Αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα
Στρατόπεδα: Να βάλουμε τέλος σ’ αυτήν την τραγωδία

11/12, Black out στη Μαλακάσα. Φωτό: Σαχάμπ

Μέσα στον χειμώνα, που ακόμη δεν έχει φτάσει στο χειρότερο σημείο του, δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες που ζουν στα στρατόπεδα, βρίσκονται εκτεθειμένοι σε μεγάλους κινδύνους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ίδιου του Υπουργείου Μετανάστευσης, 22,5 χιλιάδες άνθρωποι ζουν είτε σε ΚΥΤ είτε στις «δομές», δηλαδή τα ανοιχτά στρατόπεδα. Χιλιάδες ακόμα κρατούνται σε κέντρα κράτησης, ενώ μερικές εκατοντάδες ζουν στα νέα «ελεγχόμενα» στρατόπεδα των νησιών, όπως το στρατόπεδο της Σάμου. Σε όλα οι συνθήκες διαβίωσης είναι απαράδεκτες και με τον χειμώνα γίνονται ακόμα πιο επικίνδυνες. Παράλληλα, οι συνθήκες αυτές μαζί με τις νέες επιθέσεις του Υπουργείου Μετανάστευσης στους πρόσφυγες είναι θανάσιμος κίνδυνος και για την ψυχική υγεία των προσφύγων, πέρα από τη σωματική.

Ο Σαχάμπ, πρόσφυγας που ζει στη Μαλακάσα, περιγράφει: «Στο στρατόπεδο έχουμε δυο ειδών κοντέινερ, αυτά που έχουν τουαλέτα και μπάνιο, κι αυτά που δεν έχουν. Τα δεύτερα είναι απλά ένα δωμάτιο χωρίς τίποτα. Οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτά, χρειάζεται να βγουν έξω στο κρύο για να πάνε τουαλέτα». Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κοντέινερ με τουαλέτα έχουν ξεπεράσει κατά πολύ το όριο ζωής που έχουν τέτοιες κατασκευές και η ποιότητά τους είναι πολύ χειρότερη από την ήδη μέτρια ποιότητα που προβλέπεται. «Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι πρέπει να στηθούμε στην ουρά για το φαγητό 30 με 40 λεπτά σε εξωτερικό χώρο, ακόμη κι αν φυσάει, βρέχει ή κάνει πολύ κρύο. Για τα παιδιά που ζουν εδώ ήταν επίσης πολύ σημαντικό το ότι μπορούσαν να παίζουν ποδόσφαιρο στο καμπ, αλλά με το κρύο και τη βροχή αυτό είναι αδύνατον. Δεν υπάρχουν άλλες δραστηριότητες, πρέπει να καθόμαστε μέσα στα κοντέινερ όλη μέρα και νομίζω ότι όλοι υποφέρουν από κατάθλιψη».

Σχεδόν καθημερινό φαινόμενο είναι οι διακοπές ρεύματος στα κοντέινερ, ενώ πολλές φορές γίνεται γενικό μπλακ άουτ. Ο Σαχάμπ τονίζει: «Υπάρχουν φορές που μένουμε 3 και 4 ώρες χωρίς ρεύμα. Όταν συμβαίνει αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε μπάνιο γιατί το νερό είναι κρύο, δεν μπορούμε να ζεστάνουμε το φαγητό μας και το τρώμε κρύο. Τα κοντέινερ είναι σκέτο μέταλλο χωρίς μόνωση και με μια τέτοια δικοπή γίνονται πάρα πολύ κρύα». Πολλές δεκάδες είναι επίσης οι πρόσφυγες της Μαλακάσας που ζουν σε σκηνές κάτω από ένα υπόστεγο. 

