Την περασμένη εβδομάδα η Εθνική Τράπεζα "ξήλωσε" τον Λεωνίδα Φραγκιαδάκη, τον μέχρι τώρα Διευθύνοντα Σύμβουλό της από την θέση του. Το Διοικητικό Συμβούλιο ευχαρίστησε, με θερμά λόγια το απερχόμενο αφεντικό της τράπεζας -όπως γίνεται πάντα σε κάθε εξαναγκασμένη παραίτηση: "Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Κώστας Μιχαηλίδης ευχαρίστησε εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου τον κ. Λεωνίδα Φραγκιαδάκη για το σημαντικό και δύσκολο έργο που επιτεύχθηκε κατά την τελευταία τριετία..."
Στην πραγματικότητα, όμως, η θητεία του ήταν μια σκέτη αποτυχία. Σύμφωνα με την Καθημερινή (5/5/2018): "Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι αρνητικές εξελίξεις... σε κρίσιμα ζητήματα... όπως το «ναυάγιο» στην πώληση της Εθνικής Ασφαλιστικής, η ακύρωση της πώλησης της θυγατρικής της στη Ρουμανία, αλλά και οι χειρισμοί που έγιναν στο θέμα του επικουρικού ταμείου (ΛΕΠΕΤΕ), δημιούργησαν βαρύ κλίμα και ήταν αυτά που προκάλεσαν την απόφαση... "
Αυτό που έκανε, όμως, όπως φαίνεται το "ποτήρι να ξεχειλίσει" ήταν το αποτέλεσμα του τελευταίου στρες τεστ. Τυπικά και οι τέσσερις μεγάλες "συστημικές" ελληνικές τράπεζες (Εθνική, Άλφα, Eurobank, Πειραιώς) πέρασαν με επιτυχία την προσομοίωση, τόσο με το "βασικό" όσο και με το "δυσμενές" σενάριο. Τυπικά δεν θα χρειαστούν κάποια νέα ανακεφαλαιοποίηση μέσα στο άμεσο μέλλον. Μια προσεκτική ματιά, όμως, στα δεδομένα και τα αποτελέσματα των στρες τεστ άλλα λέει.
Το "βασικό σενάριο" στηρίζεται στην υπόθεση ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί μέσα στην ερχόμενη τριετία με ρυθμούς πάνω από 2,4% το χρόνο. Τα οικονομικά επιτελεία τόσο της Τρόικας όσο και της κυβέρνησης εκτιμούσαν ότι, μετά τα 8 χρόνια της συρρίκνωσης, η ελληνική οικονομία θα εκτινασσόταν "σαν ελατήριο" τη χρονιά που μας πέρασε: οι υπολογισμοί τους μιλούσαν για αύξηση του ΑΕΠ κοντά στο 2,7% μέσα στο 2017. Τα τελευταία στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι έπεσαν παταγωδώς έξω: ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ περιορίστηκε στο 1,4%. Το ελατήριο αποδείχτηκε τραγικά "ξεκούρδιστο". Το 2,4% δεν είναι "βασικό" σενάριο. Μάλλον με σενάριο επιστημονικής φαντασίας μοιάζει.
Και το χειρότερο δεν είναι αυτό: ακόμα και με αυτούς τους εξωπραγματικούς ρυθμούς ανάπτυξης οι τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες θα βρίσκονται, σύμφωνα με το στρες τεστ, σε χειρότερη κατάσταση σε τρία χρόνια από ότι είναι σήμερα. Ο "δείκτης κεφαλαίου CET1" (χονδρικά η αναλογία των ασφαλών κεφαλαίων μιας τράπεζας προς τα κεφάλαια που έχει δανείσει) πέφτει από το 17,9% στο 16,6% για την Eurobank, από το 16,5% στο 16% για την Εθνική και από το 14,9% στο 14,5% για την Πειραιώς. Μόνο για την Alpha Bank είναι θετικές οι προβλέψεις.
