Ο σχεδόν καθολικός αποκλεισμός από το ίντερνετ έχει αφήσει στο σκοτάδι τις εξελίξεις στο Ιράν. Οι περισσότερες πληροφορίες δείχνουν ωστόσο ότι η βαριά καταστολή που εξαπέλυσε το καθεστώς το τελευταίο δεκαήμερο κατάφερε να αδειάσει τους δρόμους από διαδηλωτές.
Οι δρόμοι άδειασαν από διαδηλωτές αλλά και γέμισαν από αίμα. Τα νοσοκομεία γέμισαν με τραυματίες. Ακολούθησαν τα νεκροτομεία και τα νεκροταφεία. Ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων παραμένει άγνωστος. Σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς, ένας Ιρανός πολιτικός αξιωματούχος έκανε λόγο για τουλάχιστον πέντε χιλιάδες νεκρούς, από τους οποίους οι 500 ήταν μέλη των δυνάμεων καταστολής. Το πραγματικό ανθρώπινο κόστος μπορεί να είναι μεγαλύτερο, αλλά τα νούμερα που δίνουν οι ιστοσελίδες της ιρανικής διασποράς δεν είναι περισσότερο αξιόπιστα.
Ταυτόχρονα με την κλιμάκωση της καταστολής από πλευράς του κράτους, εξελίσσονταν παζάρια που προς το παρόν έβαλαν φρένο στην απειλή για βομβαρδισμό της χώρας από τον Τραμπ. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε πως είχε άμεση πληροφόρηση από την ιρανική κυβέρνηση που δεσμεύτηκε να μην προχωρήσει σε εκτελέσεις συλληφθέντων για τις “ταραχές”. Η υποκρισία είναι πλέον τόσο εξόφθαλμη που δεν χρειάζεται εξηγήσεις. Ο Τραμπ θα βομβάρδιζε “ανθρωπιστικά” για να εμποδίσει εκτελέσεις κρατούμενων, όταν οι ΗΠΑ είναι η χώρα της Δύσης με τις περισσότερες εκτελέσεις: 47 κρατούμενοι δολοφονήθηκαν από το αμερικάνικο κράτος μέσα στο 2025, ο μεγαλύτερος αριθμός την τελευταία 15ετία. Η Σαουδική Αραβία είναι κορυφαίος σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή και έχει εκτελέσει 356 ανθρώπους το 2025.
Οι συμμορίες της αντιμεταναστευτικής ICE που έχει βγάλει στους δρόμους ο Τραμπ έχουν ήδη δολοφονήσει κόσμο, αλλά ο ίδιος μπορεί να καταγγέλλει τις αντίστοιχες επιλογές της ιρανικής κυβέρνησης. Το ιρανικό κράτος λέει πως πίσω από τις διαδηλώσεις βρίσκονται πράκτορες των εχθρών της χώρας. Το ίδιο ακριβώς ισχυρίζεται και ο Τραμπ για το κίνημα αντίστασης μέσα στις ΗΠΑ.
Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ, δεν υπάρχει κανένας καθησυχασμός για το αν θα ακολουθήσει κάποιο χτύπημα. Αντίστοιχες διαβεβαιώσεις είχε δώσει και το καλοκαίρι, λίγο πριν δώσει την εντολή για βομβαρδισμό τριών πυρηνικών εγκαταστάσεων από αέρος και θαλάσσης. Οι εντολές για προετοιμασία χτυπήματος είχαν ήδη δοθεί. Οι στρατιώτες στην αμερικάνικη βάση στο Κατάρ από την πρώτη βδομάδα είχαν αρχίσει να μετακινούνται, παρότι ο στρατός απέφυγε τη χρήση της λέξης “εκκένωση”. Αντίστοιχες μετακινήσεις έγιναν και σε μεγάλα αεροσκάφη που θα μπορούσαν να γίνουν στόχος σε περίπτωση αντιποίνων από το Ιράν, αλλά και στον 5οºαμερικάνικο στόλο που σταθμεύει στο Μπαχρέιν.
Ωστόσο, τόσο τα καθεστώτα του Κόλπου όσο και το Ισραήλ αυτή τη φορά λειτούργησαν σαν προσωρινό φρένο στον Τραμπ. Σύμφωνα με το πρακτορείο Axios, στις 14 του Γενάρη ήταν όλα έτοιμα για χτύπημα και οι στρατηγοί περίμεναν απλώς το πράσινο φως από τον Τραμπ. Αλλά τελικά το ΟΚ δεν ήρθε. Όπως γράφει το ِAxios: “Η έκπληξη ήταν ότι μια φωνή που είχε καλέσει σε περισσότερη αυτοσυγκράτηση ήταν αυτή του Νετανιάχου. Είπε στον Τραμπ ότι το Ισραήλ δεν είναι έτοιμο να αμυνθεί σε περίπτωση αντεπίθεσης του Ιράν, ιδιαίτερα σε μια στιγμή που οι ΗΠΑ δεν έχουν αρκετή παρουσία στην περιοχή για να βοηθήσουν ώστε να αντιμετωπίσει τους ιρανικούς πυραύλους και τα ντρον.