Στο στρατόπεδο του Κατσικά, στα Γιάννενα, μια από τις πιο βροχερές περιοχές της χώρας, η Ν., προσφύγισσα, λέει στην Εργατική Αλληλεγγύη ότι τα κοντέινερ είναι χαλασμένα και μπάζουν νερά. Η ομάδα Moria Corona Awareness Team υπογραμμίζει ότι σε ένα τόσο ανεμοδαρμένο μέρος όπως το Καρά Τεπέ, υπάρχουν ακόμα σκηνές -και διαλύονται από τον αέρα. Πρόσφυγες από τον Ελαιώνα καταγγέλλουν την φοβερή βρωμιά του στρατοπέδου, αλλά και τον συνωστισμό που πρόκειται να προκληθεί, επειδή ο δήμος θέλει να ξεφορτωθεί τις σκηνές και τις παράγκες, χωρίς όμως να προμηθευτεί άλλα κοντέινερ. Από άκρη σε άκρη στην Ελλάδα, πρόσφυγες από τα καμπ καταγγέλλουν ότι ετοιμάζονται να περάσουν άλλον έναν εφιαλτικό χειμώνα.

Ακόμα πιο εφιαλτική είναι η κατάσταση στα κέντρα κράτησης. Ο Μαχμούτ, πρόσφυγας που κρατείται στην Αμυγδαλέζα, περιγράφει στην ΕΑ: «Είμαστε στη μέση του βουνού και τα κοντέινερ δεν έχουν καθόλου θέρμανση. Ούτε air condition ούτε τίποτα. Νερό ζεστό για μπάνιο δεν έχει. Υπάρχουν άρρωστοι κρατούμενοι και δεν ξέρουμε τι έχουν. Γιατρός δεν μας βλέπει. Έχει πολύ κρύο και τον χειμώνα είναι δύσκολα. Κάθε μέρα, για μήνες, έχουμε τα ίδια και τα ίδια για φαγητό: κρουασάν, χυμό και δυο παγωμένα γεύματα που κανείς δεν μπορεί να τα φάει και καταλήγουν στα σκουπίδια.

Σαν τα σκυλιά...

Δεν υπάρχει τίποτα εδώ. Δεν κάνουμε τίποτα. Κανείς δεν μας απαντάει για τίποτα όσον αφορά το πόσο θα κρατηθούμε, αν προχωράνε οι διαδικασίες μας. Ένας συγκρατούμενός μου πέρασε εδώ μέσα 18 μήνες. Βγήκε με το χαρτί της απέλασης στα χέρια του και μετά από λίγο τον ξαναέφεραν στην Αμυγδαλέζα. Αναρωτιέμαι: θα περάσει άλλους 18 μήνες μέσα; Εγώ έχω ζητήσει άσυλο, δεν έχω κάνει ακόμα συνέντευξη και τώρα είμαι 13 μήνες εδώ. Δεν έχω δικηγόρο, ο τελευταίος πήρε τα λεφτά μου κι εξαφανίστηκε και τώρα δεν έχω άλλα λεφτά να ζητήσω βοήθεια από άλλον. Ζούμε σαν τα σκυλιά και δεν μας ακούει κανείς».

Παράλληλα, το Υπουργείο Μετανάστευσης έχει καταστήσει κρατούμενους δεκάδες πρόσφυγες που ζουν στο νέο στρατόπεδο της Σάμου. Στο στρατόπεδο αυτό, για το οποίο Μητσοτάκης και Μηταράκης καμαρώνουν, η έξοδος επιτρέπεται μόνο από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το απόγευμα και μόνο με έλεγχο στις σιδερένιες πόρτες της εισόδου. Από τις 17 Νοέμβρη και μετά, όποιοι/ες δεν έχουν κάρτα είτε γιατί έχουν λάβει απορριπτική στο αίτημά τους, είτε γιατί έχουν φτάσει στην Ελλάδα πρόσφατα και δεν έχουν κάνει αίτημα ακόμα, δεν μπορούν να βγουν. Πρόκειται για μια εξόφθαλμη παρανομία της ελληνικής κυβέρνησης. Και τα τσιμεντένια τείχη που υψώθηκαν μέσα στο 2021 γύρω από στρατόπεδα όπως της Ριτσώνας και της Μαλακάσας δείχνουν ότι η ΝΔ θα επιχειρήσει να επεκτείνει αυτό το έγκλημα.