Το δυσμενές σενάριο στηρίζεται στην υπόθεση ότι η ελληνική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 1,3% το 2018, κατά 2,1% το 2019 ενώ θα αναπτυχθεί ελαφρά (0,2%) το 2020. Οι τέσσερις τράπεζες θα χάσουν, με αυτό το σενάριο, αθροιστικά περίπου 15 δισεκατομμύρια ευρώ. Παρά τις απώλειες αυτές, καμιά από τις τέσσερις δεν πέφτει κάτω από το όριο του 6% που έχουν θέσει επίσημα οι διεθνείς κανονισμοί "Βασιλεία ΙΙΙ" - για αυτό μιλούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για "επιτυχία". Αυτό που "ξέχασαν" όμως να γράψουν είναι ότι από το στρες τεστ του 2015 οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές έχουν ανεβάσει το όριο ασφαλείας από το 6% της Βασιλείας ΙΙΙ στο 8%. Όπως γράφει η εφημερίδα Financial Times:
Δυσμενές σενάριο
"Με τους κανόνες του στρες τεστ του 2015, που απαιτούσε από τις τράπεζες να διατηρούν αναλογία κεφαλαίων "επιπέδου Ι" τουλάχιστον 8% με το δυσμενές σενάριο, τρεις τράπεζες θα κόβονταν: η Πειραιώς, η Εθνική και η Eurobank... Το (ίδιο το) τεστ ήταν πολύ πιο ήπιο από το τεστ του 2015, το οποίο υπέθετε ότι η οικονομία θα συρρικνωνόταν με ρυθμό 3,9% κάθε χρόνο..."
Στην πραγματικότητα, αυτό που έδειξε το στρες τεστ είναι ότι με το "ρεαλιστικό" σενάριο της αναιμικής ανάπτυξης του "ξεκούρδιστου ελατηρίου" τόσο η Εθνική όσο και η Πειραιώς και η Eurobank θα χρειαστούν μια νέα ανακεφαλαιοποίηση μέσα στο άμεσο μέλλον, έτσι ώστε να μπορέσουν να κρατηθούν πάνω από το ανεπίσημο όριο του 8% που έχει τεθεί με το στρες τεστ του 2015 από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτή η εκτίμηση επιβεβαιώνει τα μαύρα σενάρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που επιμένει στην πρόβλεψή του για μια νέα ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος ύψους 10 δις Ευρώ.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ελληνικές τράπεζες εξακολουθεί να είναι τα "κόκκινα δάνεια" -που φτάνουν (στοιχεία Σεπτεμβρίου 2017) στο εφιαλτικό 45% (του συνόλου των δανείων που έχουν χορηγήσει), το υψηλότερο ποσοστό (με διαφορά) σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Το ΔΝΤ πιέζει για επιτάχυνση τόσο των πλειστηριασμών όσο και της πώλησης "πακέτων" δανείων σε κερδοσκοπικά funds. Η επιτάχυνση, όμως, απειλεί να ρίξει ακόμα πιο χαμηλά τις τιμές και μαζί τους τα ποσοστά "ανάκτησης" των τραπεζών, σπρώχνοντάς τες με αυτόν τον τρόπο πιο κοντά στην αναγκαία ανακεφαλαιοποίηση.
Η Τρόικα έχει "βάλει στην άκρη" 20 δισεκατομμύρια Ευρώ από τα προγράμματα "διάσωσης" της ελληνικής οικονομίας για να αντιμετωπίσει κάποια νέα τραπεζική κρίση. Αν οι τράπεζες είναι "υγιείς" και δεν χρειάζονται νέα ανακεφαλαιοποίηση, τότε τα χρήματα αυτά μπορούν να αποδεσμευτούν και να χρησιμοποιηθούν για άλλους σκοπούς -πχ για την επαναγορά των "ακριβών" (υψηλό επιτόκιο) δανείων του ΔΝΤ και της ΕΚΤ που αποτελεί και έναν από τους πυλώνες της "ελάφρυνσης του χρέους". Δεν προσπαθούν να κοροϊδέψουν μόνο εμάς όλοι αυτοί που λένε "οι ελληνικές τράπεζες πέρασαν με επιτυχία το στρες τεστ". Τους εαυτούς τους προσπαθούν να ξεγελάσουν.