Αποτελέσματα
Επίσης ο Νετανιάχου «ένιωθε πως το σχέδιο που είχαν οργανώσει οι ΗΠΑ δεν ήταν αρκετά ισχυρό και δεν θα μπορούσε να έχει αποτελέσματα, σύμφωνα με συνεργάτη του Ισραηλινού πρωθυπουργού». Η υπερεπέκταση των ΗΠΑ από τη Βενεζουέλα ως τον Ειρηνικό έχει και τις συνέπειές της. Ταυτόχρονα όμως, φαίνεται πως ο Ιρανός πρωθυπουργός Αραγτσί είχε αποκαταστήσει επικοινωνία με τις ΗΠΑ μέσω του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουϊτκοφ, και άρχισαν να συζητάνε για διπλωματικές λύσεις.
Ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα μέσα στο Ιράν είναι μια επιβεβαίωση ότι όταν οι ιμπεριαλιστές επιχειρούν για τους δικούς τους λόγους να αγκαλιάσουν ένα κοινωνικό κίνημα, το αποτέλεσμα είναι να το πνίγουν. Η οργή του κόσμου στο Ιράν απέναντι στη φτώχεια και απέναντι στην καταπίεση του καθεστώτος είναι πραγματική. Οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν την τελευταία βδομάδα του 2025 ήταν επίσης γνήσιες. Το ιρανικό νόμισμα κατέρρεε και συνεχίζει να καταρρέει. Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι Ιρανοί έβγαιναν στο δρόμο και έδειχναν τη διάθεσή τους και το θάρρος τους να συγκρουστούν με το πολιτικο-θρησκευτικό κατεστημένο. Μια ολόκληρη χρονιά ανέβαινε ο δείκτης των εργατικών κινητοποιήσεων και των απεργιών. Ο κόσμος έχει πίσω την εμπειρία του κινήματος του 2022 με κέντρο τις Γυναίκες. Εκείνο το κίνημα με τη σειρά του είχε σαν προεόρτια το κύμα απεργιών του 2018-19 και ακόμη πιο πίσω το λεγόμενο Πράσινο Κίνημα το 2009.
Ωστόσο, τόσο η παρέμβαση αντιδραστικών δυνάμεων, όπως ο γιος του έκπτωτου Σάχη που αυτοπαρουσιάζεται σαν μελλοντικός “μεταβατικός ηγέτης” και οι απειλές για βομβαρδισμούς έδωσαν όλο το χώρο στην άρχουσα τάξη του Ιράν να επιβάλει γραμμή “εθνικής ενότητας”. Η κοινωνική επανάσταση δεν μπορεί να κόψει δρόμο με τη βοήθεια των ιμπεριαλιστών. Το καθεστώς είδε την προοπτική κλιμάκωση των διαδηλώσεων σαν κίνδυνο για την ύπαρξή του. Ο Σάχης και οι μοναρχικοί λειτούργησαν σαν χρήσιμοι ηλίθιοι του καθεστώτος. Οι τελευταίες του δηλώσεις λένε πως “το καθεστώς βρίσκεται με το ένα πόδι στον τάφο. Βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης. Γι’ αυτό και ένα αποφασιστικό χτύπημα θα καταφέρει να γυρίσει την κατάσταση υπέρ του έθνους και του αβοήθητου λαού μας. Αυτό είναι που χρειαζόμαστε με όρους πραγματικής υποστήριξης. Θα μπορούσε να είναι αμερικάνικο χτύπημα. Θα μπορούσε να είναι ισραηλινό χτύπημα. Θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε, γιατί ο Ιρανικός λαός αυτός που ζητάει τώρα είναι να φτάσει σε βοήθειά του το “ιππικό”.
