σημαντική μέχρι τώρα υπόσχεση συνέχισης της υποστήριξης προς την Ουκρανία από τους Ευρωπαίους συμμάχους της … και έρχεται καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ αποκτούν αυξημένη δυναμική σε μια προσπάθεια να αναγκάσουν τη Μόσχα να εμπλακεί (στις συνομιλίες)».

Στην πραγματικότητα η απόφαση της «συμμαχίας των προθύμων» δεν έχει καμιά σχέση με την ειρήνη. Είναι μια απόφαση κλιμάκωσης του πολέμου και όχι της επιβολής και της επιτήρησης κάποιας ανακωχής. 

Αυτό φάνηκε άμεσα από την αντίδραση της Ρωσίας, ότι οι ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις και εγκαταστάσεις «θα αντιμετωπίζονται ως νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι». Δύο ημέρες μετά την «σύνοδο των προθύμων»,  η Ρωσία χτύπησε με έναν βαλλιστικό πύραυλο «Ορέσνικ» την ουκρανική πόλη Λβιβ που απέχει περίπου 100 χιλιόμετρα από τα πολωνικά σύνορα –δηλαδή τα σύνορα με την ΕΕ. Οι Ορσένικ  τρέχουν με υπερηχητικές ταχύτητες (δηλαδή είναι πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν) και –σε αντίθεση με τον πύραυλο που χτύπησε το Λβιβ– φέρουν συνήθως πέντε πυρηνικές κεφαλές. Το μήνυμα που έστειλε ο Πούτιν στους «προθύμους» ήταν πολύ σημαντικότερο από τις άμεσες καταστροφές που προκάλεσε. 

Οι ΗΠΑ συμμετείχαν στη «σύνοδο των προθύμων» με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Μακρόν στις δηλώσεις του υποστήριξε ότι υπάρχει πλέον μια «σύγκλιση» ανάμεσα στις θέσεις της Ουάσιγκτον και της Ευρώπης σε σχέση με το ουκρανικό που κάνει τις περσινές «εντάσεις» παρελθόν. Οι «εντάσεις» ήταν η επεισοδιακή πρώτη συνάντηση του Ζελένσκι με τον Τραμπ και οι άμεσες «ειρηνευτικές» συνομιλίες, χωρίς την παρουσία της Ουκρανίας ή της Ευρώπης ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ.

Στην πραγματικότητα, η απόκλιση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη. Στο Παρίσι, το μόνο που υποσχέθηκαν οι ΗΠΑ ήταν να επιτηρούν ηλεκτρονικά τις παραβιάσεις της ανακωχής -από όπου και αν προέρχονται. Δήλωσαν ότι στηρίζουν την απόφαση της Γαλλίας και της Βρετανίας αλλά χωρίς να συμμετέχουν οι ίδιες ούτε στην στρατιωτική αποστολή, ούτε καν στην υπογραφή της συμφωνίας.

Η πολιτική του Τραμπ απέναντι στην Ουκρανία μοιάζει αλλοπρόσαλλη –αλλά δεν είναι. Σύμφωνα με τη νέα «Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας» οι ΗΠΑ είναι μεν η μεγαλύτερη υπερδύναμη στον κόσμο, αλλά όχι η μόνη. Η νέα εποχή θα είναι μια εποχή «ανταγωνιστικής συνύπαρξης» ανάμεσα σε Μεγάλες Δυνάμεις, με την κάθε μια από αυτές να κυριαρχεί πάνω στη δική της σφαίρα επιρροής. Το «μεγάλο αφεντικό» στην αμερικανική ήπειρο θα είναι οι ΗΠΑ –για αυτό διεκδικεί τόσο επιθετικά ο Τραμπ την Γροιλανδία. 

Στο Παρίσι η Γαλλία και η Βρετανία δεν δεσμεύτηκαν να επιτηρούν την ειρήνη. Δεσμεύτηκαν να χωθούν πιο βαθιά στον πόλεμο της Ουκρανίας. Να διεκδικήσουν πιο επιθετικά τον έλεγχο στη δική τους «αυλή».