…και η δύναμη του αγώνα
“Η αποπομπή Φραγκιαδάκη μας χαροποιεί και ταυτόχρονα είναι μια τεράστια απόδειξη της δύναμης που έχουμε”, δηλώνει στην ΕΑ η Ιωάννα Παυλοπούλου, συνταξιούχος της Εθνικής Τράπεζας και μέλος του Συντονιστικού Δράσης για το ΛΕΠΕΤΕ και το ΤΥΠΕΤ και του Συντονισμού Ενάντια στα Μνημόνια.
“Από το προηγούμενο φθινόπωρο που ξεκίνησε η μάχη για το ΛΕΠΕΤΕ, ο Φραγκιαδάκης έδειξε το πιο απάνθρωπο και σκληρό πρόσωπο αρνούμενος να συζητήσει με τους συνταξιούχους της Εθνικής Τράπεζας. Η απαξίωση προς εμάς έφτασε στο αποκορύφωμά της με την μονομερή διακοπή της χρηματοδότησης του ΛΕΠΕΤΕ και την απώλεια των επικουρικών παροχών που πληρώναμε για χρόνια. Ο χρυσοπληρωμένος Φραγκιαδάκης καταδίκασε στην φτώχεια 16.500 συνταξιούχους της ΕΤΕ χωρίς να νοιαστεί για τις ζωές και τις ανάγκες μας. Τώρα ήρθε η ώρα να πάει από εκεί που ήρθε.
Προφανώς το ζήτημα του ΛΕΠΕΤΕ ήταν αυτό που του έδωσε τη χαριστική βολή. Η τεράστια αντίσταση που έδειξε ο κόσμος στην Τακτική Γενική Συνέλευση του ΣΣΕΤΕ στις 25/4 έστειλε το μήνυμα της αποτυχίας του. Με την σκληρή στάση του νόμιζε πως θα καταφέρει να σπάσει την αντίστασή μας, όμως οι συνταξιούχοι αποδείξαμε πως δεν υποχωρούμε από τις εισφορές και τις παροχές που έχουμε πληρώσει δεκαετίες τώρα.
Το μήνυμα της αποπομπής Φραγκιαδάκη πρέπει να γίνει καθαρό και προς τη διοίκηση της τράπεζας και προς το ΔΣ του ΣΣΕΤΕ. Οι αγώνες μας έχουν αποτέλεσμα και γι' αυτό είναι και ο μοναδικός δρόμος για να συνεχίσουμε. Δεν υπάρχουν περιθώρια για πισωγυρίσματα, για διάλογο με την διοίκηση της Τράπεζας και για προσπάθειες συμβιβασμού, αλλά αντιθέτως αυτή τη στιγμή περισσότερο από ποτέ χρειάζεται επιθετική, διεκδικητική στρατηγική που δεν θα επιτρέψει, ούτε στην επόμενη διοίκηση να προχωρήσει με τα ίδια σχέδια.
Με την αποπομπή Φραγκιαδάκη αποδείχτηκε στην πράξη αυτό που λέγαμε όλη την προηγούμενη περίοδο, πως το θέμα του ΛΕΠΕΤΕ είναι κεντρικό πολιτικό ζήτημα τόσο για την ίδια την Τράπεζα όσο και για την κυβέρνηση. Με τους αγώνες μας καταφέραμε να μετατρέψουμε την αδιαλλαξία του Φραγκιαδάκη και της διοίκησης της τράπεζας σε πραγματικό πρόβλημα για την ίδια την κυβέρνηση. Τώρα είναι η ώρα να δώσουμε ακόμα μεγαλύτερη δύναμη στους αγώνες μας”, αναφέρει η Ιωάννα Παυλοπούλου.