Προκλήσεις
Με τέτοιου είδους δηλώσεις που ζητάνε ανοιχτά από το Ισραήλ να βομβαρδίσει τη χώρα, το καθεστώς μπορούσε να συσφίξει τις γραμμές του. Δεν υπήρξε περιθώριο για δημόσιες διαφοροποιήσεις, αφού οποιοσδήποτε άνοιγε το στόμα του θα γινόταν «ισραηλινός πράκτορας». Η πολιτική του Τραμπ και ακόμη περισσότερο του Ισραήλ έχει κάνει την κυβέρνηση του Ιράν εντελώς ευάλωτη σε τέτοιου είδους προκλήσεις. Τον Ιούλη του 2024, ο ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγιε, δολοφονήθηκε μέσα στην Τεχεράνη, την ώρα που βρισκόταν υπό την προστασία του πιο σκληρού κομματιού του Ιρανικού κράτους, των Φρουρών της Επανάστασης. Μέσα στην πρωτεύουσα του “Άξονα της Αντίστασης” χόρευαν όντως οι Ισραηλινοί πράκτορες. Το ίδιο έγινε και με τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας της Χεζμπολάχ στο Λίβανο. Το φθινόπωρο του 2024 δολοφονήθηκαν τα στελέχη της, περιλαμβανομένου του γραμματέα της, Χάσαν Νασράλα, με βασικό όπλο τα ίδια τους τα κινητά τηλέφωνα που τους τα είχε προμηθεύσει το Ισραήλ κάτω από τη μύτη των μυστικών υπηρεσιών της Τεχεράνης.
Το γεγονός ότι το Ισραήλ έχει κάτω από τις φτερούγες του τον γιο του Σάχη και τους μοναρχικούς δημιούργησε επιπλέον προβλήματα στους δρόμους. Η ίδια η κυβέρνηση του Ιράν επέτρεπε εδώ και καιρό την προπαγάνδα των μοναρχικών γιατί ο κύριος στόχος της βρόμικης δράσης τους δεν ήταν η κυβέρνηση, αλλά οι ριζοσπαστικές δυνάμεις, η Αριστερά και το γυναικείο κίνημα. Σε όλες τις διαδηλώσεις Ιρανών τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στη Γερμανία και τη Γαλλία, οι μοναρχικοί έβαλαν σε κίνηση τα ΜΜΕ που ελέγχουν για να επιτεθούν στην Αριστερά.
Αυτόπτες μάρτυρες από τις διαδηλώσεις στην Τεχεράνη την περασμένη βδομάδα λένε πως ταυτόχρονα με τις μάχες με τις δυνάμεις καταστολής, εξελισσόταν και μια μάχη συνθημάτων. Από τη μια μεριά “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία” και “Κάτω οι δικτάτορες” και από την άλλη “Ζήτω ο Παχλαβί”. Ήταν οι δυνάμεις των μοναρχικών που επιχείρησαν να σιγήσουν τη φωνή του κινήματος του 2022. Αυτή η διαχωριστική γραμμή απλώθηκε και στις μεθόδους του κινήματος.
Η εργατική τάξη του Ιράν έχει εμπειρίες οργανωμένης δράσης, το ίδιο και οι φοιτητές και το γυναικείο κίνημα που ξέρουν πώς για να κερδίζεις χώρο στο δρόμο και να φτάνεις και σε κατακτήσεις πρέπει να στηρίζεσαι στον εργατικό σου χώρο και να απευθύνεσαι στην πλειοψηφία. Αντίθετα, οι δυνάμεις που προσβλέπουν σε ιμπεριαλιστικό χτύπημα, ήθελαν να δημιουργήσουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα συνθήκες ένοπλης σύγκρουσης.
Το Ιράν έχει υποστεί την περικύκλωση των ιμπεριαλιστών, τις κυρώσεις και τον αποκλεισμό της οικονομίας του εδώ και δεκαετίες. Βίωσε την πραξικοπηματική ανατροπή της κυβέρνησης του Μοσαντέκ το 1953 με τη βοήθεια της CIA που επέβαλε τον Σάχη. Έζησε την αμερικάνικη στρατιωτική στήριξη προς τον Σαντάμ Χουσεϊν τη δεκαετία του ‘80 που είχε σκοπό να οδηγήσει σε κατάρρευση το καθεστώς του Χομεϊνί.
Ο κόσμος στο Ιράν δίνει διπλή μάχη. Και ενάντια στην ντόπια καταπίεση αλλά και ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Θα ξαναβρεί τον τρόπο να δείξει τη δύναμή του όπως κάνει όλα τα τελευταία χρόνια. Και σύντομα θα εμφανιστούν και από τα πάνω οι ρωγμές που δεν μπόρεσαν να εμφανιστούν μέσα στον τελευταίο μήνα. Το δικό μας καθήκον είναι να μπούμε εμπόδιο στους σχεδιασμούς των ιμπεριαλιστών που δεν έχουν στόχο να δώσουν αλλά να αφαιρέσουν δύναμη από τους δρόμους.