 Ο Α., αφγανός πρόσφυγας που έχει λάβει απορριπτική απόφαση, κατήγγειλε στη Διεθνή Αμνηστία σχετικά με τη Σάμο: «Μας μεταχειρίζονται σαν κρατούμενους… Τρελαίνεσαι σε αυτό το μέρος. Δεν μπορείς να γυρίσεις. Δεν μπορείς να προχωρήσεις… Δυσκολεύομαι να κοιμηθώ… Όλον αυτόν τον καιρό ζούμε χωρίς σκοπό, με πολύ άγχος». 

Ο Χασάν, πρόσφυγας που ζει κι αυτός στο καμπ της Σάμου, γράφει σε δημόσια ανάρτησή του: «Όποτε κοιτάω το στρατόπεδο βλέπω ένα Αμπού Γκράιμπ, ένα Γκουαντάναμο ή ένα ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης». Ακόμη και όσοι/ες μπορούν να βγουν δεν έχουν πού να πάνε, καθώς το νέο στρατόπεδο είναι διαβόητο για το πόσο απομονωμένο είναι. Δεν μπορούν ούτε να καταγγείλουν ελεύθερα αυτά που ζουν, από τον φόβο της τιμωρίας. Υπάρχουν έλεγχοι παντού και κάμερες ακόμα και σε εσωτερικούς χώρους.

Και βέβαια όλα τα «νέα» προβλήματα έρχονται να προστεθούν σε αυτά ενάντια στα οποία ήδη παλεύουν οι πρόσφυγες/ισσες. Οι πρόσφυγες/ισσες που ζουν στο καμπ της Ριτσώνας πραγματοποίησαν κινητοποίηση τη Δευτέρα 13/12, με ένα από τα συνθήματα να είναι «τέρμα τα ψέματα της κυβέρνησης». Οι πρόσφυγες/ισσες έκλεισαν τον δρόμο έξω από το στρατόπεδο και διαδήλωσαν για τις άθλιες συνθήκες ζωής, τις καθυστερήσεις στην καταγραφή και τις διαδικασίες ασύλου, το φρικτό φαγητό, το κόψιμο των επιδομάτων και τις απορριπτικές αποφάσεις.

Τον Νοέμβρη είχε προηγηθεί κινητοποίηση των προσφύγων/ισσών που ζουν στο στρατόπεδο των Οινοφύτων, ενάντια στην απόφαση της κυβέρνησης να θεωρεί την Τουρκία «ασφαλή τρίτη χώρα», που έχει σαν αποτέλεσμα ένα κύμα απορρίψεων σε αιτήσεις ασύλου. Στις αρχές Νοέμβρη πρόσφυγες από διάφορα στρατόπεδα, με κύριο το νέο στρατόπεδο της Μαλακάσας, είχαν ξεσηκωθεί ενάντια σε όλες αυτές τις επιθέσεις της κυβέρνησης.

Ο Χασάν από τη Σάμο γράφει: «Οι πρόσφυγες ακόμα παλεύουν για το άσυλο. Στην προσπάθειά τους να διασχίσουν τη θάλασσα κάποιοι πεθαίνουν, είτε στα χέρια του Λιμενικού, είτε στα χέρια της ελληνικής ή τουρκικής συνοριοφυλακής». Και όσοι καταφέρνουν να γλιτώσουν από τις κρατικές συμμορίες που τους περιμένουν στα σύνορα, πέφτουν στα νύχια του Υπουργείου Μετανάστευσης που βάζει σε κίνδυνο τις ζωές τους μέσα στα στρατόπεδα θανάτου.